ದದ್ಯಾತ್ಸಾಧುರ್ಯದಿ ನಿಜಪದೇ: ದುರ್ಜನನಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ಬೇಡ

ದದ್ಯಾತ್ಸಾಧುರ್ಯದಿ ಸುಭಾಷಿತ: ಒಳ್ಳೆಯವನು ದುರ್ಜನನಿಗೆ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಕೊಟ್ಟರೆ ಅವನೇ ಅವನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ದದ್ಯಾತ್ಸಾಧುರ್ಯದಿ ನಿಜಪದೇ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಣೆಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟು, ಕೊನೆಗೆ ಮನೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತವೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರ ಕತೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಒಂದು ಗಾದೆಯ ಮಾತಿನ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 999 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 999

ವಿಷಯ: ಜಾಗ ಕೊಡುವ ಮುನ್ನ ಎಚ್ಚರ · Caution before giving anyone room

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 34 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 34 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ದದ್ಯಾತ್ಸಾಧುರ್ಯದಿ ನಿಜಪದೇ ದುರ್ಜನಾಯ ಪ್ರವೇಶಂ ತನ್ನಾಶಾಯ ಪ್ರಭವತಿ ತತೋ ವಾಂಛಮಾನಃ ಸ್ವಯಂ ಸಃ
ತಸ್ಮಾದ್ದೇಯೋ ವಿಪುಲಮತಿಭಿರ್ನಾವಕಾಶೋಽಧಮಾನಾಂ ಜಾರೋಽಪಿ ಸ್ಯಾದ್ಗೃಹಪತಿರಿತಿ ಶ್ರೂಯತೇ ವಾಕ್ಯತೋಽತ್ರ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

दद्यात्साधुर्यदि निजपदे दुर्जनाय प्रवेशं तन्नाशाय प्रभवति ततो वाञ्छमानः स्वयं सः
तस्माद्देयो विपुलमतिभिर्नावकाशोऽधमानां जारोऽपि स्याद्गृहपतिरिति श्रूयते वाक्यतोऽत्र

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

dadyātsādhuryadi nijapade durjanāya praveśaṃ tannāśāya prabhavati tato vāñchamānaḥ svayaṃ saḥ
tasmāddeyo vipulamatibhirnāvakāśo’dhamānāṃ jāro’pi syādgṛhapatiriti śrūyate vākyato’tra

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ದದ್ಯಾತ್ಸಾಧುರ್ಯದಿ (दद्यात्साधुर्यदि, dadyātsādhuryadi) = ಒಳ್ಳೆಯವನು ಕೊಟ್ಟರೆ (ದದ್ಯಾತ್ + ಸಾಧುಃ + ಯದಿ) (if a good man were to give)
  • ನಿಜಪದೇ (निजपदे, nijapade) = ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ (in his own place)
  • ದುರ್ಜನಾಯ (दुर्जनाय, durjanāya) = ದುರ್ಜನನಿಗೆ (to a wicked man)
  • ಪ್ರವೇಶಂ (प्रवेशं, praveśaṃ) = ಪ್ರವೇಶ (entry)
  • ತನ್ನಾಶಾಯ (तन्नाशाय, tannāśāya) = ಅವನ ನಾಶಕ್ಕೆ (ತತ್ + ನಾಶಾಯ) (for his ruin)
  • ಪ್ರಭವತಿ (प्रभवति, prabhavati) = ಸಮರ್ಥನಾಗುತ್ತಾನೆ (becomes able)
  • ತತೋ (ततो, tato) = ಅನಂತರ (thereafter)
  • ವಾಂಛಮಾನಃ (वाञ्छमानः, vāñchamānaḥ) = ಬಯಸುತ್ತಾ (wishing)
  • ಸ್ವಯಂ (स्वयं, svayaṃ) = ತಾನೇ (himself)
  • ಸಃ (सः, saḥ) = ಅವನು (he)
  • ತಸ್ಮಾದ್ದೇಯೋ (तस्माद्देयो, tasmāddeyo) = ಆದ್ದರಿಂದ ಕೊಡಬಾರದು (ತಸ್ಮಾತ್ + ದೇಯಃ) (therefore it should not be given (with the negative that follows))
  • ವಿಪುಲಮತಿಭಿರ್ನಾವಕಾಶೋಽಧಮಾನಾಂ (विपुलमतिभिर्नावकाशोऽधमानां, vipulamatibhirnāvakāśo’dhamānāṃ) = ವಿಶಾಲ ಬುದ್ಧಿಯವರು ಅಧಮರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬಾರದು (ವಿಪುಲಮತಿಭಿಃ + ನ + ಅವಕಾಶಃ + ಅಧಮಾನಾಂ) (the wide of mind should give no room to the base)
  • ಜಾರೋಽಪಿ (जारोऽपि, jāro’pi) = ಜಾರನೂ ಸಹ (even a paramour)
  • ಸ್ಯಾದ್ಗೃಹಪತಿರಿತಿ (स्याद्गृहपतिरिति, syādgṛhapatiriti) = ಮನೆಯ ಯಜಮಾನನಾಗಬಹುದು ಎಂದು (ಸ್ಯಾತ್ + ಗೃಹಪತಿಃ + ಇತಿ) (may become the master of the house, thus)
  • ಶ್ರೂಯತೇ (श्रूयते, śrūyate) = ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ (is heard)
  • ವಾಕ್ಯತೋಽತ್ರ (वाक्यतोऽत्र, vākyato’tra) = ಗಾದೆಯ ಮಾತಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ (ವಾಕ್ಯತಃ + ಅತ್ರ) (from the saying, here)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಒಳ್ಳೆಯವನು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದುರ್ಜನನಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಆ ದುರ್ಜನ ತಾನೇ ಅದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ಅವನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಶಾಲ ಬುದ್ಧಿಯವರು ಅಧಮರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬಾರದು. ಜಾರನೂ ಮನೆಯ ಯಜಮಾನನಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಮಾತು ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

If a good man gives a wicked man entry into his own place, that man, wanting it for himself, becomes able to bring about the good man’s ruin. Therefore those of wide understanding should give the base no room. For it is a saying here that even a paramour may become master of the house.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಜಾರ ಎಂದರೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮನೆಗೆ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಬರುವ ಪ್ರಿಯಕರ. ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಹೊರಗಿನಿಂದ ನುಸುಳಿ ಬಂದವನೊಬ್ಬ ಒಳಗಿನವನಾಗುವ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಒಂದು ಗಾದೆಯ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಪದ್ಯದ ಒತ್ತು ಜಾರನ ಮೇಲಿಲ್ಲ, ನುಸುಳುವಿಕೆಯ ಮೇಲಿದೆ.

Jara means a lover who comes secretly to another’s house. Here it comes in a proverb as the picture of an outsider who slips in and becomes an insider. The stress of the verse is on the slipping in and not on the paramour.

ತಸ್ಮಾದ್ದೇಯೋ ನಾವಕಾಶಃ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮಾತು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿದೆ. ಅಧಮರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬಾರದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಾವು ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಅಧಮ ಎಂಬ ಪದ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಗದ ಜನರನ್ನು ಅಲ್ಲ, ನಡತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

The wording at tasmad deyo navakashah is a little compressed. We have read it as that no room should be given to the base. The word adhama here does not name a class of people but those low in conduct.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 178. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 178. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಔಷಧ ಕೋಣೆಯ ಕೀಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂದು ನಾವು ಎಚ್ಚರದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅದೇ ಎಚ್ಚರ ಬದುಕಿನ ಬೇರೆ ಬಾಗಿಲುಗಳಿಗೂ ಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

We decide with care who gets the key to a hospital drug store. The verse says the same care is needed at other doors of life.

ಆದರೆ ಇದು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಂಶಯಿಸಲು ಹೇಳುವ ಶ್ಲೋಕವಲ್ಲ. ಯಾರಿಗೆ ಯಾವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ, ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಇಲ್ಲಿನ ಸಲಹೆ.

But this is not a verse that asks us to suspect everyone. The advice is only that responsibility be given step by step, with testing.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ