ಸತ್ಯಧರ್ಮಚ್ಯುತಾತ್: ಕ್ರುದ್ಧ ಪುರುಷನಿಗೆ ನಾಸ್ತಿಕನೂ ಬೆದರುತ್ತಾನೆ

ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಪದಿಂದ ಕುದಿಯುತ್ತಿರುವ ಅಪರಿಚಿತನನ್ನು ಕಂಡರೆ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ಬದಿಗೆ ಸರಿಯುತ್ತಾರೆ. ದೇವರನ್ನು ನಂಬುವವರೂ ನಂಬದವರೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಸರಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಅನುಭವವನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಉತ್ತರವನ್ನು ಓದುಗನಿಗೇ ಬಿಟ್ಟಿದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 98 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 98

ವಿಷಯ: ಧರ್ಮ ಬಿಟ್ಟ ಕೋಪಿಷ್ಠ · The angry man who has left dharma

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಸತ್ಯಧರ್ಮಚ್ಯುತಾತ್ ಪುಂಸಃ ಕ್ರುದ್ಧಾದಾಶೀವಿಷಾದಿವ
ನಾಸ್ತಿಕೋಽಪಿ ಹ್ಯುದ್ವಿಜತೇ ಜನಃ ಕಿಂ ಪುನರಾಸ್ತಿಕಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

सत्यधर्मच्युतात् पुंसः क्रुद्धादाशीविषादिव
नास्तिकोऽपि ह्युद्विजते जनः किं पुनरास्तिकः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

satyadharmacyutāt puṃsaḥ kruddhādāśīviṣādiva
nāstiko’pi hyudvijate janaḥ kiṃ punarāstikaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಸತ್ಯಧರ್ಮ (सत्यधर्म, satyadharma) = ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಿಂದ (from truth and right conduct)
ಚ್ಯುತಾತ್ (च्युतात्, cyutāt) = ಜಾರಿದವನಿಂದ (from one who has slipped)
ಪುಂಸಃ (पुंसः, puṃsaḥ) = ಮನುಷ್ಯನಿಂದ (from the man)
ಕ್ರುದ್ಧಾದಾಶೀವಿಷಾದಿವ (क्रुद्धादाशीविषादिव, kruddhādāśīviṣādiva) = ಕೋಪಗೊಂಡ ವಿಷಸರ್ಪದಿಂದ ಎಂಬಂತೆ (as from an enraged venomous snake)
ನಾಸ್ತಿಕೋಽಪಿ (नास्तिकोऽपि, nāstiko’pi) = ನಾಸ್ತಿಕನೂ (even a nastika)
ಹ್ಯುದ್ವಿಜತೇ (ह्युद्विजते, hyudvijate) = ನಿಜವಾಗಿ ಬೆದರುತ್ತಾನೆ (indeed shrinks in alarm)
ಜನಃ (जनः, janaḥ) = ವ್ಯಕ್ತಿ (the person)
ಕಿಂ (किं, kiṃ) = ಏನು (what)
ಪುನರಾಸ್ತಿಕಃ (पुनरास्तिकः, punarāstikaḥ) = ಇನ್ನು ಆಸ್ತಿಕನ ಮಾತೇನು (then of an astika)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಿಂದ ಜಾರಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ಮನುಷ್ಯನಿಂದ, ವಿಷಸರ್ಪದಿಂದ ಎಂಬಂತೆ, ನಾಸ್ತಿಕನೂ ಬೆದರುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನು ಆಸ್ತಿಕನ ಮಾತೇನು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Even a nastika shrinks from a man who has slipped from truth and dharma and is angry, as from an enraged viper. What then of an astika?

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಆಶೀವಿಷ ಎಂದರೆ ಹಲ್ಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ವಿಷ ಇರುವ ಹಾವು. ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಾವು ಎಂಬ ಚಿತ್ರ ಬರೀ ಭಯವಲ್ಲ, ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

Ashivisha means a snake whose fangs carry the poison. An enraged snake shows not only fear but also unpredictability.

ಇಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಕ ಎಂದರೆ ವೇದದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು, ಅಥವಾ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ನೈತಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು, ಒಪ್ಪುವವನು. ನಾಸ್ತಿಕ ಎಂದರೆ ಒಪ್ಪದವನು. ಶ್ಲೋಕ ಯಾವ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಭಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.

Here astika means one who accepts the authority of the Veda or, more widely, a moral order, and nastika one who does not. The verse takes no side. It says only that fear is common to all.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 56. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 56. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಸ್ವಂತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ದೂರವಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅಂಥವರ ಬಳಿ ಯಾವ ನಂಬಿಕೆಯವರೂ ಸುರಕ್ಷಿತರಲ್ಲ.

In an office or a hospital, everyone keeps away from a person who has broken his own rules and is in a rage. Near such a person, people of every belief feel unsafe.

ನಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನು ಅದೇ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಸಹಾಯಕ. ಸತ್ಯ ಬಿಟ್ಟ ಕೋಪ ನಮ್ಮ ಮಿತ್ರರನ್ನೂ ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

The verse also helps us look at our own anger in the same mirror. Anger that has left the truth drives even friends away.