ಇಬ್ಬರು ಒಂದೇ ಸಂಬಳದಲ್ಲಿ ಮನೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಒಬ್ಬನು ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಕಾರನ್ನು ನೋಡುತ್ತ ಕೊರಗುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ತನಗಿಂತ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಧುವನ್ನು ನೆನೆದು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇರುತ್ತಾನೆ.
ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹಣದ್ದಲ್ಲ, ನೋಟದ ದಿಕ್ಕಿನದು ಎಂದು ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅಧೋಽಧಃ ಪಶ್ಯತಃ ಕಸ್ಯ ಮಹಿಮಾ ನೋಪಚೀಯತೇ
ಉಪರ್ಯುಪರಿ ಪಶ್ಯಂತಃ ಸರ್ವ ಏವ ದರಿದ್ರತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अधोऽधः पश्यतः कस्य महिमा नोपचीयते
उपर्युपरि पश्यन्तः सर्व एव दरिद्रति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
adho’dhaḥ paśyataḥ kasya mahimā nopacīyate
uparyupari paśyantaḥ sarva eva daridrati
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಧೋಽಧಃ (अधोऽधः, adho’dhaḥ) = ಕೆಳಕೆಳಗೆ, ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಕೆಳಗಿನವರನ್ನು (ever downward, at those lower and lower still)
- ಪಶ್ಯತಃ (पश्यतः, paśyataḥ) = ನೋಡುವವನ (of one who looks)
- ಕಸ್ಯ (कस्य, kasya) = ಯಾರ (whose)
- ಮಹಿಮಾ (महिमा, mahimā) = ಹಿರಿಮೆ (greatness, standing)
- ನೋಪಚೀಯತೇ (नोपचीयते, nopacīyate) = ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ (ನ + ಉಪಚೀಯತೇ) (does not grow (na + upacIyate))
- ಉಪರ್ಯುಪರಿ (उपर्युपरि, uparyupari) = ಮೇಲುಮೇಲಕ್ಕೆ, ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಮೇಲಿನವರನ್ನು (ever upward, at those higher and higher still)
- ಪಶ್ಯಂತಃ (पश्यन्तः, paśyantaḥ) = ನೋಡುವವರು (those who look)
- ಸರ್ವ (सर्व, sarva) = ಎಲ್ಲರೂ (all)
- ಏವ (एव, eva) = ಕೂಡ, ಖಂಡಿತ (indeed)
- ದರಿದ್ರತಿ (दरिद्रति, daridrati) = ಬಡವರಂತೆ ಆಗುತ್ತಾರೆ (become as if poor)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕೆಳಕೆಳಗೆ ನೋಡುವವನಿಗೆ ಯಾರ ಹಿರಿಮೆ ತಾನೇ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೇಲುಮೇಲಕ್ಕೆ ನೋಡುತ್ತ ಹೋಗುವವರು ಎಲ್ಲರೂ ಬಡವರಂತೆಯೇ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Whose standing does not grow for one who keeps looking downward? But those who keep looking ever upward all end up feeling poor.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ದರಿದ್ರತಿ ಎಂಬುದು ಬಡತನ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕ್ರಿಯಾರೂಪ. ಬಡವನಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥ. ಇಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುವಿನದಲ್ಲ, ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಭಾವನೆಯದು.
Daridrati is a verb formed from the word for poor, and in the usual reading it means becomes as if poor. The poverty here lies not in what one holds but in a feeling born of comparison.
ಮೊದಲ ಸಾಲು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ, ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಅದರೊಳಗೇ ಇದೆ: ಯಾರದೂ ಕುಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡನೇ ಸಾಲು ಅದಕ್ಕೆ ತಿರುವು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಧೋಽಧಃ ಮತ್ತು ಉಪರ್ಯುಪರಿ ಎಂಬ ಎರಡು ದ್ವಿರುಕ್ತಿ ಪದಗಳು ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತ ಮತ್ತು ಮೇಲೇರುತ್ತ ಹೋಗುವ ಹಂತಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
The first line is phrased as a question but carries its own answer: nobody’s standing fails to grow. The second line turns it. The doubled words adhoadhah and uparyupari suggest step after step going down and going up.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 163. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 163. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ತನ್ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸೌಲಭ್ಯವಿರುವ ಇನ್ನೊಂದನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ರೋಗಿಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅದೇ ಕೆಲಸ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವೆನಿಸುತ್ತದೆ.
If a hospital keeps looking at another with better facilities, its own work seems small. Looked at against the needs of its own patients, the same work feels worthwhile.
ಕೆಳಗೆ ನೋಡುವುದು ಎಂದರೆ ಇತರರ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುವುದಲ್ಲ. ಇದಿರುಬಂದ ಅದೃಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿರಲು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದು ಓದಿದರೆ ಶ್ಲೋಕ ಹೆಚ್ಚು ಮೃದುವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ನೋಡುವುದನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಬಿಡಬೇಕೆಂದೂ ಇದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
Looking down need not mean looking down on others. Read as a reminder to be grateful for what has come one’s way, the verse is gentler. Nor does it say that one must stop looking upward altogether.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ