ಗುಣರಾಶಿಮಹಾಭಾರ: ಗುಣದ ಭಾರದಿಂದ ಸಂತರಿಗೆ ಗೌರವ

ಕಾಳು ತುಂಬಿದ ಭತ್ತದ ತೆನೆ ಬಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಖಾಲಿ ತೆನೆ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಹೊಲದಲ್ಲಿ ದುಡಿದವರಿಗೆ ಇದು ಹೊಸ ಮಾತಲ್ಲ.

ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಪದದ ಮೇಲೆ ಆಡುವ ಚಮತ್ಕಾರದಿಂದ ಅದೇ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆ ಪದ ಗೌರವ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 73 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 73

ವಿಷಯ: ಗುಣದ ಭಾರ ಮತ್ತು ಗೌರವ · The weight of virtue and honour

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಗುಣರಾಶಿಮಹಾಭಾರನಿರ್ಭರಾಪೂರಿತಾಂತರಾಃ
ಸಂತೋ ಗೌರವಮಾಯಾಂತಿ ಯದಿ ತತ್ರ ಕಿಮದ್ಭುತಮ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

गुणराशिमहाभारनिर्भरापूरितान्तराः
सन्तो गौरवमायान्ति यदि तत्र किमद्भुतम्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

guṇarāśimahābhāranirbharāpūritāntarāḥ
santo gauravamāyānti yadi tatra kimadbhutam

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಗುಣರಾಶಿಮಹಾಭಾರನಿರ್ಭರಾಪೂರಿತಾಂತರಾಃ (गुणराशिमहाभारनिर्भरापूरितान्तराः, guṇarāśimahābhāranirbharāpūritāntarāḥ) = ಗುಣಗಳ ರಾಶಿಯೆಂಬ ದೊಡ್ಡ ಭಾರದಿಂದ ಒಳಗೆ ಪೂರ್ತಿ ತುಂಬಿದವರು (those whose insides are filled to the brim with the great load of a heap of virtues)
ಸಂತೋ (सन्तो, santo) = ಸಂತರು (good people)
ಗೌರವಮಾಯಾಂತಿ (गौरवमायान्ति, gauravamāyānti) = ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ, ಭಾರವನ್ನೂ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ (attain honour, and also heaviness)
ಯದಿ (यदि, yadi) = ಒಂದು ವೇಳೆ (if)
ತತ್ರ (तत्र, tatra) = ಅದರಲ್ಲಿ (in that)
ಕಿಮದ್ಭುತಮ್ (किमद्भुतम्, kimadbhutam) = ಏನು ಆಶ್ಚರ್ಯ (what wonder)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಗುಣಗಳ ರಾಶಿಯೆಂಬ ದೊಡ್ಡ ಭಾರದಿಂದ ಒಳಗೆ ತುಂಬಿದ ಸಂತರು ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಏನು ಆಶ್ಚರ್ಯ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Good people, filled within by the great load of a heap of virtues, come to honour and weight. What wonder is there in that.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಗೌರವ ಪದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅರ್ಥ. ಒಂದು ಮಾನ್ಯತೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಭಾರ. ಗುಣಗಳ ಭಾರ ತುಂಬಿದವರು ಭಾರವಾಗುವುದು ಸಹಜ ಎಂದು ಕವಿ ಆಡುತ್ತಾನೆ.

The word gaurava has two senses, honour and heaviness. The poet plays on it, saying those loaded with virtue naturally become heavy.

ಭಾರ, ನಿರ್ಭರ, ಆಪೂರಿತ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಬರುತ್ತವೆ. ಭಾರದ ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಓದುಗನ ಮೇಲೆ ಹೇರುವ ತಂತ್ರ ಇದು. ಇದು ಒಂದು ಸಮಾಸದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊದಲ ಸಾಲನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ.

The words bhara, nirbhara and apurita follow one another. It is a device to press the feeling of weight on the reader. A single compound fills the whole first line.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 46. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 46. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಗೌರವ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಒಳಗಿನ ತುಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಶ್ಲೋಕದ ಧ್ವನಿ. ಹೊಸ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಹುದ್ದೆಗಿಂತ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಡತೆಯೇ ಗೌರವ ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ.

The verse suggests honour comes not from a title but from what fills one within. For a young doctor, knowledge and conduct bring respect more than a post does.

ತುಂಬಿದವರು ಬಾಗುವರು ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಓದು. ಕೇವಲ ಜೋರಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವವರು ಒಳಗೆ ಖಾಲಿಯೇ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಇದು ಒಂದು ಗುರುತು.

Those who are full will bow is another reading. It is a sign that those who stand loudly upright may be empty within.