ನ ದೇವಾಯ ನ ಧರ್ಮಾಯ: ದುರ್ಜನನ ಸಂಪತ್ತು ಯಾರ ಪಾಲಾಗುತ್ತದೆ

ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಜಗಳ ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಬದುಕಿರುವಾಗ ಕೂಡಿಟ್ಟದ್ದು ಕೊನೆಗೆ ಅವನಿಗೂ ಬೇಕಾದವರಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.

ದುರ್ಜನನ ಹಣದ ಹಣೆಬರಹವನ್ನು ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಯಾರಿಗೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 57 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 57

ವಿಷಯ: ದುರ್ಜನನ ಹಣದ ಗತಿ · Where the wicked one’s wealth goes

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ನ ದೇವಾಯ ನ ಧರ್ಮಾಯ ನ ಬಂಧುಭ್ಯೋ ನ ಚಾರ್ಥಿನೇ
ದುರ್ಜನಸ್ಯಾರ್ಜಿತಂ ವಿತ್ತಂ ಭುಜ್ಯತೇ ರಾಜತಸ್ಕರೈಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

न देवाय न धर्माय न बन्धुभ्यो न चार्थिने
दुर्जनस्यार्जितं वित्तं भुज्यते राजतस्करैः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

na devāya na dharmāya na bandhubhyo na cārthine
durjanasyārjitaṃ vittaṃ bhujyate rājataskaraiḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
ದೇವಾಯ (देवाय, devāya) = ದೇವರಿಗೆ (for the god)
ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
ಧರ್ಮಾಯ (धर्माय, dharmāya) = ಧರ್ಮಕ್ಕೆ (for dharma)
ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
ಬಂಧುಭ್ಯೋ (बन्धुभ्यो, bandhubhyo) = ಬಂಧುಗಳಿಗೆ (for kin)
ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
ಚಾರ್ಥಿನೇ (चार्थिने, cārthine) = ಮತ್ತು ಬೇಡಿಬಂದವನಿಗೆ (nor for the seeker)
ದುರ್ಜನಸ್ಯ (दुर्जनस्य, durjanasya) = ದುರ್ಜನನ (of the wicked one)
ಅರ್ಜಿತಂ (अर्जितं, arjitaṃ) = ಗಳಿಸಿದ (earned)
ವಿತ್ತಂ (वित्तं, vittaṃ) = ಹಣವನ್ನು (wealth)
ಭುಜ್ಯತೇ (भुज्यते, bhujyate) = ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ (is enjoyed)
ರಾಜತಸ್ಕರೈಃ (राजतस्करैः, rājataskaraiḥ) = ರಾಜ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳರು (by kings and thieves)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ದುರ್ಜನನು ಗಳಿಸಿದ ಹಣ ದೇವರಿಗಲ್ಲ, ಧರ್ಮಕ್ಕಲ್ಲ, ಬಂಧುಗಳಿಗಲ್ಲ, ಬೇಡಿ ಬಂದವನಿಗೂ ಅಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವರು ರಾಜ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳರು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The wealth earned by the wicked one is not for the god, not for dharma, not for kin, nor for the seeker. It is enjoyed by kings and thieves.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ನ ಪದ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಒಂದೊಂದೇ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದಂತೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ, ಅದು ಕೂಡ ತಪ್ಪು ಕೈಗಳಿಗೆ.

The word na comes four times in the first line. The repetition sounds like doors closing one by one. Only in the second line does one open, and that onto the wrong hands.

ರಾಜತಸ್ಕರೈಃ ಎಂಬಲ್ಲಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳರನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಾಸದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ದಂಡವನ್ನು ಕವಿ ಹಾಸ್ಯವಾಗಿ ಕಳ್ಳತನದ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.

It is notable that king and thieves share one compound. The poet seems to be joking that old taxes and fines belong in the same breath as theft.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 55. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 55. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಹಣ ಬಂದ ದಾರಿ ಅದು ಹೋಗುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಹಳೆಯ ಅನುಭವ. ಇದಕ್ಕೆ ಲೆಕ್ಕ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮಾತು.

It is an old experience that the road by which money comes often decides the road by which it goes. There is no count to prove it, but many families have seen it.

ಇದನ್ನು ಓದಿ ಬೇರೆಯವರ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದು ದುರ್ಜನನ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ, ಧನಿಕರೆಲ್ಲರ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ.

One need not read this as a reason to suspect every wealthy person. The verse speaks of the wicked one’s wealth alone, not of the rich as a class.