ಭಗವದ್ಗೀತೆ 1.30: ಗಾಂಡೀವಂ ಸ್ರಂಸತೇ – ಅರ್ಥ

ಸ್ರಂಸತೇ ಎಂದರೆ ಕೆಳಗೆ ಜಾರುವುದು, ಪರಿದಹ್ಯತೇ ಎಂದರೆ ಸುತ್ತಲೂ ಉರಿಯುವುದು ಎಂದು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಾಂಡೀವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಿಲ್ಲಲ್ಲ. ಖಾಂಡವ ದಹನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವರುಣನಿಂದ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ದಿವ್ಯ ಧನುಸ್ಸು. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ಗುರುತೇ ಅದು. ಅದು ಕೈಯಿಂದ ಜಾರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತಿನ ತೂಕ ಅದರಿಂದಲೇ.

Sridhara Swami explains sramsate as slipping down and paridahyate as burning all around. The Gandiva is no ordinary bow. It is the divine bow Arjuna received from Varuna at the burning of the Khandava forest. In the Mahabharata it is Arjuna’s very identity. That is what gives weight to the words it slips from my hand.

ಭ್ರಮತೀವ ಚ ಮೇ ಮನಃ ಎಂಬ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಇವ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಪದವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಮನಸ್ಸು ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ, ತಿರುಗುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಇಷ್ಟು ಕುಸಿತದಲ್ಲೂ ಅರ್ಜುನನೊಳಗೆ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಭಾಗ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಮುಂದೆ ಕೃಷ್ಣನ ಉಪದೇಶ ಮಾತಾಡುವುದು ಅದೇ ಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಎಂದು ಓದಬಹುದು.

Notice the small word iva in bhramativa cha me manah. He does not say my mind is whirling; he says it seems to whirl. Even in this collapse, some part of Arjuna is still watching his own state. Besides, one may read Krishna’s teaching as speaking to that very part.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ನಾವು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಸ್ತು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಯೋಧನಿಗೆ ಬಿಲ್ಲು, ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಸ್ಟೆತೊಸ್ಕೋಪ್, ಗುರುವಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ. ಆ ವಸ್ತು ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿದಾಗ ಅಲುಗಾಡುವುದು ಕೇವಲ ಕೈಯಲ್ಲ.

Often a single object in our hands says who we are: a bow for a warrior, a stethoscope for a doctor, a book for a teacher. When that object slips, it is not only the hand that shakes.

ಆದರೆ ಆ ಇವ ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭರವಸೆಯೂ ಇದೆ. ಎಷ್ಟೇ ತಲೆ ತಿರುಗಿದರೂ ‘ನನ್ನ ತಲೆ ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲವರು ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಹೋಗಿಲ್ಲ. ಸಹಾಯ ಕೇಳುವುದು ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.

But there is hope in that word iva too. However dizzy we are, one who can still say my head is spinning is not wholly lost. Asking for help begins right there.