ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಕಾಶ್ಯಶ್ಚ ಪರಮೇಷ್ವಾಸಃ ಶಿಖಂಡೀ ಚ ಮಹಾರಥಃ ।
ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನೋ ವಿರಾಟಶ್ಚ ಸಾತ್ಯಕಿಶ್ಚಾಪರಾಜಿತಃ ॥ 17 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥ 17 ॥
ಶ್ಲೋಕ (IAST)
kāśyaśca parameṣvāsaḥ śikhaṇḍī ca mahārathaḥ |
dhṛṣṭadyumno virāṭaśca sātyakiścāparājitaḥ || 17 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕಾಶ್ಯಃ (काश्यः, kāśyaḥ) = ಕಾಶಿಯ ರಾಜ (the king of Kashi)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಪರಮೇಷ್ವಾಸಃ (परमेष्वासः, parameṣvāsaḥ) = ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ (the supreme archer)
- ಶಿಖಂಡೀ (शिखण्डी, śikhaṇḍī) = ಶಿಖಂಡಿ (Shikhandi)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಮಹಾರಥಃ (महारथः, mahārathaḥ) = ಮಹಾರಥ (the great chariot-warrior)
- ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನಃ (धृष्टद्युम्नः, dhṛṣṭadyumnaḥ) = ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ (Dhrishtadyumna)
- ವಿರಾಟಃ (विराटः, virāṭaḥ) = ವಿರಾಟ (Virata)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಸಾತ್ಯಕಿಃ (सात्यकिः, sātyakiḥ) = ಸಾತ್ಯಕಿ (Satyaki)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಅಪರಾಜಿತಃ (अपराजितः, aparājitaḥ) = ಸೋಲರಿಯದ (the unconquered)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನಾದ ಕಾಶಿರಾಜ, ಮಹಾರಥನಾದ ಶಿಖಂಡಿ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ವಿರಾಟ ಮತ್ತು ಸೋಲರಿಯದ ಸಾತ್ಯಕಿ,
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The king of Kashi, supreme archer, and Shikhandi the great chariot-warrior, Dhrishtadyumna, Virata, and Satyaki the unconquered,
ಶ್ಲೋಕ 1.17ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 1.17
ಹದಿನೇಳು ಮತ್ತು ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯ. ಕ್ರಿಯಾಪದ ದಧ್ಮುಃ, ಅಂದರೆ ಊದಿದರು, ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ವಿರಾಟ ಮತ್ತು ಸಾತ್ಯಕಿಯರ ಹೆಸರುಗಳು ದುರ್ಯೋಧನನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಬಂದಿದ್ದವು. ಈಗ ಅದೇ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಂಜಯ ಶಂಖನಾದದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯುಯುಧಾನ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿ ಕರೆದವನನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿ ಸಾತ್ಯಕಿ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
Verses seventeen and eighteen together make one sentence. The verb dadhmuh, they blew, comes at the end of the next verse. The names Dhrishtadyumna, Virata and Satyaki had already appeared in Duryodhana’s list. Now Sanjaya sets the same names beside their conches. The warrior called Yuyudhana there is called Satyaki here.
ಶಿಖಂಡಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೆಸರು. ದ್ರುಪದನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಶಿಖಂಡಿ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಂಬೆಯಾಗಿದ್ದಳು ಎಂದು ಮಹಾಭಾರತ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಭೀಷ್ಮರು ಸ್ವಯಂವರದಿಂದ ಕರೆತಂದು ನಂತರ ಬದುಕನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡವಳು ಅವಳು. ಅದಲ್ಲದೆ ಅಂಬೆ ಕಾಶಿರಾಜನ ಮಗಳು. ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಹತ್ತನೆಯ ದಿನ ಅರ್ಜುನ ಭೀಷ್ಮರನ್ನು ಉರುಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಖಂಡಿ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಆ ಹಳೆಯ ಕಥೆ ನೆನಪಾಗದೇ ಇರದು.
Shikhandi is a new name here. The Mahabharata says that Shikhandi, born a daughter in Drupada’s house, had been Amba in a previous birth: the princess Bhishma carried off from a svayamvara, whose life was ruined as a result. Besides, Amba was the daughter of a king of Kashi. On the tenth day Arjuna brings Bhishma down with Shikhandi placed in front of him. Seeing Kashya and Shikhandi side by side in this line, it is hard not to remember that old story.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಬ್ಬರು ಮರೆತುಬಿಟ್ಟ ಅನ್ಯಾಯ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂಬೆಯ ಕಥೆ ಭೀಷ್ಮರಿಗೆ ಹಳೆಯ ಪ್ರಸಂಗವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ಶಿಖಂಡಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಥವೇರಿ ಎದುರಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ.
An injustice one person has forgotten stays alive in another’s memory. Amba’s story may have been an old episode for Bhishma. But it has mounted a chariot in the form of Shikhandi and come to stand in front of him.
ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಹೀಗೆಯೇ. ಹಿಂದೆಂದೋ ಆಡಿದ ಒಂದು ಮಾತು, ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರ, ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಮುಗಿದ ಕಥೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಗಾಯ ಹೊತ್ತವರಿಗೆ ಅದು ಇನ್ನೂ ಮುಗಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ.
It is like this in families too. A word spoken long ago, a decision once taken, is a closed story for us. For the one who carries its wound, it is not closed yet.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ