ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಒಂದು ಕಟು ಮಾತು ಸಂಜೆಯವರೆಗೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೌನ ತರುವುದುಂಟು.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ನಾಲ್ಕು ಅಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದರಂತೆ ಎಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಕಲಹಾಂತಾನಿ ಹರ್ಮ್ಯಾಣಿ ಕುವಾಕ್ಯಾಂತಂ ಚ ಸೌಹೃದಮ್
ಕುರಾಜಾಂತಾನಿ ರಾಷ್ಟ್ರಾಣಿ ಕುಕರ್ಮಾಂತಂ ಯಶೋ ನೃಣಾಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
कलहान्तानि हर्म्याणि कुवाक्यान्तं च सौहृदम्
कुराजान्तानि राष्ट्राणि कुकर्मान्तं यशो नृणाम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
kalahāntāni harmyāṇi kuvākyāntaṃ ca sauhṛdam
kurājāntāni rāṣṭrāṇi kukarmāntaṃ yaśo nṛṇām
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕಲಹಾಂತಾನಿ (कलहान्तानि, kalahāntāni) = ಜಗಳದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುವ (ಕಲಹ + ಅಂತಾನಿ) (ending in quarrel (kalaha + antani))
- ಹರ್ಮ್ಯಾಣಿ (हर्म्याणि, harmyāṇi) = ಅರಮನೆಯಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಮನೆಗಳು (mansions)
- ಕುವಾಕ್ಯಾಂತಂ (कुवाक्यान्तं, kuvākyāntaṃ) = ಕೆಟ್ಟ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುವುದು (ಕುವಾಕ್ಯ + ಅಂತಂ) (ending in a harsh word (kuvakya + antam))
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಸೌಹೃದಮ್ (सौहृदम्, sauhṛdam) = ಸ್ನೇಹ (friendship)
- ಕುರಾಜಾಂತಾನಿ (कुराजान्तानि, kurājāntāni) = ಕೆಟ್ಟ ರಾಜನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುವ (ಕುರಾಜ + ಅಂತಾನಿ) (ending in a bad king (kuraja + antani))
- ರಾಷ್ಟ್ರಾಣಿ (राष्ट्राणि, rāṣṭrāṇi) = ರಾಜ್ಯಗಳು (kingdoms)
- ಕುಕರ್ಮಾಂತಂ (कुकर्मान्तं, kukarmāntaṃ) = ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುವುದು (ಕುಕರ್ಮ + ಅಂತಂ) (ending in a wicked deed (kukarma + antam))
- ಯಶೋ (यशो, yaśo) = ಕೀರ್ತಿ (fame)
- ನೃಣಾಮ್ (नृणाम्, nṛṇām) = ಮನುಷ್ಯರ (of men)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅರಮನೆಯಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಮನೆಗಳು ಜಗಳದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಸ್ನೇಹ ಕೆಟ್ಟ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ಕೆಟ್ಟ ರಾಜನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯರ ಕೀರ್ತಿ ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Mansions end in quarrel. Friendship ends in a harsh word. Kingdoms end in a bad king. The fame of men ends in a wicked deed.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಅಂತ ಎಂಬ ಪದ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಬೇರೆ ಕಾರಣದ ಜೊತೆ. ಈ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿದಂತಹ ಲಯ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
The word anta, end, comes four times, each time with a different cause. The repetition gives the verse a tolling rhythm.
ಪಟ್ಟಿ ಮನೆಯಿಂದ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ, ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ, ಕೊನೆಗೆ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹರ್ಮ್ಯ ಎಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಸಿರಿವಂತಿಕೆಯೂ ಜಗಳದಿಂದ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಡಿತ ಇದೆ.
The list moves from home to friendship, to kingdom, and last to fame. Harmya means a grand house, so there is a bite in saying even wealth does not survive quarrel.
ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕುಕರ್ಮಾಂತಂ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಅನುಸ್ವಾರ ಮಸುಕಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಓದಿದ್ದೇವೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಪಾಠ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು.
In the printed book the final dot of the word kukarmantam is faint or missing. We read it with the dot as grammar requires, so the reading may be slightly uncertain.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 165. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 165. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಕಟು ಮಾತುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಶ್ವಾಸ ಕುಂದುವುದುಂಟು. ಶ್ಲೋಕದ ಎರಡನೆಯ ಅಂತ್ಯ ಅದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
When harsh words multiply in a hospital team, trust between colleagues may wear thin. The verse’s second ending says just that.
ಕೀರ್ತಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರೂ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕುಂದಬಹುದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಓದಬಹುದು.
The last line warns that fame built over years may wither in a single wicked deed. It can be read as a caution, not a threat.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ