ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ದೇವದ್ವಿಜಗುರುಪ್ರಾಜ್ಞಪೂಜನಂ ಶೌಚಮಾರ್ಜವಮ್।
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಮಹಿಂಸಾ ಚ ಶಾರೀರಂ ತಪ ಉಚ್ಯತೇ ॥ 14 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम्।
ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते ॥ 14 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
devadvijaguruprājñapūjanaṃ śaucamārjavam|
brahmacaryamahiṃsā ca śārīraṃ tapa ucyate || 14 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದೇವದ್ವಿಜಗುರುಪ್ರಾಜ್ಞಪೂಜನಮ್ (देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनम्, devadvijaguruprājñapūjanam) = ದೇವತೆಗಳು, ದ್ವಿಜರು, ಗುರುಗಳು, ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪೂಜೆ (worship of the gods, the twice-born, teachers and the wise)
- ಶೌಚಮ್ ಆರ್ಜವಮ್ (शौचम् आर्जवम्, śaucam ārjavam) = ಶುಚಿತ್ವ, ಋಜುತೆ (purity, straightforwardness)
- ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಮ್ ಅಹಿಂಸಾ ಚ (ब्रह्मचर्यम् अहिंसा च, brahmacaryam ahiṃsā ca) = ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ (continence and non-violence)
- ಶಾರೀರಂ ತಪಃ ಉಚ್ಯತೇ (शारीरं तपः उच्यते, śārīraṃ tapaḥ ucyate) = ದೇಹದ ತಪಸ್ಸು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ (are called austerity of the body)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ದೇವತೆಗಳು, ದ್ವಿಜರು, ಗುರುಗಳು, ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪೂಜೆ, ಶುಚಿತ್ವ, ಋಜುತೆ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ ಇವನ್ನು ದೇಹದ ತಪಸ್ಸು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Worship of the gods, the twice-born, teachers and the wise, purity, straightforwardness, continence and non-violence are called austerity of the body.
ಶ್ಲೋಕ 17.14ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 17.14
ಗೀತೆಯ ತಪಸ್ಸು ದೇಹ ದಂಡನೆಯಲ್ಲ, ನಡವಳಿಕೆಯ ಶಿಸ್ತು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿಂದ ಮೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳು ದೇಹ, ಮಾತು, ಮನಸ್ಸಿನ ಭೇದದಿಂದ ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂರು ರೂಪಗಳು. ‘ಪ್ರಾಜ್ಞ’ರು ಅವರಿಗೆ ಗುರುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇತರ ತತ್ತ್ವಜ್ಞರು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ‘ಶಾರೀರ’ ಎಂದರೆ ದೇಹವೇ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಕರ್ತೃ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಸಾಧಿಸುವಂಥದ್ದು, ಇದನ್ನು ಅವರು ‘ಪಂಚೈತೇ ತಸ್ಯ ಹೇತವಃ’ (18.15) ಎಂಬ ಮುಂದಿನ ಮಾತಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
The Gita’s austerity is not punishment of the body but discipline of conduct. According to Sridhara Swami the three verses from here give three forms of austerity, by body, speech and mind. For him the ‘prajna’ are knowers of truth other than one’s guru. According to Shankara ‘sharira’ means accomplished by the agent and the other factors in which the body is chief, and he links this to the later statement ‘these five are its causes’ (18.15).
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಅರ್ಥಗಳು ನಿಖರ: ‘ಶೌಚ’ ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ ಮೊದಲಾದವು, ‘ಆರ್ಜವ’ ಮಾತು, ಮನಸ್ಸು, ದೇಹಗಳ ನಡವಳಿಕೆ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದು. ‘ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ’ಕ್ಕೆ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಗಮನಾರ್ಹ: ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಭೋಗದ ವಸ್ತುವೆಂಬ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನೋಡದಿರುವುದು ಮೊದಲಾದವು. ‘ಅಹಿಂಸೆ’ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪೀಡೆ ಕೊಡದಿರುವುದು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja’s senses are exact: ‘shaucha’ is bathing at holy waters and the like, and ‘arjava’ is conduct of speech, mind and body being one. His definition of ‘brahmacharya’ is notable: not looking at women with the notion that they are objects of enjoyment, and the like. ‘Ahimsa’ is not causing pain to beings. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ‘ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ’ದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಇಂದಿಗೂ ನೇರವಾಗಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆ: ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಭೋಗದ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನೋಡದಿರುವುದು. ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ, ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಘನತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಇದರ ಆಚರಣೆ.
Ramanuja’s definition of ‘brahmacharya’ fits today directly: not looking at another as an object of enjoyment. Respecting everyone’s dignity at work, on the street and online is how it is practised.
‘ಆರ್ಜವ’, ಮಾತು, ಮನಸ್ಸು, ನಡೆ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದು. ಮಕ್ಕಳು ನಮ್ಮ ಮಾತಿಗಿಂತ ನಮ್ಮ ನಡೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.
‘Arjava’, speech, mind and conduct being one. Children learn from what we do more than from what we say.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ