ಪ್ರಾಪ್ಯ ವಿತ್ತಂ ಜಡಾಸ್ತೂರ್ಣಂ: ನೀರು ತುಂಬಿದ ಮೋಡದ ಗರ್ಜನೆ

ಬೋನಸ್ ಬಂದ ದಿನ ಕಚೇರಿಯ ಕ್ಯಾಂಟೀನಿನಲ್ಲಿ ಯಾರ ಧ್ವನಿ ಜೋರಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದವರಿದ್ದಾರೆ. ಜೇಬು ಭಾರವಾದ ಕೂಡಲೇ ಮಾತು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುವುದು ಕೆಲವರ ಸ್ವಭಾವ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಮಳೆಗಾಲದ ಮೋಡಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ, ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೋಡ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 77 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 77

ವಿಷಯ: ಹಣ ಬಂದ ಜಡನ ಬೀಗು · The dull man puffed up by money

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಪ್ರಾಪ್ಯ ವಿತ್ತಂ ಜಡಾಸ್ತೂರ್ಣಂ ನಿರ್ವೃತಿಂ ಯಾಂತಿ ನಾನ್ಯಥಾ
ತೋಯಮಾಸಾದ್ಯ ಗರ್ಜಂತಿ ನ ರಿಕ್ತಾಃ ಸ್ತನಯಿತ್ನವಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

प्राप्य वित्तं जडास्तूर्णं निर्वृतिं यान्ति नान्यथा
तोयमासाद्य गर्जन्ति न रिक्ताः स्तनयित्नवः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

prāpya vittaṃ jaḍāstūrṇaṃ nirvṛtiṃ yānti nānyathā
toyamāsādya garjanti na riktāḥ stanayitnavaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಪ್ರಾಪ್ಯ (प्राप्य, prāpya) = ಪಡೆದು (having got)
ವಿತ್ತಂ (वित्तं, vittaṃ) = ಹಣವನ್ನು (wealth)
ಜಡಾಸ್ತೂರ್ಣಂ (जडास्तूर्णं, jaḍāstūrṇaṃ) = ಜಡರು ಬೇಗನೆ (the dull, quickly)
ನಿರ್ವೃತಿಂ (निर्वृतिं, nirvṛtiṃ) = ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು, ಹಗುರ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು (contentment, a light ease)
ಯಾಂತಿ (यान्ति, yānti) = ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ (attain)
ನಾನ್ಯಥಾ (नान्यथा, nānyathā) = ಬೇರೆ ರೀತಿ ಅಲ್ಲ (not otherwise)
ತೋಯಮಾಸಾದ್ಯ (तोयमासाद्य, toyamāsādya) = ನೀರನ್ನು ಪಡೆದು (having reached water)
ಗರ್ಜಂತಿ (गर्जन्ति, garjanti) = ಗರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ (roar)
ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
ರಿಕ್ತಾಃ (रिक्ताः, riktāḥ) = ಖಾಲಿಯಾದವು (the empty ones)
ಸ್ತನಯಿತ್ನವಃ (स्तनयित्नवः, stanayitnavaḥ) = ಮೋಡಗಳು (the clouds)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಜಡರು ಹಣ ಸಿಕ್ಕ ಕೂಡಲೇ ಬೇಗನೆ ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಮೋಡಗಳು ನೀರು ಸಿಕ್ಕ ಮೇಲೆಯೇ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ, ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Dullards quickly find their contentment on getting wealth, and in no other way. Clouds roar once they have taken in water, not when they are empty.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ನಿರ್ವೃತಿ ಎಂದರೆ ತೃಪ್ತಿ, ಸಮಾಧಾನ. ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಒಳಗಿನ ಶಾಂತಿ ಅಲ್ಲ, ಹಣ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ ಬಂದ ಬೀಗುವ ಸುಖ ಎಂದು ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.

Nirvriti means contentment or ease. Here it suggests not inner peace but a swelling pleasure that comes from having got money.

ಸ್ತನಯಿತ್ನು ಎಂದರೆ ಗುಡುಗುವ ಮೋಡ. ತುಂಬಿದ ಮೋಡದ ಗರ್ಜನೆ ಮಳೆಯ ಸೂಚನೆ ಕೂಡ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೋಲಿಕೆ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಓದುಗ ಸ್ವಲ್ಪ ತಾನೇ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಕು.

Stanayitnu means the thundering cloud. A full cloud’s roar also promises rain, so the reader must judge for himself how far the comparison is meant to go.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 55. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 55. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಹಣ, ಹುದ್ದೆ ಅಥವಾ ಹೊಗಳಿಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಕೂಡಲೇ ಧ್ವನಿ ಏರಿಸುವ ಸ್ವಭಾವ ಇಂದೂ ಇದೆ. ನಮ್ಮ ಮಾತು ಏರುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಾವೇ ಒಮ್ಮೆ ಗಮನಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

The habit of raising the voice the moment money, rank or praise arrives is with us still. We can watch our own voice now and then to see whether it is rising.

ಗರ್ಜಿಸುವ ಮೋಡವೆಲ್ಲ ಕೆಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದೇ ಮೋಡ ಮಳೆಯನ್ನೂ ತರುತ್ತದೆ. ಸಂಪತ್ತು ಸಿಕ್ಕ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಹಂಚುವವನ ಗರ್ಜನೆಗೂ ಬರೀ ಬೀಗುವವನ ಗರ್ಜನೆಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇದೆ.

Not every roaring cloud is bad, for the same cloud brings the rain. There is a difference between the one who shares his wealth after getting it and the one who only swells.