ಅಜ್ಞಃ ಸುಖಮಾರಾಧ್ಯಃ: ಅರ್ಧ ತಿಳಿದವನನ್ನು ಒಲಿಸಲಾಗದು

ಒಂದು ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದವನ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡುವುದು ಸುಲಭ. ಆ ವಿಷಯ ಪೂರ್ತಿ ಗೊತ್ತಿರುವವನ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡುವುದು ಇನ್ನೂ ಸುಲಭ. ಕಷ್ಟ ಇರುವುದು ಈ ಎರಡರ ನಡುವೆ.

ಆ ನಡುವಿನವನಿಗೆ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಹೆಸರು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಭರ್ತೃಹರಿಯ ನೀತಿಶತಕದಲ್ಲೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಕುಪಂಡಿತನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 25 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, Against the Falsely Learned, verse 25

ವಿಷಯ: ಅಲ್ಪಜ್ಞಾನದ ಅಹಂಕಾರ · The conceit of a little knowledge

ಛಂದಸ್ಸು: ಆರ್ಯಾ · Arya

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಅಜ್ಞಃ ಸುಖಮಾರಾಧ್ಯಃ ಸುಖತರಮಾರಾಧ್ಯತೇ ವಿಶೇಷಜ್ಞಃ ।
ಜ್ಞಾನಲವದುರ್ವಿದಗ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಪಿ ನರಂ ನ ರಞ್ಜಯತಿ ॥

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

अज्ञः सुखमाराध्यः सुखतरमाराध्यते विशेषज्ञः ।
ज्ञानलवदुर्विदग्धं ब्रह्मापि नरं न रञ्जयति ॥

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

ajñaḥ sukhamārādhyaḥ sukhataramārādhyate viśeṣajñaḥ |
jñānalavadurvidagdhaṃ brahmāpi naraṃ na rañjayati ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಅಜ್ಞಃ (अज्ञः, ajñaḥ) = ಏನೂ ತಿಳಿಯದವನು (the man who knows nothing)
ಸುಖಮ್ (सुखम्, sukham) = ಸುಲಭವಾಗಿ (easily)
ಆರಾಧ್ಯಃ (आराध्यः, ārādhyaḥ) = ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದವನು (can be won over)
ಸುಖತರಮ್ (सुखतरम्, sukhataram) = ಇನ್ನೂ ಸುಲಭವಾಗಿ (still more easily)
ಆರಾಧ್ಯತೇ (आराध्यते, ārādhyate) = ಒಲಿಯುತ್ತಾನೆ (is won over)
ವಿಶೇಷಜ್ಞಃ (विशेषज्ञः, viśeṣajñaḥ) = ವಿಷಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವನು (the man who knows the subject thoroughly)
ಜ್ಞಾನಲವದುರ್ವಿದಗ್ಧಮ್ (ज्ञानलवदुर्विदग्धम्, jñānalavadurvidagdham) = ಚೂರು ತಿಳಿವಿನಿಂದ ಅರೆಬೆಂದ (half baked by a scrap of knowledge)
ಬ್ರಹ್ಮಾ ಅಪಿ (ब्रह्मा अपि, brahmā api) = ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಸಹ (even Brahma)
ನರಮ್ (नरम्, naram) = ಆ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು (that man)
ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
ರಞ್ಜಯತಿ (रञ्जयति, rañjayati) = ಮೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ (pleases)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಏನೂ ತಿಳಿಯದವನನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ವಿಷಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವನು ಇನ್ನೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಲಿಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಚೂರು ತಿಳಿವಿನಿಂದ ಅರೆಬೆಂದ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಮೆಚ್ಚಿಸಲಾರ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The man who knows nothing can be won over easily. The man who knows the subject thoroughly is won over more easily still. But the man half baked by a scrap of knowledge, even Brahma cannot please.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ವಿದಗ್ಧ ಎಂಬ ಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥ ಬೆಂದದ್ದು. ಆಮೇಲೆ ಅದು ಪಕ್ವವಾದವನು, ರಸಿಕ ಎಂಬ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಬಂತು. ದುರ್ವಿದಗ್ಧ ಎಂದರೆ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಬೆಂದದ್ದು, ಅಂದರೆ ಅರೆಬೆಂದದ್ದು. ಅಡುಗೆಯ ಈ ಚಿತ್ರವೇ ಶ್ಲೋಕದ ಚುರುಕು.

Vidagdha first means cooked. From there it came to mean ripened, cultivated, a man of taste. Durvidagdha is badly cooked, that is, half cooked. This kitchen image is the whole sting of the verse.

ಲವ ಎಂದರೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಚೂರು, ಒಂದು ತುಣುಕು. ಜ್ಞಾನಲವ ಎಂದರೆ ಪೂರ್ಣವಾಗದೆ ತುಂಡಾಗಿ ನಿಂತ ತಿಳಿವು. ಆ ತುಂಡೇ ಅವನಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಕಾಣುವುದು ಸಮಸ್ಯೆ.

Lava is a cutting, a shred. Jnanalava is knowledge that stopped short and stayed a fragment. The trouble is that to him the fragment looks whole.

ಸುಖಂ ಎಂಬುದರಿಂದ ಸುಖತರಂ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಏರುತ್ತದೆ. ತಿಳಿದವನನ್ನು ಒಲಿಸುವುದು ಸುಲಭ, ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತು.

The verse steps up from sukham to sukhataram. The expert is easier to satisfy because he knows what is worth granting.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 40. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 40. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಒಂದು ಲೇಖನ ಓದಿಕೊಂಡು ಬಂದವರ ಜೊತೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೇ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ಕಳೆದವರ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡುವುದು ಸುಲಭ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ತಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದದ್ದೂ ಗೊತ್ತು.

It is hard work to argue with someone who has read one article. It is easy to talk to someone who has spent twenty years in the field, because he also knows what he does not know.

ಆದರೆ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಬೇರೆಯವರ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಹಚ್ಚುವುದು ಸುಲಭ. ಯಾವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮದೂ ಚೂರು ತಿಳಿವು ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

It is easy, though, to apply this only to other people. It is worth asking once in which subjects we ourselves hold no more than a shred.