ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಮೊದಲನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ: ಅರ್ಜುನ ವಿಷಾದ ಯೋಗ
ನಲವತ್ತೇಳು ಶ್ಲೋಕಗಳು. ಇನ್ನೂ ಉಪದೇಶ ಶುರುವಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಗೀತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ಯಾವುದೇ ಶ್ಲೋಕದ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಿದರೆ ಅದರ ಪದಶಃ ಅರ್ಥದ ಪುಟ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಎಲ್ಲ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಆ ಪುಟಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಧರ್ಮಕ್ಷೇತ್ರೇ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೇ ಸಮವೇತಾ ಯುಯುತ್ಸವಃ ।
ಮಾಮಕಾಃ ಪಾಂಡವಾಶ್ಚೈವ ಕಿಮಕುರ್ವತ ಸಂಜಯ ॥ 1 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.1ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →2ಸಂಜಯ ಉವಾಚ
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ಪಾಂಡವಾನೀಕಂ ವ್ಯೂಢಂ ದುರ್ಯೋಧನಸ್ತದಾ ।
ಆಚಾರ್ಯಮುಪಸಂಗಮ್ಯ ರಾಜಾ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 2 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.2ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →3ಪಶ್ಯೈತಾಂ ಪಾಂಡುಪುತ್ರಾಣಾಮಾಚಾರ್ಯ ಮಹತೀಂ ಚಮೂಮ್ ।
ವ್ಯೂಢಾಂ ದ್ರುಪದಪುತ್ರೇಣ ತವ ಶಿಷ್ಯೇಣ ಧೀಮತಾ ॥ 3 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.3ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →4ಅತ್ರ ಶೂರಾ ಮಹೇಷ್ವಾಸಾ ಭೀಮಾರ್ಜುನಸಮಾ ಯುಧಿ ।
ಯುಯುಧಾನೋ ವಿರಾಟಶ್ಚ ದ್ರುಪದಶ್ಚ ಮಹಾರಥಃ ॥ 4 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.4ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →5ಧೃಷ್ಟಕೇತುಶ್ಚೇಕಿತಾನಃ ಕಾಶಿರಾಜಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ಪುರುಜಿತ್ಕುಂತಿಭೋಜಶ್ಚ ಶೈಬ್ಯಶ್ಚ ನರಪುಂಗವಃ ॥ 5 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.5ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →6ಯುಧಾಮನ್ಯುಶ್ಚ ವಿಕ್ರಾಂತ ಉತ್ತಮೌಜಾಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ಸೌಭದ್ರೋ ದ್ರೌಪದೇಯಾಶ್ಚ ಸರ್ವ ಏವ ಮಹಾರಥಾಃ ॥ 6 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.6ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →7ಅಸ್ಮಾಕಂ ತು ವಿಶಿಷ್ಟಾ ಯೇ ತಾನ್ನಿಬೋಧ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ।
ನಾಯಕಾ ಮಮ ಸೈನ್ಯಸ್ಯ ಸಂಜ್ಞಾರ್ಥಂ ತಾನ್ಬ್ರವೀಮಿ ತೇ ॥ 7 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.7ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →8ಭವಾನ್ಭೀಷ್ಮಶ್ಚ ಕರ್ಣಶ್ಚ ಕೃಪಶ್ಚ ಸಮಿತಿಂಜಯಃ ।
ಅಶ್ವತ್ಥಾಮಾ ವಿಕರ್ಣಶ್ಚ ಸೌಮದತ್ತಿಸ್ತಥೈವ ಚ ॥ 8 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.8ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →9ಅನ್ಯೇ ಚ ಬಹವಃ ಶೂರಾ ಮದರ್ಥೇ ತ್ಯಕ್ತಜೀವಿತಾಃ ।
ನಾನಾಶಸ್ತ್ರಪ್ರಹರಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಯುದ್ಧವಿಶಾರದಾಃ ॥ 9 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.9ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →10ಅಪರ್ಯಾಪ್ತಂ ತದಸ್ಮಾಕಂ ಬಲಂ ಭೀಷ್ಮಾಭಿರಕ್ಷಿತಮ್ ।
ಪರ್ಯಾಪ್ತಂ ತ್ವಿದಮೇತೇಷಾಂ ಬಲಂ ಭೀಮಾಭಿರಕ್ಷಿತಮ್ ॥ 10 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.10ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →11ಅಯನೇಷು ಚ ಸರ್ವೇಷು ಯಥಾಭಾಗಮವಸ್ಥಿತಾಃ ।
ಭೀಷ್ಮಮೇವಾಭಿರಕ್ಷಂತು ಭವಂತಃ ಸರ್ವ ಏವ ಹಿ ॥ 11 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.11ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →12ತಸ್ಯ ಸಂಜನಯನ್ಹರ್ಷಂ ಕುರುವೃದ್ಧಃ ಪಿತಾಮಹಃ ।
ಸಿಂಹನಾದಂ ವಿನದ್ಯೋಚ್ಚೈಃ ಶಂಖಂ ದಧ್ಮೌ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ॥ 12 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.12ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →13ತತಃ ಶಂಖಾಶ್ಚ ಭೇರ್ಯಶ್ಚ ಪಣವಾನಕಗೋಮುಖಾಃ ।
ಸಹಸೈವಾಭ್ಯಹನ್ಯಂತ ಸ ಶಬ್ದಸ್ತುಮುಲೋಽಭವತ್ ॥ 13 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.13ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →14ತತಃ ಶ್ವೇತೈರ್ಹಯೈರ್ಯುಕ್ತೇ ಮಹತಿ ಸ್ಯಂದನೇ ಸ್ಥಿತೌ ।
ಮಾಧವಃ ಪಾಂಡವಶ್ಚೈವ ದಿವ್ಯೌ ಶಂಖೌ ಪ್ರದಧ್ಮತುಃ ॥ 14 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.14ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →15ಪಾಂಚಜನ್ಯಂ ಹೃಷೀಕೇಶೋ ದೇವದತ್ತಂ ಧನಂಜಯಃ ।
ಪೌಂಡ್ರಂ ದಧ್ಮೌ ಮಹಾಶಂಖಂ ಭೀಮಕರ್ಮಾ ವೃಕೋದರಃ ॥ 15 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.15ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →16ಅನಂತವಿಜಯಂ ರಾಜಾ ಕುಂತೀಪುತ್ರೋ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ ।
ನಕುಲಃ ಸಹದೇವಶ್ಚ ಸುಘೋಷಮಣಿಪುಷ್ಪಕೌ ॥ 16 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.16ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →17ಕಾಶ್ಯಶ್ಚ ಪರಮೇಷ್ವಾಸಃ ಶಿಖಂಡೀ ಚ ಮಹಾರಥಃ ।
ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನೋ ವಿರಾಟಶ್ಚ ಸಾತ್ಯಕಿಶ್ಚಾಪರಾಜಿತಃ ॥ 17 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.17ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →18ದ್ರುಪದೋ ದ್ರೌಪದೇಯಾಶ್ಚ ಸರ್ವಶಃ ಪೃಥಿವೀಪತೇ ।
ಸೌಭದ್ರಶ್ಚ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಶಂಖಾಂದಧ್ಮುಃ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್ ॥ 18 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.18ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →19ಸ ಘೋಷೋ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಾಣಾಂ ಹೃದಯಾನಿ ವ್ಯದಾರಯತ್ ।
ನಭಶ್ಚ ಪೃಥಿವೀಂ ಚೈವ ತುಮುಲೋ ವ್ಯನುನಾದಯನ್ ॥ 19 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.19ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →20ಅಥ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಂದೃಷ್ಟ್ವಾ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಾನ್ಕಪಿಧ್ವಜಃ ।
ಪ್ರವೃತ್ತೇ ಶಸ್ತ್ರಸಂಪಾತೇ ಧನುರುದ್ಯಮ್ಯ ಪಾಂಡವಃ ॥ 20 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.20ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →21ಹೃಷೀಕೇಶಂ ತದಾ ವಾಕ್ಯಮಿದಮಾಹ ಮಹೀಪತೇ ।
ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ
ಸೇನಯೋರುಭಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ರಥಂ ಸ್ಥಾಪಯ ಮೇಽಚ್ಯುತ ॥ 21 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.21ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →22ಯಾವದೇತಾನ್ನಿರೀಕ್ಷೇಽಹಂ ಯೋದ್ಧುಕಾಮಾನವಸ್ಥಿತಾನ್ ।
ಕೈರ್ಮಯಾ ಸಹ ಯೋದ್ಧವ್ಯಮಸ್ಮಿನ್ರಣಸಮುದ್ಯಮೇ ॥ 22 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.22ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →23ಯೋತ್ಸ್ಯಮಾನಾನವೇಕ್ಷೇಽಹಂ ಯ ಏತೇಽತ್ರ ಸಮಾಗತಾಃ ।
ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ದುರ್ಬುದ್ಧೇರ್ಯುದ್ಧೇ ಪ್ರಿಯಚಿಕೀರ್ಷವಃ ॥ 23 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.23ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →24ಸಂಜಯ ಉವಾಚ
ಏವಮುಕ್ತೋ ಹೃಷೀಕೇಶೋ ಗುಡಾಕೇಶೇನ ಭಾರತ ।
ಸೇನಯೋರುಭಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಾಪಯಿತ್ವಾ ರಥೋತ್ತಮಮ್ ॥ 24 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.24ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →25ಭೀಷ್ಮದ್ರೋಣಪ್ರಮುಖತಃ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಚ ಮಹೀಕ್ಷಿತಾಮ್ ।
ಉವಾಚ ಪಾರ್ಥ ಪಶ್ಯೈತಾನ್ಸಮವೇತಾನ್ಕುರೂನಿತಿ ॥ 25 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.25ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →26ತತ್ರಾಪಶ್ಯತ್ಸ್ಥಿತಾನ್ಪಾರ್ಥಃ ಪಿತೄನಥ ಪಿತಾಮಹಾನ್ ।
ಆಚಾರ್ಯಾನ್ಮಾತುಲಾನ್ಭ್ರಾತೄನ್ಪುತ್ರಾನ್ಪೌತ್ರಾನ್ಸಖೀಂಸ್ತಥಾ ॥ 26 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.26ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →27ಶ್ವಶುರಾನ್ಸುಹೃದಶ್ಚೈವ ಸೇನಯೋರುಭಯೋರಪಿ ।
ತಾನ್ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಸ ಕೌಂತೇಯಃ ಸರ್ವಾನ್ಬಂಧೂನವಸ್ಥಿತಾನ್ ॥ 27 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.27ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →28ಕೃಪಯಾ ಪರಯಾವಿಷ್ಟೋ ವಿಷೀದನ್ನಿದಮಬ್ರವೀತ್ ।
ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ
ದೃಷ್ಟ್ವೇಮಂ ಸ್ವಜನಂ ಕೃಷ್ಣ ಯುಯುತ್ಸುಂ ಸಮುಪಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 28 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.28ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →29ಸೀದಂತಿ ಮಮ ಗಾತ್ರಾಣಿ ಮುಖಂ ಚ ಪರಿಶುಷ್ಯತಿ ।
ವೇಪಥುಶ್ಚ ಶರೀರೇ ಮೇ ರೋಮಹರ್ಷಶ್ಚ ಜಾಯತೇ ॥ 29 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.29ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →30ಗಾಂಡೀವಂ ಸ್ರಂಸತೇ ಹಸ್ತಾತ್ತ್ವಕ್ಚೈವ ಪರಿದಹ್ಯತೇ ।
ನ ಚ ಶಕ್ನೋಮ್ಯವಸ್ಥಾತುಂ ಭ್ರಮತೀವ ಚ ಮೇ ಮನಃ ॥ 30 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.30ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →31ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಚ ಪಶ್ಯಾಮಿ ವಿಪರೀತಾನಿ ಕೇಶವ ।
ನ ಚ ಶ್ರೇಯೋಽನುಪಶ್ಯಾಮಿ ಹತ್ವಾ ಸ್ವಜನಮಾಹವೇ ॥ 31 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.31ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →32ನ ಕಾಂಕ್ಷೇ ವಿಜಯಂ ಕೃಷ್ಣ ನ ಚ ರಾಜ್ಯಂ ಸುಖಾನಿ ಚ ।
ಕಿಂ ನೋ ರಾಜ್ಯೇನ ಗೋವಿಂದ ಕಿಂ ಭೋಗೈರ್ಜೀವಿತೇನ ವಾ ॥ 32 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.32ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →33ಯೇಷಾಮರ್ಥೇ ಕಾಂಕ್ಷಿತಂ ನೋ ರಾಜ್ಯಂ ಭೋಗಾಃ ಸುಖಾನಿ ಚ ।
ತ ಇಮೇಽವಸ್ಥಿತಾ ಯುದ್ಧೇ ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಧನಾನಿ ಚ ॥ 33 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.33ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →34ಆಚಾರ್ಯಾಃ ಪಿತರಃ ಪುತ್ರಾಸ್ತಥೈವ ಚ ಪಿತಾಮಹಾಃ ।
ಮಾತುಲಾಃ ಶ್ವಶುರಾಃ ಪೌತ್ರಾಃ ಶ್ಯಾಲಾಃ ಸಂಬಂಧಿನಸ್ತಥಾ ॥ 34 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.34ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →35ಏತಾನ್ನ ಹಂತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಘ್ನತೋಽಪಿ ಮಧುಸೂದನ ।
ಅಪಿ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯರಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹೇತೋಃ ಕಿಂ ನು ಮಹೀಕೃತೇ ॥ 35 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.35ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →36ನಿಹತ್ಯ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಾನ್ನಃ ಕಾ ಪ್ರೀತಿಃ ಸ್ಯಾಜ್ಜನಾರ್ದನ ।
ಪಾಪಮೇವಾಶ್ರಯೇದಸ್ಮಾನ್ಹತ್ವೈತಾನಾತತಾಯಿನಃ ॥ 36 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.36ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →37ತಸ್ಮಾನ್ನಾರ್ಹಾ ವಯಂ ಹಂತುಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಾನ್ಸ್ವಬಾಂಧವಾನ್ ।
ಸ್ವಜನಂ ಹಿ ಕಥಂ ಹತ್ವಾ ಸುಖಿನಃ ಸ್ಯಾಮ ಮಾಧವ ॥ 37 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.37ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →38ಯದ್ಯಪ್ಯೇತೇ ನ ಪಶ್ಯಂತಿ ಲೋಭೋಪಹತಚೇತಸಃ ।
ಕುಲಕ್ಷಯಕೃತಂ ದೋಷಂ ಮಿತ್ರದ್ರೋಹೇ ಚ ಪಾತಕಮ್ ॥ 38 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.38ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →39ಕಥಂ ನ ಜ್ಞೇಯಮಸ್ಮಾಭಿಃ ಪಾಪಾದಸ್ಮಾನ್ನಿವರ್ತಿತುಮ್ ।
ಕುಲಕ್ಷಯಕೃತಂ ದೋಷಂ ಪ್ರಪಶ್ಯದ್ಭಿರ್ಜನಾರ್ದನ ॥ 39 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.39ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →40ಕುಲಕ್ಷಯೇ ಪ್ರಣಶ್ಯಂತಿ ಕುಲಧರ್ಮಾಃ ಸನಾತನಾಃ ।
ಧರ್ಮೇ ನಷ್ಟೇ ಕುಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಮಧರ್ಮೋಽಭಿಭವತ್ಯುತ ॥ 40 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.40ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →41ಅಧರ್ಮಾಭಿಭವಾತ್ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರದುಷ್ಯಂತಿ ಕುಲಸ್ತ್ರಿಯಃ ।
ಸ್ತ್ರೀಷು ದುಷ್ಟಾಸು ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ ಜಾಯತೇ ವರ್ಣಸಂಕರಃ ॥ 41 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.41ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →42ಸಂಕರೋ ನರಕಾಯೈವ ಕುಲಘ್ನಾನಾಂ ಕುಲಸ್ಯ ಚ ।
ಪತಂತಿ ಪಿತರೋ ಹ್ಯೇಷಾಂ ಲುಪ್ತಪಿಂಡೋದಕಕ್ರಿಯಾಃ ॥ 42 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.42ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →43ದೋಷೈರೇತೈಃ ಕುಲಘ್ನಾನಾಂ ವರ್ಣಸಂಕರಕಾರಕೈಃ ।
ಉತ್ಸಾದ್ಯಂತೇ ಜಾತಿಧರ್ಮಾಃ ಕುಲಧರ್ಮಾಶ್ಚ ಶಾಶ್ವತಾಃ ॥ 43 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.43ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →44ಉತ್ಸನ್ನಕುಲಧರ್ಮಾಣಾಂ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಜನಾರ್ದನ ।
ನರಕೇಽನಿಯತಂ ವಾಸೋ ಭವತೀತ್ಯನುಶುಶ್ರುಮ ॥ 44 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.44ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →45ಅಹೋ ಬತ ಮಹತ್ಪಾಪಂ ಕರ್ತುಂ ವ್ಯವಸಿತಾ ವಯಮ್ ।
ಯದ್ರಾಜ್ಯಸುಖಲೋಭೇನ ಹಂತುಂ ಸ್ವಜನಮುದ್ಯತಾಃ ॥ 45 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.45ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →46ಯದಿ ಮಾಮಪ್ರತೀಕಾರಮಶಸ್ತ್ರಂ ಶಸ್ತ್ರಪಾಣಯಃ ।
ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಾ ರಣೇ ಹನ್ಯುಸ್ತನ್ಮೇ ಕ್ಷೇಮತರಂ ಭವೇತ್ ॥ 46 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.46ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →47ಸಂಜಯ ಉವಾಚ
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾರ್ಜುನಃ ಸಂಖ್ಯೇ ರಥೋಪಸ್ಥ ಉಪಾವಿಶತ್ ।
ವಿಸೃಜ್ಯ ಸಶರಂ ಚಾಪಂ ಶೋಕಸಂವಿಗ್ನಮಾನಸಃ ॥ 47 ॥ಶ್ಲೋಕ 1.47ರ ಅರ್ಥ ಓದಿ →
ॐ ತತ್ಸದಿತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾಸೂಪನಿಷತ್ಸು ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾಯಾಂ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾರ್ಜುನಸಂವಾದೇ ಅರ್ಜುನವಿಷಾದಯೋಗೋ ನಾಮ ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
ಅರ್ಜುನ ವಿಷಾದ ಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ
ಗೀತೆಯ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಉಪದೇಶ ಶುರುವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಯಿಂದ ಬರುವುದು ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ಒಂದೇ ಒಂದು ವಾಕ್ಯ: ಪಾರ್ಥ, ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ಕುರುಗಳನ್ನು ನೋಡು. ಆ ನೋಟವೇ ಉಳಿದ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಎದುರು ನಿಂತವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಅಜ್ಜಂದಿರನ್ನು, ಗುರುಗಳನ್ನು, ಮಾವಂದಿರನ್ನು, ಅಣ್ಣತಮ್ಮಂದಿರನ್ನು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
ಅಧ್ಯಾಯದ ನಡೆ
- ಶ್ಲೋಕ 1: ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪ್ರಶ್ನೆ.
- ಶ್ಲೋಕ 2 ರಿಂದ 11: ದುರ್ಯೋಧನ ದ್ರೋಣರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಎರಡೂ ಸೈನ್ಯಗಳ ಪ್ರಮುಖರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ.
- ಶ್ಲೋಕ 12 ರಿಂದ 19: ಭೀಷ್ಮರ ಸಿಂಹನಾದ, ನಂತರ ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಶಂಖನಾದ.
- ಶ್ಲೋಕ 20 ರಿಂದ 27: ಅರ್ಜುನ ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ಎರಡೂ ಸೈನ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಎದುರಿಗೆ ತನ್ನವರನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
- ಶ್ಲೋಕ 28 ರಿಂದ 46: ಅರ್ಜುನನ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಕುಸಿಯುತ್ತವೆ. ಯುದ್ಧ ಬೇಡವೆನ್ನಲು ಅವನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.
- ಶ್ಲೋಕ 47: ಬಿಲ್ಲುಬಾಣಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿಟ್ಟು ಅರ್ಜುನ ರಥದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ಕೂರುತ್ತಾನೆ.
ವಿಷಾದವೂ ಯೋಗವೇ?
ದುಃಖವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಏಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜ. ಪರಂಪರೆ ಕೊಡುವ ಉತ್ತರ ಸರಳವಾಗಿದೆ. ಅರ್ಜುನನ ಈ ಕುಸಿತ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಉಪದೇಶವೂ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಶೋಕ ಮತ್ತು ಮೋಹಗಳ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಮೇಲೆತ್ತಿದ ಕಥೆಯೇ ಗೀತೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತು ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ತನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಕೈಕಾಲುಗಳು ಸೋಲುತ್ತಿವೆ, ಬಾಯಿ ಒಣಗುತ್ತಿದೆ, ಗಾಂಡೀವ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರುತ್ತಿದೆ, ಮೈ ನಡುಗುತ್ತಿದೆ, ರೋಮಾಂಚನವಾಗುತ್ತಿದೆ, ಚರ್ಮ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ, ತಲೆ ಸುತ್ತುತ್ತಿದೆ, ನಿಲ್ಲಲೂ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಣನೆ ತೀವ್ರ ಆತಂಕದ ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕಟ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಇಷ್ಟು ನಿಖರವಾದ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳ.
ಈ ಪುಟದ ಬಗ್ಗೆ
ಇಲ್ಲಿನ ಪಾಠವನ್ನು ಹಲವು ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹೊಂದಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಶ್ಲೋಕಗಳ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆವೃತ್ತಿಯಂತೆ ಇದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ ಎಂಬ ಸಾಲು ಶ್ಲೋಕದ ನಡುವೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳು ಹಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪುಟವಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಎಲ್ಲ ನಲವತ್ತೇಳು ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಆ ಪುಟಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ