ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಗು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾಯಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಮಾತನ್ನು ಬೆಂಕಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ನೀತಿಪದ್ಯ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅಪ್ರಿಯಾಣ್ಯಪಿ ಕುರ್ವಾಣೋ ಯಃ ಪ್ರಿಯಃ ಪ್ರಿಯ ಏವ ಸಃ
ದಗ್ಧಮಂದಿರಸಾರೇಽಪಿ ಕಸ್ಯ ವಹ್ನಾವನಾದರಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अप्रियाण्यपि कुर्वाणो यः प्रियः प्रिय एव सः
दग्धमन्दिरसारेऽपि कस्य वह्नावनादरः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
apriyāṇyapi kurvāṇo yaḥ priyaḥ priya eva saḥ
dagdhamandirasāre’pi kasya vahnāvanādaraḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಪ್ರಿಯಾಣ್ಯಪಿ (अप्रियाण्यपि, apriyāṇyapi) = ಇಷ್ಟವಲ್ಲದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ (ಅಪ್ರಿಯಾಣಿ + ಅಪಿ) (even the unpleasant things)
- ಕುರ್ವಾಣೋ (कुर्वाणो, kurvāṇo) = ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ (while doing)
- ಯಃ (यः, yaḥ) = ಯಾರು (who)
- ಪ್ರಿಯಃ (प्रियः, priyaḥ) = ಪ್ರಿಯನೋ (is dear)
- ಪ್ರಿಯ ಏವ (प्रिय एव, priya eva) = ಪ್ರಿಯನೇ (ಪ್ರಿಯಃ + ಏವ) (dear indeed)
- ಸಃ (सः, saḥ) = ಅವನು (he)
- ದಗ್ಧಮಂದಿರಸಾರೇಽಪಿ (दग्धमन्दिरसारेऽपि, dagdhamandirasāre’pi) = ಮನೆಯ ಸಾರವಸ್ತು ಸುಟ್ಟುಹೋದಾಗಲೂ (ದಗ್ಧ + ಮಂದಿರ + ಸಾರೇ + ಅಪಿ) (even when the best of the house has been burnt)
- ಕಸ್ಯ (कस्य, kasya) = ಯಾರಿಗೆ (for whom)
- ವಹ್ನಾವನಾದರಃ (वह्नावनादरः, vahnāvanādaraḥ) = ಬೆಂಕಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನಾದರ (ವಹ್ನೌ + ಅನಾದರಃ) (contempt for fire)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಇಷ್ಟವಲ್ಲದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಯಾರು ಪ್ರಿಯನೋ ಅವನು ಪ್ರಿಯನೇ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಮನೆಯ ಸಾರವಸ್ತುಗಳೇ ಸುಟ್ಟುಹೋದರೂ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಯಾರು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The one who is dear stays dear even while doing what we dislike. Even when the best of a house has been burnt, who would hold fire in contempt?
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇದೊಂದು ಹೋಲಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಹೇಳಿದ ಮಾತು. ಬೆಂಕಿ ಮನೆಯನ್ನೇ ಸುಡಬಲ್ಲದು. ಆದರೂ ಅಡುಗೆಗೂ ಬೆಳಕಿಗೂ ಅದು ಬೇಕು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ಚಿತ್ರ.
The verse argues by comparison. Fire can burn down a house, yet we need it for cooking and light, so nobody gives it up. That is the poet’s picture.
ಇಲ್ಲಿ ಸಾರ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮನೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾಗ ಎಂದು ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರ್ಥ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಿರಬಹುದು.
We have read the word sara here as the best part of the house. Other commentaries may take it a little differently.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 164. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 164. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಪರಿಚಯದ ರೋಗಿ ಒಮ್ಮೆ ಕಟುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ವೈದ್ಯ ಅದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮರೆಯಬಹುದು. ಹೊಸ ಪರಿಚಯದವರಿಗೆ ಆ ಸಹನೆ ಸಿಗುವುದು ಕಡಿಮೆ.
A patient known for many years may speak sharply once, and the doctor can forget it easily. A stranger rarely gets the same patience.
ಆದರೆ ಶ್ಲೋಕ ಹಾನಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪ್ರೀತಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗೆಂದು ಪದೇ ಪದೇ ನೋಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅದು ಪರವಾನಗಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
But the verse does not defend the harm. It says only that affection endures. That is no licence to hurt again and again.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ