ವಿಶ್ವಾಭಿರಾಮಗುಣಗೌರವ: ಸಜ್ಜನರ ಸಿಟ್ಟೂ ರಮಣೀಯ

ವಾರ್ಡ್ ರೌಂಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯರೊಬ್ಬರು ಬೈದರು ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ಕೆಲವರ ಬೈಗುಳ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಕಾಳಜಿ ಇತ್ತು.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕೇಸರಿಯ ಖಾರವನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೋಲಿಕೆಯ ಚಮತ್ಕಾರವೇ ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ತಿರುವು.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 201 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 201

ವಿಷಯ: ಒಳ್ಳೆಯವರ ಕೋಪದ ಸೊಬಗು · The charm even of a good person’s anger

ಛಂದಸ್ಸು: ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ವೃತ್ತ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 28 ಅಕ್ಷರ · A four-pada metre, about 28 syllables a line (exact name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ವಿಶ್ವಾಭಿರಾಮಗುಣಗೌರವಗುಂಫಿತಾನಾಂ ರೋಷೋಽಪಿ ನಿರ್ಮಲಧಿಯಾಂ ರಮಣೀಯ ಏವ
ಲೋಕಪ್ರಿಯೈಃ ಪರಿಮಲೈಃ ಪರಿಪೂರಿತಸ್ಯ ಕಾಶ್ಮೀರಜಸ್ಯ ಕಟುತಾಪಿ ನಿತಾಂತರಮ್ಯಾ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

विश्वाभिरामगुणगौरवगुम्फितानां रोषोऽपि निर्मलधियां रमणीय एव
लोकप्रियैः परिमलैः परिपूरितस्य काश्मीरजस्य कटुतापि नितान्तरम्या

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

viśvābhirāmaguṇagauravagumphitānāṃ roṣo’pi nirmaladhiyāṃ ramaṇīya eva
lokapriyaiḥ parimalaiḥ paripūritasya kāśmīrajasya kaṭutāpi nitāntaramyā

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ವಿಶ್ವಾಭಿರಾಮಗುಣಗೌರವಗುಂಫಿತಾನಾಂ (विश्वाभिरामगुणगौरवगुम्फितानां, viśvābhirāmaguṇagauravagumphitānāṃ) = ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗುಣಗಳ ಗೌರವದಿಂದ ಹೆಣೆದವರ (of those strung with the weight of qualities dear to the whole world)
ರೋಷೋಽಪಿ (रोषोऽपि, roṣo’pi) = ಕೋಪವೂ (even the anger)
ನಿರ್ಮಲಧಿಯಾಂ (निर्मलधियां, nirmaladhiyāṃ) = ನಿರ್ಮಲ ಬುದ್ಧಿಯವರ (of the pure minded)
ರಮಣೀಯ (रमणीय, ramaṇīya) = ರಮಣೀಯ (is charming)
ಏವ (एव, eva) = ನಿಜವಾಗಿ (indeed)
ಲೋಕಪ್ರಿಯೈಃ (लोकप्रियैः, lokapriyaiḥ) = ಲೋಕಪ್ರಿಯವಾದ (dear to people)
ಪರಿಮಲೈಃ (परिमलैः, parimalaiḥ) = ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ (with fragrances)
ಪರಿಪೂರಿತಸ್ಯ (परिपूरितस्य, paripūritasya) = ತುಂಬಿದ (filled)
ಕಾಶ್ಮೀರಜಸ್ಯ (काश्मीरजस्य, kāśmīrajasya) = ಕೇಸರಿಯ (of saffron)
ಕಟುತಾಪಿ (कटुतापि, kaṭutāpi) = ಖಾರವೂ (even the sharpness)
ನಿತಾಂತರಮ್ಯಾ (नितान्तरम्या, nitāntaramyā) = ಬಹಳ ಮನೋಹರ (very pleasing)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗುಣಗಳ ಗೌರವದಿಂದ ಹೆಣೆದ ನಿರ್ಮಲ ಮನಸ್ಸಿನವರ ಕೋಪವೂ ರಮಣೀಯವೇ. ಲೋಕಪ್ರಿಯ ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೇಸರಿಯ ಖಾರವೂ ಬಹಳ ಮನೋಹರವಾಗಿರುವಂತೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Even the anger of the pure minded, whose lives are strung with qualities the whole world loves, remains charming. Just as the pungency of saffron, filled with fragrances people love, is still very pleasing.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಕಾಶ್ಮೀರಜ ಎಂದರೆ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದುದು. ಇಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಕೇಸರಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಹಿ ಮತ್ತು ಖಾರ ರುಚಿಯದ್ದಾದರೂ ಅದರ ಪರಿಮಳದಿಂದಲೇ ಜನ ಅದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

Kashmiraja means born in Kashmir, which we take here as saffron. Saffron is a little bitter and sharp to taste, yet people prize it for its fragrance.

ಗುಂಫಿತ ಎಂದರೆ ಹೂಮಾಲೆಯಂತೆ ಪೋಣಿಸಿದ್ದು. ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೂಮಾಲೆಯಂತೆ ಪೋಣಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರ ಸುಂದರ. ಕೋಪವೆಂಬುದು ಆ ಮಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಖಾರದ ಎಸಳು ಮಾತ್ರ.

Gumphita means strung like a garland. A person with virtues strung like flowers is a lovely picture, and anger is only one sharp petal in that garland.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 50. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 50. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಕಲಿಸುವವರ ಕೋಪವನ್ನು ಕಲಿಯುವವರು ಹೇಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಆ ಕೋಪದ ಹಿಂದಿನ ಗುಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ನಾವು ಯಾರ ಬೈಗುಳವನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಗೌರವ ಯಾರಿಗೆ ಎಂಬುದೂ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

How a learner takes a teacher’s anger depends on the character behind it. Whose scolding we accept also shows whom we respect.

ಇದು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಪರವಾನಗಿ ಅಲ್ಲ. ಗುಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇಲ್ಲದ ಕಠೋರತೆ ಖಾರ ಮಾತ್ರ, ಕೇಸರಿಯಲ್ಲ.

This is not a licence for temper. Harshness with no virtue behind it is only sharpness, not saffron.