ಕರ್ಣೇಜಪಾನಾಂ ವಚನಪ್ರಪಂಚಾನ್: ಹಾವಿನ ವಿಷದಿಂದ ಕೆಡದ ಸರೋವರ

ಊರಿನ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಹಾವು ಈಜುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿದರೂ ಜನ ಅದರ ನೀರನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆರೆಯ ವಿಸ್ತಾರದ ಮುಂದೆ ಅದೊಂದು ಸಣ್ಣ ಘಟನೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಚಾಡಿ ಹೇಳುವವರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮಹಾತ್ಮರ ಮನಸ್ಸು ಏಕೆ ಕದಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ವೃತ್ತ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 177 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 177

ವಿಷಯ: ಚಾಡಿಯಿಂದ ಕದಡದ ಮನಸ್ಸು · A mind not stirred by gossip

ಛಂದಸ್ಸು: ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ವೃತ್ತ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22 ಅಕ್ಷರ · A four-pada metre, about 22 syllables a line (exact name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಕರ್ಣೇಜಪಾನಾಂ ವಚನಪ್ರಪಂಚಾನ್ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಕ್ವಾಪಿ ನ ದೂಷಯಂತಿ
ಭುಜಂಗಮಾನಾಂ ಗರಲಪ್ರಸಂಗಾನ್ನಾಪೇಯತಾಂ ಯಾಂತಿ ಮಹಾಸರಾಂಸಿ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

कर्णेजपानां वचनप्रपञ्चान् महात्मनः क्वापि न दूषयन्ति
भुजंगमानां गरलप्रसङ्गान्नापेयतां यान्ति महासरांसि

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

karṇejapānāṃ vacanaprapañcān mahātmanaḥ kvāpi na dūṣayanti
bhujaṃgamānāṃ garalaprasaṅgānnāpeyatāṃ yānti mahāsarāṃsi

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಕರ್ಣೇಜಪಾನಾಂ (कर्णेजपानां, karṇejapānāṃ) = ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಸುಗುಟ್ಟುವ ಚಾಡಿಕೋರರ (of the tale-bearers who whisper in the ear)
ವಚನಪ್ರಪಂಚಾನ್ (वचनप्रपञ्चान्, vacanaprapañcān) = ಮಾತಿನ ಜಾಲಗಳನ್ನು (the webs of words)
ಮಹಾತ್ಮನಃ (महात्मनः, mahātmanaḥ) = ಮಹಾತ್ಮರು (the great-souled)
ಕ್ವಾಪಿ (क्वापि, kvāpi) = ಎಲ್ಲಿಯೂ (anywhere)
ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
ದೂಷಯಂತಿ (दूषयन्ति, dūṣayanti) = ದೂಷಿಸುತ್ತಾರೆ (ದೋಷವೆಂದು ಹೊರಿಸುತ್ತಾರೆ) (they hold at fault)
ಭುಜಂಗಮಾನಾಂ (भुजंगमानां, bhujaṃgamānāṃ) = ಹಾವುಗಳ (of snakes)
ಗರಲಪ್ರಸಂಗಾನ್ನಾಪೇಯತಾಂ (गरलप्रसङ्गान्नापेयतां, garalaprasaṅgānnāpeyatāṃ) = ವಿಷದ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಕುಡಿಯಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲ (not to undrinkableness through contact with poison)
ಯಾಂತಿ (यान्ति, yānti) = ಹೊಂದುತ್ತವೆ (reach)
ಮಹಾಸರಾಂಸಿ (महासरांसि, mahāsarāṃsi) = ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳು (great lakes)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಸುಗುಟ್ಟುವ ಚಾಡಿಕೋರರ ಮಾತಿನ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಮಹಾತ್ಮರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ದೋಷವೆಂದು ಹೊರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾವುಗಳ ವಿಷ ತಾಗಿದರೂ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳು ಕುಡಿಯಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Great-souled people never hold anywhere against anyone the webs of words spun by tale-bearers who whisper in the ear. Great lakes do not become undrinkable through contact with the poison of snakes.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಕರ್ಣೇಜಪ ಎಂದರೆ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಜಪಿಸುವವನು, ಅಂದರೆ ಚಾಡಿ ಹೇಳುವವನು. ಪ್ರಪಂಚ ಇಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರ ಅಥವಾ ಜಾಲ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿದೆ.

Karnejapa means one who mutters in the ear, a tale-bearer. Prapancha here is used in the sense of spread or web.

ಶ್ಲೋಕದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿ ಓದಬಹುದು. ಮಹಾತ್ಮರು ಚಾಡಿ ಕೇಳಿ ಬೇರೆಯವರನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು, ಅಥವಾ ಚಾಡಿಕೋರರನ್ನೇ ಅವರು ದ್ವೇಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು. ನಾವು ಮೊದಲನೆಯ ಓದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ.

The meaning can be read in two ways. Either the great do not blame others on hearsay, or they do not hate the tale-bearers themselves. We have followed the first reading.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 49. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 49. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ನಂಬಿ ಒಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸುವ ಮೊದಲು ಆ ಮನುಷ್ಯನೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾತಾಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ. ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದ ಗಾಳಿಮಾತುಗಳಿಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

Before judging someone on all we have heard, speaking to that person directly is a good habit. This applies most to the whispers of a workplace.

ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ದೂರುಗಳನ್ನೂ ಚಾಡಿ ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕಬಾರದು. ಗಂಭೀರ ದೂರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುವುದು ಬೇರೆ, ಗಾಳಿಮಾತಿಗೆ ಬಗ್ಗುವುದು ಬೇರೆ.

But not every complaint should be waved off as gossip. Looking into a serious complaint is one thing, bending to hearsay is another.