ವಿಸೃಜಂತ್ಯವಿಕತ್ಥಿನಃ: ಸರ್ಪದ ವಿಷ ಮತ್ತು ಡೋಲಿನ ಸದ್ದು

ಹಬ್ಬದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಡೋಲು ಬಹಳ ದೂರದವರೆಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಒಡೆದು ನೋಡಿದರೆ ಒಳಗೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ.

ಇದೇ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಕೋಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾವು, ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಡೋಲು. ಛಂದಸ್ಸು ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ವೃತ್ತ, ಹೆಸರು ನಮಗೆ ಖಚಿತವಿಲ್ಲ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 155 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 155

ವಿಷಯ: ಕೋಪ ಮತ್ತು ಜಂಭ · Anger and boasting

ಛಂದಸ್ಸು: ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ವೃತ್ತ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 21 ಅಕ್ಷರ · A four-pada metre, about 21 syllables a line (exact name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ವಿಸೃಜಂತ್ಯವಿಕತ್ಥಿನಃ ಪರೇ ವಿಷಮಾಶೀವಿಷವನ್ನರಾಃ ಕ್ರುಧಮ್
ದಧತೋಽಂತರಸಾರೂಪತಾಂ ಧ್ವನಿಸಾರಾಃ ಪಟಹಾ ಇವೇತರೇ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

विसृजन्त्यविकत्थिनः परे विषमाशीविषवन्नराः क्रुधम्
दधतोऽन्तरसारूपतां ध्वनिसाराः पटहा इवेतरे

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

visṛjantyavikatthinaḥ pare viṣamāśīviṣavannarāḥ krudham
dadhato’ntarasārūpatāṃ dhvanisārāḥ paṭahā ivetare

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ವಿಸೃಜಂತ್ಯವಿಕತ್ಥಿನಃ (विसृजन्त्यविकत्थिनः, visṛjantyavikatthinaḥ) = ಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಜಂಭ ಕೊಚ್ಚದವರು (let loose, those who do not boast)
ಪರೇ (परे, pare) = ಬೇರೆ ಕೆಲವರು, ಶ್ರೇಷ್ಠರು (the others, the superior ones)
ವಿಷಮಾಶೀವಿಷವನ್ನರಾಃ (विषमाशीविषवन्नराः, viṣamāśīviṣavannarāḥ) = ವಿಷವನ್ನು ಹಾವಿನಂತೆ, ಮನುಷ್ಯರು (poison like a serpent, men)
ಕ್ರುಧಮ್ (क्रुधम्, krudham) = ಕೋಪವನ್ನು (anger)
ದಧತೋಽಂತರಸಾರೂಪತಾಂ (दधतोऽन्तरसारूपतां, dadhato’ntarasārūpatāṃ) = ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಸಾರವಿಲ್ಲದ ರೂಪ ಹೊತ್ತವರು (bearing an inner state without substance)
ಧ್ವನಿಸಾರಾಃ (ध्वनिसाराः, dhvanisārāḥ) = ಸದ್ದೇ ಸಾರವಾದವರು (whose only substance is sound)
ಪಟಹಾ (पटहा, paṭahā) = ಡೋಲುಗಳು (drums)
ಇವೇತರೇ (इवेतरे, ivetare) = ಇತರರು ಹಾಗೆಯೇ (the others are like)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಜಂಭ ಕೊಚ್ಚದ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಕೋಪವನ್ನು ಹಾವು ವಿಷವನ್ನು ಬಿಡುವಂತೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರರು ಒಳಗೆ ಸಾರವಿಲ್ಲದೆ ಸದ್ದು ಮಾತ್ರ ಇರುವ ಡೋಲುಗಳಂತೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Those who do not boast release their anger the way a serpent releases venom. The others are like drums, bearing nothing inside and having sound alone.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಆಶೀವಿಷ ಎಂದರೆ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷವುಳ್ಳದ್ದು, ಹಾವು. ಹಾವು ಬುಸುಗುಟ್ಟಿ ಹೆದರಿಸುವುದು ಎಲ್ಲ ಸಮಯ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಬೇಕು. ಈ ಸಾಲಿನ ಓದಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಸಹಜ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದೇವೆ.

Ashivisha means the one with venom in its fang, the serpent. The picture we want is that a snake does not always hiss to frighten. We have followed the natural sense of this line.

ಡೋಲಿನ ಸಾರ ಎಂದರೆ ಸದ್ದು ಮಾತ್ರ. ಒಳಗಿನ ಖಾಲಿತನವೇ ಜೋರಾದ ಸದ್ದಿಗೆ ಕಾರಣ ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹೇಳಿಕೆ ಎರಡನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ.

The drum’s only substance is sound. The second line makes the fine point that inner emptiness is the cause of the loud noise.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 49. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 49. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಜೋರಾಗಿ ಬೈಯುವವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಮೌನವಾಗಿರುವವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸೌಮ್ಯ ಅಲ್ಲ. ಶ್ಲೋಕ ನಮ್ಮನ್ನು ಸದ್ದಿಗಿಂತ ಕೃತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

The loud shouter is not always dangerous, and the quiet one is not always gentle. The verse asks us to watch the deed more than the noise.

ನಮ್ಮ ಕೋಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ. ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆಯೇ, ಇಲ್ಲ ಯೋಚಿಸಿ ಒಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೇವೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಬಹುದು.

It is also a test for our own anger. We can see whether in anger we talk much, or think and then do one thing.