ಹೊಸ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬಾಡಿಗೆ, ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಜನರ ಸ್ವಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸುವುದು ಕಡಿಮೆ.
ಯಾವ ಗುಣಗಳು ಇಲ್ಲದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಐದು ಹೆಸರು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ನೀತಿಶ್ಲೋಕ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಲೋಕಯಾತ್ರಾ ಭಯಂ ಲಜ್ಜಾ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಂ ತ್ಯಾಗಶೀಲತಾ
ಪಂಚ ಯತ್ರ ನ ವಿದ್ಯಂತೇ ನ ಕುರ್ಯಾತ್ತತ್ರ ಸಂಸ್ಥಿತಿಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
लोकयात्रा भयं लज्जा दाक्षिण्यं त्यागशीलता
पञ्च यत्र न विद्यन्ते न कुर्यात्तत्र संस्थितिम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
lokayātrā bhayaṃ lajjā dākṣiṇyaṃ tyāgaśīlatā
pañca yatra na vidyante na kuryāttatra saṃsthitim
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಲೋಕಯಾತ್ರಾ (लोकयात्रा, lokayātrā) = ಲೋಕದ ವ್ಯವಹಾರ, ಜೀವನೋಪಾಯ (the way of the world, a means of living)
- ಭಯಂ (भयं, bhayaṃ) = ಭಯ (fear)
- ಲಜ್ಜಾ (लज्जा, lajjā) = ನಾಚಿಕೆ (shame)
- ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಂ (दाक्षिण्यं, dākṣiṇyaṃ) = ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ, ಸೌಜನ್ಯ (courtesy and consideration)
- ತ್ಯಾಗಶೀಲತಾ (त्यागशीलता, tyāgaśīlatā) = ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವ ಸ್ವಭಾವ (a giving disposition)
- ಪಂಚ (पञ्च, pañca) = ಐದು (five)
- ಯತ್ರ (यत्र, yatra) = ಯಾವ ಕಡೆ (where)
- ನ ವಿದ್ಯಂತೇ (न विद्यन्ते, na vidyante) = ಇಲ್ಲವೋ (do not exist)
- ನ ಕುರ್ಯಾತ್ತತ್ರ (न कुर्यात्तत्र, na kuryāttatra) = ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಾರದು (ನ ಕುರ್ಯಾತ್ ಮತ್ತು ತತ್ರ ಎಂದು ಬಿಡಿಸಬಹುದು) (one should not make there (na kuryat and tatra))
- ಸಂಸ್ಥಿತಿಮ್ (संस्थितिम्, saṃsthitim) = ನೆಲೆಸುವಿಕೆಯನ್ನು (settling)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಜೀವನೋಪಾಯ, ಭಯ, ನಾಚಿಕೆ, ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗಶೀಲತೆ ಈ ಐದು ಎಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಬಾರದು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Where these five do not exist, livelihood, fear, shame, courtesy and a giving disposition, one should not settle.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಲೋಕಯಾತ್ರಾ ಪದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ದಾರಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬೇರೆ ಓದುಗಳೂ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಅರ್ಥ ಒಂದು ಸಮಂಜಸ ಓದು ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ.
The word lokayatra is usually taken to mean a way of making a living. Other readings seem possible, so we offer ours only as one reasonable reading.
ಭಯ ಇಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣ. ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ಸಮಾಜ ಏನೆನ್ನುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಳುಕು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಅದೇ ರೀತಿ ಲಜ್ಜೆ ಎಂದರೆ ಅನುಚಿತ ಕೆಲಸದ ನಾಚಿಕೆ. ಇವೆರಡೂ ನಡತೆಯ ಕಡಿವಾಣಗಳು.
Fear here is a good quality. It can be taken as the hesitation about what society will say if one does wrong. Likewise lajja is shame at improper acts. Both are brakes on conduct.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 163. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 163. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಮನೆ ಅಥವಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆರಿಸುವಾಗ ಸಂಬಳ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ ಮತ್ತು ಕೊಡುವ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಗಮನಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಇದು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ, ಒಂದು ಗಮನಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿ.
When choosing a home or a workplace, it helps to notice the courtesy and generosity of the people along with pay and facilities. This is not financial advice, only a way of looking.
ಶ್ಲೋಕ ಇತರರ ಗುಣ ಅಳೆಯಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಾವೇ ಆ ಐದನ್ನು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನವರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಲೂ ಬಳಸಬಹುದು.
The verse can be used not only to measure others but also to ask whether we ourselves offer these five to those around us.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ