ಪರೋಪಕಾರವಿಜ್ಞಾನ: ಬೆಸ್ತನ ಬಲೆಯಂತೆ ಕಪಟಿಯ ಗುಣಸಂಗ್ರಹ

ಕೆಲವರಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಉಪಕಾರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಗಳಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ. ಅಂಥವರ ಮಾತು ಕೇಳಿದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥವರ ಗುಣಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಬೆಸ್ತನ ಬಲೆಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಆ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಹಕದ ತಿರುವೂ ಇದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 96 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 96

ವಿಷಯ: ಕಪಟಿಯ ಗುಣ ಪ್ರದರ್ಶನ · The trickster’s show of virtue

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಪರೋಪಕಾರವಿಜ್ಞಾನಮಾತ್ರಲಾಭೋಪಜೀವಿನಾಮ್
ದಾಶಾನಾಮಿವ ಧೂರ್ತಾನಾಂ ಜಾಲಾಯ ಗುಣಸಂಗ್ರಹಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

परोपकारविज्ञानमात्रलाभोपजीविनाम्
दाशानामिव धूर्तानां जालाय गुणसंग्रहः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

paropakāravijñānamātralābhopajīvinām
dāśānāmiva dhūrtānāṃ jālāya guṇasaṃgrahaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಪರೋಪಕಾರ (परोपकार, paropakāra) = ಪರರಿಗೆ ಮಾಡುವ ಉಪಕಾರದ (of doing good to others)
ವಿಜ್ಞಾನಮಾತ್ರ (विज्ञानमात्र, vijñānamātra) = ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮಾತ್ರ (mere knowing)
ಲಾಭೋಪಜೀವಿನಾಮ್ (लाभोपजीविनाम्, lābhopajīvinām) = ಲಾಭದಿಂದಲೇ ಬದುಕುವವರ (of those who live on the profit)
ದಾಶಾನಾಮಿವ (दाशानामिव, dāśānāmiva) = ಬೆಸ್ತರಂತೆ (like fishermen)
ಧೂರ್ತಾನಾಂ (धूर्तानां, dhūrtānāṃ) = ಕಪಟಿಗಳ (of the crafty)
ಜಾಲಾಯ (जालाय, jālāya) = ಬಲೆಗಾಗಿ (for the net)
ಗುಣಸಂಗ್ರಹಃ (गुणसंग्रहः, guṇasaṃgrahaḥ) = ಗುಣಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುವುದು (the gathering of virtues)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆಂಬ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಲಾಭದಲ್ಲೇ ಬದುಕುವ ಕಪಟಿಗಳು ಗುಣಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುವುದು, ಬೆಸ್ತರು ಬಲೆಗಾಗಿ ನೂಲು ಕೂಡಿಸುವಂತೆ. ಅದು ಹಿಡಿಯಲು ಮಾತ್ರ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The crafty live on the profit of merely knowing how to do good to others. Their gathering of virtues is like the fishermen gathering thread for a net. It is meant for catching.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಜಾಲ ಎಂದರೆ ಬಲೆ. ಬೆಸ್ತ ನೂಲನ್ನು ಕೂಡಿಸುವುದು ನೂಲಿನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಲ್ಲ, ಮೀನು ಹಿಡಿಯಲು. ಕಪಟಿಯ ಗುಣಸಂಗ್ರಹವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಧನ.

Jala means net. A fisherman gathers thread not out of love for thread but to catch fish. The trickster’s store of virtues is likewise a tool for catching.

ವಿಜ್ಞಾನಮಾತ್ರ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ. ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ, ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆಂಬ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಬಂಡವಾಳ. ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ.

In vijnanamatra, matra means mere. Not the doing of good but only the knowing of how to do it is their capital. The poet has caught the gap between knowledge and deed.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 56. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 56. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ರೋಗಿಯ ಮುಂದೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಕೌಶಲ ಕಲಿಯುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದೇ. ಆದರೆ ಆ ಕೌಶಲ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಬಂದಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಲೇ ಎಂದು ಕಲಿಸುವವರು ಕಿರಿಯರಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು.

Learning to speak gently before a patient is a good thing. A teacher may still watch whether the skill comes from concern or from a wish to be well thought of.

ಎಲ್ಲ ಗುಣವಂತರನ್ನೂ ಅನುಮಾನಿಸಬೇಕೆಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಗುಣ ತೋರಿಸುವವನ ಹಿಂದೆ ಯಾವ ಲಾಭ ಇದೆ ಎಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ನೋಡುವುದು ಸಾಕು.

The verse does not ask us to doubt every good person. It is enough to watch for a while what gain stands behind the display.