ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯತ್ತು ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರಾರ್ಥಂ ಫಲಮುದ್ದಿಶ್ಯ ವಾ ಪುನಃ।
ದೀಯತೇ ಚ ಪರಿಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ತದ್ದಾನಂ ರಾಜಸಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ 21 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः।
दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥ 21 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
yattu pratyupakārārthaṃ phalamuddiśya vā punaḥ|
dīyate ca parikliṣṭaṃ taddānaṃ rājasaṃ smṛtam || 21 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯತ್ ತು ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರಾರ್ಥಮ್ (यत् तु प्रत्युपकारार्थम्, yat tu pratyupakārārtham) = ಆದರೆ ಯಾವುದು ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ (but what is given for a return favour)
- ಫಲಮ್ ಉದ್ದಿಶ್ಯ ವಾ ಪುನಃ (फलम् उद्दिश्य वा पुनः, phalam uddiśya vā punaḥ) = ಅಥವಾ ಫಲವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ (or again with an eye on the fruit)
- ಪರಿಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ಚ ದೀಯತೇ (परिक्लिष्टं च दीयते, parikliṣṭaṃ ca dīyate) = ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೋ (and is given grudgingly)
- ತತ್ ದಾನಂ ರಾಜಸಂ ಸ್ಮೃತಮ್ (तत् दानं राजसं स्मृतम्, tat dānaṃ rājasaṃ smṛtam) = ಆ ದಾನ ರಾಜಸ (that gift is held to be rajasic)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಆದರೆ ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಫಲವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ಕೊಡುವ ದಾನ ರಾಜಸ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
But a gift given for a return favour, or again with an eye on the fruit, and given grudgingly, is held to be rajasic.
ಶ್ಲೋಕ 17.21ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 17.21
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಕೊಡುವವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ‘ಮುಂದೆ ಇವನು ನನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ’ ಅಥವಾ ‘ಈ ದಾನದ ಅದೃಷ್ಟ ಫಲ ನನಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ’. ‘ಪರಿಕ್ಲಿಷ್ಟ’ ಎಂದರೆ ಖೇದದಿಂದ ಕೂಡಿ ಕೊಡುವುದು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಫಲಕ್ಕೆ ಸ್ವರ್ಗದ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ‘ಪರಿಕ್ಲಿಷ್ಟ’ವನ್ನು ಚಿತ್ತಕ್ಲೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
Shankara writes out the giver’s thought: ‘later he will help me’, or ‘the unseen fruit of this gift will come to me’. ‘Pariklishta’ means given with regret. Sridhara Swami gives heaven as an example of the fruit, and calls ‘pariklishta’ given with distress of mind.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಪರಿಕ್ಲಿಷ್ಟ’ಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಕೆಟ್ಟ, ಅಕಲ್ಯಾಣ ದ್ರವ್ಯದ ದಾನ. ಅಂದರೆ ಬೇಡದ್ದನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಕೈತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೂ ರಾಜಸವೇ. ‘ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರದ ಕಟಾಕ್ಷ’, ಹಿಂದಿರುಗಿ ಏನಾದರೂ ಬರಲಿ ಎಂಬ ಓರೆನೋಟ, ಎಂಬ ಅವರ ಪದಪ್ರಯೋಗ ಸೊಗಸಾಗಿದೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja gives ‘pariklishta’ another sense: a gift of poor, inauspicious things. That is, giving away what one does not want to be rid of it is also rajasic. His phrase ‘a sidelong glance at a return favour’, hoping something will come back, is elegant. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಅರ್ಥ ಇಂದಿಗೂ ಉಪಯುಕ್ತ: ದಾನಕ್ಕೆ ಹಳಸಿದ ಆಹಾರ, ಅವಧಿ ಮೀರಿದ ಔಷಧ, ಹರಿದ ಬಟ್ಟೆ ಕೊಡುವುದು ಪಡೆಯುವವರ ಘನತೆಗೂ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಅಪಾಯ.
Ramanuja’s sense is still useful today: giving stale food, expired medicines or torn clothes as charity endangers both the dignity and the health of the receiver.
ಕೊಡುವಾಗ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬೇಸರವಿದ್ದರೆ ಪಡೆಯುವವರಿಗೆ ಅದು ಅವಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಕೊಟ್ಟರೂ ಮನಸಾರೆ ಕೊಡುವುದು ಮೇಲು.
If there is annoyance on the face while giving, the receiver feels humiliated. Giving little but wholeheartedly is better.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ