ಕರ್ಣೇ ತತ್ಕಥಯಂತಿ: ಊರಿಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿರುವುದನ್ನು ರಾಜನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವವರು

ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸುತ್ತ ಯಾವಾಗಲೂ ಕೆಲವರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ವಾರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಅವರು ಸಾಹೇಬರ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳಿ ತಮ್ಮ ಮಹತ್ವ ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಅರಮನೆಯ ಓಲೈಕೆಗಾರರ ಚಿತ್ರ. ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮಾತಿನ ತಿರುವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 278 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 278

ವಿಷಯ: ಅರಸನನ್ನು ಓಲೈಸುವವರು · Those who please the king

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಶ್ಲೋಕ (ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಿಲ್ಲ) · A two-line verse (exact metre name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಕರ್ಣೇ ತತ್ಕಥಯಂತಿ ದುಂದುಭಿರವೈ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ಯದುದ್ಧೋಷಿತಂ ತನ್ನಮ್ರಾಂಗತಯಾ ವದಂತಿ ಕರುಣಂ ಯಸ್ಮಾತ್ತ್ರಪಾವಾನ್ಭವೇತ್
ಶ್ಲಾಘಂತೇ ತದುದೀರ್ಯತೇ ಯದರಿಣಾಪ್ಯುಗ್ರಂ ನ ಮರ್ಮಾಂತಕೃದ್ಯೇ ಕೇಚಿನ್ನನು ಶಾಠ್ಯಮೌಗ್ಧ್ಯನಿಧಯಸ್ತೇ ಭೂಭೃತಾಂ ರಂಜಕಾಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

कर्णे तत्कथयन्ति दुन्दुभिरवै राष्ट्रे यदुद्धोषितं तन्नम्राङ्गतया वदन्ति करुणं यस्मात्त्रपावान्भवेत्
श्लाघन्ते तदुदीर्यते यदरिणाप्युग्रं न मर्मान्तकृद्ये केचिन्ननु शाठ्यमौग्ध्यनिधयस्ते भूभृतां रञ्जकाः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

karṇe tatkathayanti dundubhiravai rāṣṭre yaduddhoṣitaṃ tannamrāṅgatayā vadanti karuṇaṃ yasmāttrapāvānbhavet
ślāghante tadudīryate yadariṇāpyugraṃ na marmāntakṛdye kecinnanu śāṭhyamaugdhyanidhayaste bhūbhṛtāṃ rañjakāḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಕರ್ಣೇ (कर्णे, karṇe) = ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ (in the ear)
ತತ್ಕಥಯಂತಿ (तत्कथयन्ति, tatkathayanti) = ಅದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (they tell that)
ದುಂದುಭಿರವೈ (दुन्दुभिरवै, dundubhiravai) = ಡಂಗುರದ ಧ್ವನಿಗಳಿಂದ (with the sound of drums)
ರಾಷ್ಟ್ರೇ (राष्ट्रे, rāṣṭre) = ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ (in the realm)
ಯದುದ್ಧೋಷಿತಂ (यदुद्धोषितं, yaduddhoṣitaṃ) = ಯಾವುದನ್ನು ಸಾರಿದ್ದಾರೋ (what has been proclaimed)
ತನ್ನಮ್ರಾಂಗತಯಾ (तन्नम्राङ्गतया, tannamrāṅgatayā) = ಬಾಗಿದ ಮೈಯಿಂದ (with bowed body)
ವದಂತಿ (वदन्ति, vadanti) = ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (they speak)
ಕರುಣಂ (करुणं, karuṇaṃ) = ಕರುಣೆಯ ದನಿಯಲ್ಲಿ (piteously)
ಯಸ್ಮಾತ್ತ್ರಪಾವಾನ್ಭವೇತ್ (यस्मात्त्रपावान्भवेत्, yasmāttrapāvānbhavet) = ಯಾವುದರಿಂದ ನಾಚಿಕೆ ಉಂಟಾಗುವುದೋ ಅದನ್ನು (that by which one would feel shame)
ಶ್ಲಾಘಂತೇ (श्लाघन्ते, ślāghante) = ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ (they praise)
ತದುದೀರ್ಯತೇ (तदुदीर्यते, tadudīryate) = ಅದು ಹೇಳುವುದು (that which is uttered)
ಯದರಿಣಾಪ್ಯುಗ್ರಂ (यदरिणाप्युग्रं, yadariṇāpyugraṃ) = ಶತ್ರುವಿನಿಂದಲೂ ಬರಬಹುದಾದ ಉಗ್ರ ಮಾತು (though fierce even from an enemy)
ನ ಮರ್ಮಾಂತಕೃದ್ಯೇ (न मर्मान्तकृद्ये, na marmāntakṛdye) = ಮರ್ಮವನ್ನು ಇರಿಯದ, ಅಂಥ ಕೆಲವರು (not piercing the vitals, those who)
ಕೇಚಿನ್ನನು (केचिन्ननु, kecinnanu) = ಕೆಲವರೇ ಅಲ್ಲವೇ (some indeed)
ಶಾಠ್ಯಮೌಗ್ಧ್ಯನಿಧಯಸ್ತೇ (शाठ्यमौग्ध्यनिधयस्ते, śāṭhyamaugdhyanidhayaste) = ಕುಟಿಲತೆ ಮತ್ತು ಮುಗ್ಧತೆಯ ನಿಧಿಗಳಾದ ಅವರು (those storehouses of cunning and feigned simplicity)
ಭೂಭೃತಾಂ (भूभृतां, bhūbhṛtāṃ) = ರಾಜರ (of kings)
ರಂಜಕಾಃ (रञ्जकाः, rañjakāḥ) = ಮನ ರಂಜಿಸುವವರು (the pleasers)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಡಂಗುರ ಸಾರಿ ಹೇಳಿದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನೇ ಅವರು ರಾಜನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬಾಗಿದ ಮೈಯಿಂದ ಕರುಣೆಯ ದನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಚಿಕೆ ತರುವ ಮಾತನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಶತ್ರುವೂ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಆಡಬಹುದಾದ ಆದರೆ ಮರ್ಮವನ್ನು ಇರಿಯದ ಮಾತನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ. ಕುಟಿಲತೆ ಮತ್ತು ಮುಗ್ಧನಟನೆಯ ನಿಧಿಗಳಾದ ಇಂಥ ಕೆಲವರೇ ರಾಜರ ಮನ ರಂಜಿಸುವವರು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

What has been announced by drum through the realm, they tell into the king’s ear as if it were a secret. With bowed bodies and piteous voices they speak what would shame him. They praise the kind of fierce talk that even an enemy might use, so long as it does not pierce the heart. Such people, storehouses of cunning and feigned simplicity, are the ones who please kings.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ದುಂದುಭಿ ಎಂದರೆ ಡಂಗುರ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ನಗಾರಿ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೇಳಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಸುಗುಟ್ಟುವುದರಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಇದೆ. ಹೇಳುವವನ ಉದ್ದೇಶ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲ, ತನ್ನ ಸಾಮೀಪ್ಯ.

Dundubhi is a war drum or town crier’s drum. The irony lies in whispering what everyone has already heard. The speaker’s aim is not news but his own closeness to power.

ಶಾಠ್ಯ ಎಂದರೆ ಕುಟಿಲತೆ, ಮೌಗ್ಧ್ಯ ಎಂದರೆ ಮುಗ್ಧತೆ. ಈ ಎರಡೂ ಒಬ್ಬನಲ್ಲೇ ಇರುವುದು ಓಲೈಕೆಗಾರನ ವಿಶೇಷ. ಸಾಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಭಾಗದ ಅರ್ಥ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ, ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಜ ಎನಿಸುವ ಓದನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Shathya is cunning and maugdhya is simplicity. Holding both in one person is the flatterer’s mark. The middle of the verse is somewhat dense, and we have given the reading that seems most natural.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 62. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 62. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಇಂದಿನ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲೂ ಹೊಸ ಸುದ್ದಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹೊಸ ಸುದ್ದಿಯಂತೆ ಹೇಳುವವರು ಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಮಾತಿನ ಬೆಲೆ ಅದರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಹೇಳುವವನ ಸ್ಥಾನ ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ.

Offices today too have people who pass off old news as fresh. It is a good habit to ask whether a remark is worth something for its content or only for showing the speaker’s standing.

ಓಲೈಕೆಗಾರರನ್ನು ದೂರುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಲದು. ಕೇಳುವ ಅಧಿಕಾರಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಮಾತಿಗೇ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟರೆ ಇಂಥವರು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಠಿಣವಾದರೂ ನಿಜವಾದ ಮಾತಿಗೆ ಜಾಗ ಕೊಡುವುದು ಅವರ ಕೆಲಸ.

Blaming the flatterer is not enough. A listener in authority who favours only pleasant words lets such people grow. Making room for hard but true speech is his task.