ರಾಗೇ ದ್ವೇಷೇ ಚ ಮಾನೇ ಚ: ಆರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧಾನದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ

ರಾಗೇ ದ್ವೇಷೇ ಚ ಮಾನೇ ಚ ಸುಭಾಷಿತ: ಮೋಹ, ದ್ವೇಷ, ಅಹಂಕಾರ, ದ್ರೋಹ, ಪಾಪ ಮತ್ತು ಕಹಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನಿಸುವವನನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ರಾಗೇ ದ್ವೇಷೇ ಚ ಮಾನೇ ಚ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳಿಸುವ ಮೊದಲು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯಲು ಬಿಡಿ ಎಂಬ ಸಲಹೆ ಬಹಳ ಹಳೆಯದು. ಬೆಳಗಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬರೆದ ಮಾತುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಸಲಹೆಯನ್ನೇ ಆರು ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಧಾನ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಈ ಆರು ಕಡೆ ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 580 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 580

ವಿಷಯ: ಆತುರ ಬೇಡದ ಸಂದರ್ಭಗಳು · When not to hurry

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ರಾಗೇ ದ್ವೇಷೇ ಚ ಮಾನೇ ಚ ದ್ರೋಹೇ ಪಾಪೇ ಚ ಕರ್ಮಣಿ
ಅಪ್ರಿಯೇ ಚೈವ ಕರ್ತವ್ಯೇ ಚಿರಕಾರೀ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

रागे द्वेषे च माने च द्रोहे पापे च कर्मणि
अप्रिये चैव कर्तव्ये चिरकारी प्रशस्यते

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

rāge dveṣe ca māne ca drohe pāpe ca karmaṇi
apriye caiva kartavye cirakārī praśasyate

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ರಾಗೇ (रागे, rāge) = ಅತಿ ಮೋಹದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (in attachment)
  • ದ್ವೇಷೇ (द्वेषे, dveṣe) = ದ್ವೇಷದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (in hatred)
  • ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
  • ಮಾನೇ (माने, māne) = ಅಹಂಕಾರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (in pride)
  • ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
  • ದ್ರೋಹೇ (द्रोहे, drohe) = ದ್ರೋಹದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (in treachery)
  • ಪಾಪೇ (पापे, pāpe) = ಪಾಪದ (in a sinful)
  • ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
  • ಕರ್ಮಣಿ (कर्मणि, karmaṇi) = ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ (in a deed)
  • ಅಪ್ರಿಯೇ (अप्रिये, apriye) = ಕಹಿಯಾದ, ಅಪ್ರಿಯವಾದ (in a disagreeable)
  • ಚೈವ (चैव, caiva) = ಮತ್ತು ಕೂಡ (ಚ + ಏವ) (and also (ca + eva))
  • ಕರ್ತವ್ಯೇ (कर्तव्ये, kartavye) = ಮಾಡಲೇಬೇಕಾದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ (in a thing to be done)
  • ಚಿರಕಾರೀ (चिरकारी, cirakārī) = ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾಡುವವನು, ಅವಸರಪಡದವನು (one who takes his time)
  • ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ (प्रशस्यते, praśasyate) = ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ (is praised)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಅತಿ ಮೋಹ, ದ್ವೇಷ, ಅಹಂಕಾರ, ದ್ರೋಹ, ಪಾಪದ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಕಹಿಯಾದರೂ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾದ ಕೆಲಸ, ಇವುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವನನ್ನು ಜನ ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

In attachment, hatred, pride, treachery, a sinful deed, and a disagreeable task that must be done, the person who takes his time is the one who is praised.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಚಿರಕಾರಿ ಎಂದರೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಚಿರ, ಅಂದರೆ ತಡವಾಗಿ ಮಾಡುವವನು. ಈ ಪದದ ಸುತ್ತ ಮಹಾಭಾರತದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಆ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿಲ್ಲ.

Chirakari means one who does a thing late, with delay. It is said that a well known tale of the Mahabharata gathers around this word. We have not checked that claim here.

ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಆರರಲ್ಲಿ ಐದು ಮನಸ್ಸಿನ ಬಿಸಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳು. ಕೊನೆಯದು ಕಹಿಯಾದ ಕರ್ತವ್ಯ. ಮನಸ್ಸು ಬಿಸಿಯಾಗಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಕಹಿಯಾಗಿರುವಾಗ ತಕ್ಷಣದ ತೀರ್ಮಾನ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕದ ಧ್ವನಿ.

Notice the list. Five of the six are heated states of mind, and the last is a bitter duty. The tone of the verse is that a quick decision is riskiest when the mind is hot or the task is unpleasant.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 166. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 166. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಕೋಪ, ಅಹಂಕಾರ ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಸಿಟ್ಟು ಮೇಲೆ ಬಂದಾಗ ಒಂದು ಉಸಿರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದು ಇಂದೂ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಕಾಯುವುದು ಅದರ ಸರಳ ರೂಪ.

Taking a breath and stepping back when anger, pride or an old grudge rises still helps today. Waiting a night before sending a message is the simplest form of it.

ಆದರೆ ಶ್ಲೋಕ ಎಲ್ಲ ವಿಳಂಬವನ್ನೂ ಮೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ. ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ತಡ ಮಾಡಿದರೆ ಜೀವಕ್ಕೇ ಅಪಾಯ. ಹಾನಿಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿಧಾನ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂಬ ಮಿತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಡಬೇಕು.

But the verse does not praise every delay. In emergency care a delay can cost a life. We should remember the limit: slowness is praised only where harm may follow.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ