ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಒಬ್ಬರು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಮುದುಕರೊಬ್ಬರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಆ ಮಾತನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಮೂರು ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂಥ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ದೇವರು, ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಮುದ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅದ್ಯಾಪಿ ನೋಜ್ಝತಿ ಹರಃ ಕಿಲ ಕಾಲಕೂಟಂ ಕೂರ್ಮೋ ಬಿಭರ್ತಿ ಧರಣೀಂ ಖಲು ಪೃಷ್ಠಭಾಗೇ
ಅಂಭೋನಿಧಿರ್ವಹತಿ ದುರ್ವಹವಾಡವಾಗ್ನಿಮಂಗೀಕೃತಂ ಸುಕೃತಿನಃ ಪರಿಪಾಲಯಂತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अद्यापि नोज्झति हरः किल कालकूटं कूर्मो बिभर्ति धरणीं खलु पृष्ठभागे
अम्भोनिधिर्वहति दुर्वहवाडवाग्निमङ्गीकृतं सुकृतिनः परिपालयन्ति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
adyāpi nojjhati haraḥ kila kālakūṭaṃ kūrmo bibharti dharaṇīṃ khalu pṛṣṭhabhāge
ambhonidhirvahati durvahavāḍavāgnimaṅgīkṛtaṃ sukṛtinaḥ paripālayanti
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅದ್ಯಾಪಿ (अद्यापि, adyāpi) = ಇಂದಿಗೂ (even today)
- ನೋಜ್ಝತಿ (नोज्झति, nojjhati) = ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ (does not give up)
- ಹರಃ (हरः, haraḥ) = ಶಿವನು (Hara, Shiva)
- ಕಿಲ (किल, kila) = ನಿಜವಾಗಿ (indeed)
- ಕಾಲಕೂಟಂ (कालकूटं, kālakūṭaṃ) = ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷವನ್ನು (the Kalakuta poison)
- ಕೂರ್ಮೋ (कूर्मो, kūrmo) = ಆಮೆ (the tortoise)
- ಬಿಭರ್ತಿ (बिभर्ति, bibharti) = ಹೊರುತ್ತದೆ (bears)
- ಧರಣೀಂ (धरणीं, dharaṇīṃ) = ಭೂಮಿಯನ್ನು (the earth)
- ಖಲು (खलु, khalu) = ಖಂಡಿತ (surely)
- ಪೃಷ್ಠಭಾಗೇ (पृष्ठभागे, pṛṣṭhabhāge) = ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ (on its back)
- ಅಂಭೋನಿಧಿರ್ವಹತಿ (अम्भोनिधिर्वहति, ambhonidhirvahati) = ಸಮುದ್ರ ಹೊರುತ್ತದೆ (the ocean carries)
- ದುರ್ವಹವಾಡವಾಗ್ನಿಮಂಗೀಕೃತಂ (दुर्वहवाडवाग्निमङ्गीकृतं, durvahavāḍavāgnimaṅgīkṛtaṃ) = ಹೊರಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಬಡಬಾಗ್ನಿಯನ್ನು, ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡದ್ದನ್ನು (the hard to bear undersea fire, once accepted)
- ಸುಕೃತಿನಃ (सुकृतिनः, sukṛtinaḥ) = ಪುಣ್ಯವಂತರು (the virtuous)
- ಪರಿಪಾಲಯಂತಿ (परिपालयन्ति, paripālayanti) = ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ (keep and protect)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಶಿವನು ಇಂದಿಗೂ ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಆಮೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಹೊರಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಬಡಬಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಪುಣ್ಯವಂತರು ತಾವು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡದ್ದನ್ನು ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Shiva even today has not let go of the Kalakuta poison. The tortoise carries the earth on its back. The ocean bears the hard to bear fire beneath it. In the same way the virtuous keep safe to the end what they have taken upon themselves.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಕಾಲಕೂಟ ಸಮುದ್ರ ಮಥನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ವಿಷ ಎಂದು ಪುರಾಣ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಶಿವ ಅದನ್ನು ಕುಡಿದು ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ಎಂಬ ಕಥೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಶ್ಲೋಕ ಇಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಿಡದ ಹಠಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ ಮಾಡಿದೆ.
The Puranas say Kalakuta was the poison that arose when the ocean was churned. The well known story is that Shiva drank it and held it in his throat. The verse uses this as an example of not letting go.
ಬಡಬಾಗ್ನಿ ಎಂದರೆ ಸಮುದ್ರದ ಒಳಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬಿರುವ ಬೆಂಕಿ. ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳೂ ಹೊರೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು. ಹೊತ್ತವನಿಗೆ ಆ ಹೊರೆ ಬೇಡವಾಗಬಹುದು, ಆದರೂ ಅವನು ಅದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Badabagni is the fire believed to live inside the ocean. All three images are images of a burden. The bearer might wish to be rid of it, yet does not set it down.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 50. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 50. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಯೋಚಿಸಬೇಕು, ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸಾರ. ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತವರಿಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
The point is to think before accepting and keep faith after. It speaks most to those who carry a family duty or the long responsibility of a treatment.
ಹೊರೆ ಹೊರುವುದೇ ಸದ್ಗುಣ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡದ್ದನ್ನು ಬಿಡದಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಅದರ ಮಾತು. ಅಪಾಯದ ಹೊರೆಯಾದರೆ ಸಹಾಯ ಕೇಳುವುದೂ ವಿವೇಕ.
The verse does not say bearing burdens is itself a virtue. Its point is only not abandoning what one accepted. Asking for help with a dangerous load is also wise.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ