ಶರದಿ ನ ವರ್ಷತಿ: ಗರ್ಜಿಸುವ ಮೋಡ ಮತ್ತು ಸುರಿಸುವ ಮೋಡ

ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಎಲ್ಲ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಈ ಇಬ್ಬರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಮೋಡಗಳ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ, ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಉಪಮಾನ, ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 114 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 114

ವಿಷಯ: ಮಾತು ಮತ್ತು ಕೃತಿ · Words and deeds

ಛಂದಸ್ಸು: ಆರ್ಯಾ · Arya

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಶರದಿ ನ ವರ್ಷತಿ ಗರ್ಜತಿ ವರ್ಷತಿ ವರ್ಷಾಸು ನಿಃಸ್ವನೋ ಮೇಘಃ
ನೀಚೋ ವದತಿ ನ ಕುರುತೇ ನ ವದತಿ ಸುಜನಃ ಕರೋತ್ಯೇವ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

शरदि न वर्षति गर्जति वर्षति वर्षासु निःस्वनो मेघः
नीचो वदति न कुरुते न वदति सुजनः करोत्येव

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

śaradi na varṣati garjati varṣati varṣāsu niḥsvano meghaḥ
nīco vadati na kurute na vadati sujanaḥ karotyeva

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಶರದಿ (शरदि, śaradi) = ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ (in autumn)
ನ ವರ್ಷತಿ (न वर्षति, na varṣati) = ಮಳೆ ಸುರಿಸುವುದಿಲ್ಲ (it does not rain)
ಗರ್ಜತಿ (गर्जति, garjati) = ಗರ್ಜಿಸುತ್ತದೆ (it thunders)
ವರ್ಷತಿ (वर्षति, varṣati) = ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತದೆ (it rains)
ವರ್ಷಾಸು (वर्षासु, varṣāsu) = ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ (in the rainy season)
ನಿಃಸ್ವನೋ (निःस्वनो, niḥsvano) = ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ (without a sound)
ಮೇಘಃ (मेघः, meghaḥ) = ಮೋಡ (the cloud)
ನೀಚೋ (नीचो, nīco) = ಕೀಳು ಮನುಷ್ಯ (the base man)
ವದತಿ (वदति, vadati) = ಹೇಳುತ್ತಾನೆ (he speaks)
ನ ಕುರುತೇ (न कुरुते, na kurute) = ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ (he does not do)
ನ ವದತಿ (न वदति, na vadati) = ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ (does not speak)
ಸುಜನಃ (सुजनः, sujanaḥ) = ಸಜ್ಜನ (the good man)
ಕರೋತ್ಯೇವ (करोत्येव, karotyeva) = ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ (does just do)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೋಡ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಸುರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನೀಚ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸಜ್ಜನ ಮಾತನಾಡದೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

In autumn the cloud thunders but does not rain. In the rainy season it pours without a sound. In the same way the base man speaks and does not act, while the good man does not speak and simply acts.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಶರತ್ಕಾಲದ ಮೋಡಗಳು ಹಗುರ, ನೀರು ಕಡಿಮೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ಮೋಡಗಳು ಭಾರ, ನೀರು ತುಂಬಿದ್ದು. ಕವಿ ನೋಡಿದ ಋತುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಈ ಹೋಲಿಕೆಯ ಆಧಾರ.

Autumn clouds are light and carry little water. Monsoon clouds are heavy and full. The poet’s observation of the seasons is the ground of the comparison.

ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅರ್ಧಗಳೂ ಒಂದೇ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿವೆ: ಮೊದಲು ಸದ್ದು ಮತ್ತು ಫಲದ ಸಂಬಂಧ, ನಂತರ ಅದೇ ಸಂಬಂಧ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ. ಹೀಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ತಾನಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನಾಟುತ್ತದೆ.

Both halves have the same shape: first the link between noise and result, then the same link in people. So the comparison settles in the mind by itself.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 48. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 48. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಯಾರ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನಂಬಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಾಗ ಅವರ ಸದ್ದನ್ನು ಅಲ್ಲ, ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

When deciding whose promises to trust, it helps to look at their earlier work and not at how loud they are.

ಆದರೆ ಮಾತು ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರೆಲ್ಲ ಸಜ್ಜನರು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಕೃತಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಮಾನದಂಡ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

Nor is it right to assume everyone of few words is good. The verse says the deed is the measure here.