ಅತಿಪೇಲವಮತಿಪರಿಮಿತವರ್ಣಂ: ಮೃದು ಮಾತು, ವಿಷದ ಹೃದಯ

ಒಳಗೆ ಔಷಧಿ, ಹೊರಗೆ ಸಕ್ಕರೆಯ ಲೇಪ ಇರುವ ಗುಳಿಗೆಯನ್ನು ನಾವು ಮೆಚ್ಚುತ್ತೇವೆ. ಹೊರಗೆ ಸಕ್ಕರೆ, ಒಳಗೆ ವಿಷ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಬೇರೆಯದೇ ಮಾತು.

ಈ ಗೀತಿ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ ಮಾತು ಮೃದುವಾಗಿದ್ದರೂ ಹೃದಯ ವಿಷಮಯವಾಗಿರುವ ಮನುಷ್ಯನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 134 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 134

ವಿಷಯ: ಮೃದು ಮಾತಿನ ಹಿಂದಿನ ವಿಷ · Poison behind soft speech

ಛಂದಸ್ಸು: ಗೀತಿ · Giti

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಅತಿಪೇಲವಮತಿಪರಿಮಿತವರ್ಣಂ ಲಘುತರಮುದಾಹರತಿ ಶಠಃ
ಪರಮಾರ್ಥತಃ ಸ ಹೃದಯಂ ವಹತಿ ಪುನಃ ಕಾಲಕೂಟಘಟಿತಮಿವ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

अतिपेलवमतिपरिमितवर्णं लघुतरमुदाहरति शठः
परमार्थतः स हृदयं वहति पुनः कालकूटघटितमिव

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

atipelavamatiparimitavarṇaṃ laghutaramudāharati śaṭhaḥ
paramārthataḥ sa hṛdayaṃ vahati punaḥ kālakūṭaghaṭitamiva

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಅತಿಪೇಲವಮ್ (अतिपेलवम्, atipelavam) = ಬಹಳ ಮೃದುವಾದ (exceedingly soft)
ಅತಿಪರಿಮಿತವರ್ಣಮ್ (अतिपरिमितवर्णम्, atiparimitavarṇam) = ಬಹಳ ಅಳೆದ ಅಕ್ಷರಗಳ (of very measured syllables)
ಲಘುತರಮ್ (लघुतरम्, laghutaram) = ಇನ್ನೂ ಹಗುರವಾದ (lighter still)
ಉದಾಹರತಿ (उदाहरति, udāharati) = ಆಡುತ್ತಾನೆ (utters)
ಶಠಃ (शठः, śaṭhaḥ) = ಶಠ (the rogue)
ಪರಮಾರ್ಥತಃ (परमार्थतः, paramārthataḥ) = ನಿಜವಾಗಿ (in truth)
ಸಃ (सः, saḥ) = ಅವನು (he)
ಹೃದಯಮ್ (हृदयम्, hṛdayam) = ಹೃದಯವನ್ನು (a heart)
ವಹತಿ (वहति, vahati) = ಹೊತ್ತಿದ್ದಾನೆ (carries)
ಪುನಃ (पुनः, punaḥ) = ಆದರೆ (but)
ಕಾಲಕೂಟಘಟಿತಮ್ (कालकूटघटितम्, kālakūṭaghaṭitam) = ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷದಿಂದ ಮಾಡಿದ (made of the Kalakuta poison)
ಇವ (इव, iva) = ಹಾಗೆ (as if)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಶಠ ತುಂಬ ಮೃದುವಾದ, ಅಳೆದು ಬಳಸಿದ ಅಕ್ಷರಗಳ, ಹಗುರವಾದ ಮಾತನ್ನು ಆಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅವನು ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷದಿಂದ ಮಾಡಿದಂತಹ ಹೃದಯವನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The rogue speaks words that are very soft, of carefully measured syllables, and light. But in truth he carries a heart as if made of the Kalakuta poison.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಪೇಲವ ಎಂದರೆ ಮೃದು, ನಾಜೂಕು. ಪರಿಮಿತವರ್ಣ ಎಂದರೆ ಕಡಿಮೆ ಅಕ್ಷರಗಳ, ಅಂದರೆ ಅಳೆದು ಆಡಿದ ಮಾತು. ಅತಿ ಎಂಬ ಪದ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬಂದು ಕೃತಕತೆಯ ಸೂಚನೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

Pelava means soft and delicate. Parimitavarna means of few syllables, that is, speech weighed before it is spoken. The word ati, very, comes twice and hints at artifice.

ಕಾಲಕೂಟ ಸಮುದ್ರ ಮಥನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಯಂಕರ ವಿಷ ಎಂದು ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಹೃದಯವನ್ನು ಅದರಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ಮೃದು ಮಾತು ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಹೃದಯದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.

The Puranas tell of Kalakuta as the dread poison that rose when the ocean was churned. By saying the heart is made of it, the poet makes the gap between soft speech and hard heart stand out.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 57. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 57. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಮಾತಿನ ಮೃದುತ್ವ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೃದುತ್ವಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯಲ್ಲ. ಮಾತು ಮತ್ತು ನಡತೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆಯೇ ಎಂದು ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ನೋಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

Softness of speech is no proof of softness of mind. It is good to watch over time whether word and conduct match.

ಹಾಗೆಂದು ಎಲ್ಲ ಮೃದು ಮಾತನ್ನೂ ಅನುಮಾನಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ರೋಗಿಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಹೇಳುವ ವೈದ್ಯರ ಮಾತಿನ ಹಿಂದೆ ಕರುಣೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಮಾತಿಗೂ ಹೃದಯಕ್ಕೂ ಅಂತರ ಇರುವವನನ್ನು.

Nor should every soft word be doubted. Behind a doctor’s gentle breaking of bad news there is compassion. The verse speaks of the one whose words and heart stand apart.