ಆಸ್ತಾಮನ್ಯತ್ಸುಜನಾಃ: ತಮ್ಮ ಗುಣವೇ ಇತರರನ್ನು ನೋಯಿಸಿದರೆ ವ್ಯಥೆ

ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಒಬ್ಬರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅವರ ಯಶಸ್ಸು ಕೇಳಿ ಒಬ್ಬ ನಿಂದಕ ಕುದಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಅವರಿಗೇ ಬೇಸರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ವಿಚಿತ್ರ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ, ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತಿರುವು ಇದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 113 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 113

ವಿಷಯ: ಗುಣವೇ ಕೊಟ್ಟ ಖೇದ · Sorrow over one’s own virtue

ಛಂದಸ್ಸು: ಆರ್ಯಾ · Arya

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಆಸ್ತಾಮನ್ಯತ್ಸುಜನಾಃ ಪರೋಪಕಾರೈಕಕರಣದುರ್ಲಲಿತಾಃ
ಸಂತಾಪಿತಪಿಶುನೇಷು ಸ್ವಗುಣೇಷ್ವಪಿ ಹಂತ ಖಿದ್ಯಂತೇ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

आस्तामन्यत्सुजनाः परोपकारैककरणदुर्ललिताः
सन्तापितपिशुनेषु स्वगुणेष्वपि हन्त खिद्यन्ते

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

āstāmanyatsujanāḥ paropakāraikakaraṇadurlalitāḥ
santāpitapiśuneṣu svaguṇeṣvapi hanta khidyante

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಆಸ್ತಾಮನ್ಯತ್ಸುಜನಾಃ (आस्तामन्यत्सुजनाः, āstāmanyatsujanāḥ) = ಬೇರೆ ಮಾತು ಹಾಗಿರಲಿ, ಸಜ್ಜನರು (let other things be, the good)
ಪರೋಪಕಾರೈಕಕರಣದುರ್ಲಲಿತಾಃ (परोपकारैककरणदुर्ललिताः, paropakāraikakaraṇadurlalitāḥ) = ಇತರರಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿದವರು (wholly given to doing good to others)
ಸಂತಾಪಿತಪಿಶುನೇಷು (सन्तापितपिशुनेषु, santāpitapiśuneṣu) = ನಿಂದಕರು ಸಂಕಟಪಟ್ಟಾಗ (when the slanderers have been pained)
ಸ್ವಗುಣೇಷ್ವಪಿ (स्वगुणेष्वपि, svaguṇeṣvapi) = ತಮ್ಮ ಗುಣಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ (even over their own virtues)
ಹಂತ (हन्त, hanta) = ಅಯ್ಯೋ (alas)
ಖಿದ್ಯಂತೇ (खिद्यन्ते, khidyante) = ಖೇದಪಡುತ್ತಾರೆ (they grieve)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಬೇರೆ ಮಾತು ಹಾಗಿರಲಿ. ಇತರರಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನರಾದ ಸಜ್ಜನರು, ತಮ್ಮ ಗುಣಗಳಿಂದ ನಿಂದಕರು ಸಂಕಟಪಟ್ಟಾಗ ತಮ್ಮ ಆ ಗುಣಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲೇ ಖೇದಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Let other things be. The good, wholly given to doing good to others, feel sorrow even about their own virtues when the slanderers have been pained by them.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನ ಪದಗಳು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಬಹುದಾದವು. ಇಲ್ಲಿ ನಿಂದಕರ ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜನರ ಗುಣವೇ ಕಾರಣ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.

The words of the second line can be joined in more than one way. Here we have taken the sense that the good people’s own virtue is what pains the slanderers.

ದುರ್ಲಲಿತ ಎಂದರೆ ಅತಿ ಮುದ್ದಿನಿಂದ ಹಾಳಾದ. ಪರೋಪಕಾರವೇ ಅವರ ಅಭ್ಯಾಸ, ಅದರ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಚಟವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯಭರಿತ ಹೊಗಳಿಕೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.

Durlalita means spoilt by too much indulgence. There is a gently humorous praise here: doing good to others is their one habit, and they have no other.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 48. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 48. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ನಮ್ಮ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಕೆಲವರಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು ತರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಅದಕ್ಕೆ ನಾವು ಕೆಲಸ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಹಿರಿಯರ ಮಾತು ಹೇಳದೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

It is common for our good work to stir envy in some. The verse quietly implies we need not stop working because of that.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನರು ಇತರರ ನೋವನ್ನೂ ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಭಾವನೆಯ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸು ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

Yet the good here do notice the pain of others. The verse teaches us to handle gently the effect our success has on another’s feelings.