ಬಹ್ವಾಶೀ ಸ್ವಲ್ಪಸಂತುಷ್ಟಃ: ನಾಯಿಯಿಂದ ಕಲಿಯುವ ಆರು ಗುಣ

ಬಹ್ವಾಶೀ ಸ್ವಲ್ಪಸಂತುಷ್ಟಃ ಸುಭಾಷಿತ: ಹೆಚ್ಚು ತಿನ್ನಬಲ್ಲ ಆದರೂ ಕಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತ, ಗಾಢ ನಿದ್ರೆ, ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚರ, ನಿಷ್ಠೆ, ಶೌರ್ಯ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಬಹ್ವಾಶೀ ಸ್ವಲ್ಪಸಂತುಷ್ಟಃ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಮನೆಯ ನಾಯಿ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದರೂ ಅಪರಿಚಿತರ ಹೆಜ್ಜೆ ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಮೆಚ್ಚದವರು ಕಡಿಮೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂತಹ ನಾಯಿಯ ಆರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಎಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 400 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 400

ವಿಷಯ: ನಾಯಿಯ ಆರು ಗುಣಗಳು · Six qualities of the dog

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಬಹ್ವಾಶೀ ಸ್ವಲ್ಪಸಂತುಷ್ಟಃ ಸುನಿದ್ರಃ ಶೀಘ್ರಚೇತನಃ
ಪ್ರಭುಭಕ್ತಶ್ಚ ಶೂರಶ್ಚ ಜ್ಞಾತವ್ಯಾಃ ಷಟ್ ಶುನೋ ಗುಣಾಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

बह्वाशी स्वल्पसन्तुष्टः सुनिद्रः शीघ्रचेतनः
प्रभुभक्तश्च शूरश्च ज्ञातव्याः षट् शुनो गुणाः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

bahvāśī svalpasantuṣṭaḥ sunidraḥ śīghracetanaḥ
prabhubhaktaśca śūraśca jñātavyāḥ ṣaṭ śuno guṇāḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಬಹ್ವಾಶೀ (बह्वाशी, bahvāśī) = ಹೆಚ್ಚು ತಿನ್ನಬಲ್ಲವನು (one who can eat much)
  • ಸ್ವಲ್ಪಸಂತುಷ್ಟಃ (स्वल्पसन्तुष्टः, svalpasantuṣṭaḥ) = ಸ್ವಲ್ಪದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗುವವನು (ಸ್ವಲ್ಪ + ಸಂತುಷ್ಟಃ) (content with little (svalpa + santushtah))
  • ಸುನಿದ್ರಃ (सुनिद्रः, sunidraḥ) = ಗಾಢವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುವವನು (one who sleeps soundly)
  • ಶೀಘ್ರಚೇತನಃ (शीघ्रचेतनः, śīghracetanaḥ) = ಬೇಗ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುವವನು (quick to wake)
  • ಪ್ರಭುಭಕ್ತಶ್ಚ (प्रभुभक्तश्च, prabhubhaktaśca) = ಒಡೆಯನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆ ಉಳ್ಳವನು ಮತ್ತು (ಪ್ರಭುಭಕ್ತಃ + ಚ) (devoted to the master, and (prabhubhaktah + cha))
  • ಶೂರಶ್ಚ (शूरश्च, śūraśca) = ಶೂರನು ಮತ್ತು (ಶೂರಃ + ಚ) (brave, and (shurah + cha))
  • ಜ್ಞಾತವ್ಯಾಃ (ज्ञातव्याः, jñātavyāḥ) = ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದವು (to be understood)
  • ಷಟ್ (षट्, ṣaṭ) = ಆರು (six)
  • ಶುನೋ (शुनो, śuno) = ನಾಯಿಯ (ಶುನಃ ಎಂಬುದರ ರೂಪ) (of the dog (a form of shunah))
  • ಗುಣಾಃ (गुणाः, guṇāḥ) = ಗುಣಗಳು (qualities)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಹೆಚ್ಚು ತಿನ್ನಬಲ್ಲವನಾದರೂ ಸ್ವಲ್ಪದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗುವುದು, ಗಾಢವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸಿದರೂ ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುವುದು, ಒಡೆಯನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯ. ನಾಯಿಯ ಈ ಆರು ಗುಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು ಕಲಿಯಬೇಕು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Able to eat much yet content with little, sleeping soundly yet waking at once, devoted to the master, and brave. These six qualities of the dog are to be known and learned.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಬಹ್ವಾಶೀ ಪದದ ಅಕ್ಷರಾರ್ಥ ಹೆಚ್ಚು ತಿನ್ನುವವನು. ಅದು ಸ್ವಲ್ಪಸಂತುಷ್ಟ ಎಂಬುದರ ಜೊತೆ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ತಿನ್ನುವ ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದರೂ ಇದ್ದಷ್ಟರಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿ ಎಂದು ಓದುವುದು ಸಹಜ ಎನಿಸುತ್ತದೆ.

The literal sense of bahvashi is one who eats much. Since it sits beside svalpasantushta, it seems natural to read it as having the capacity to eat much yet being content with what there is.

ಸುನಿದ್ರ ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರಚೇತನ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಗುಣ, ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಗರೂಕತೆಯ ಗುಣ. ಇವೆರಡೂ ಒಬ್ಬರಲ್ಲಿರುವುದು ಅಪರೂಪ ಎಂಬುದು ಶ್ಲೋಕದ ಧ್ವನಿ.

Sunidra and shighrachetana work as a pair. One is the quality of rest and the other of alertness. The verse hints that having both in one person is rare.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 162. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 162. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ರಾತ್ರಿ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಈ ಎರಡು ಗುಣಗಳ ಬೆಲೆ ಗೊತ್ತು. ಸಿಕ್ಕಾಗ ಗಾಢವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕರೆ ಬಂದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಸಜ್ಜಾಗುವುದು ಎರಡೂ ಅಗತ್ಯ.

A doctor on night duty knows the worth of these two qualities. Sleeping deeply when the chance comes and being ready the moment the call comes are both needed.

ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯ ಇದ್ದರೂ ಮೊದಲು ಇರುವುದು ತೃಪ್ತಿಯ ಗುಣ. ಬಹಳಷ್ಟನ್ನು ಬಯಸದೆ ಇರುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡುವುದನ್ನು ಶ್ಲೋಕ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟಿದೆ.

Loyalty and bravery are in the list, but the first quality named is contentment. The verse puts being glad with what one has at the very start.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ