ಮೊದಲ ಸಂಬಳ ಕೈಗೆ ಬಂದ ದಿನ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನೆನಪಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಯಾರ ಮುಂದೆಯೂ ಕೈಚಾಚದೆ ಸಿಕ್ಕ ಹಣ ಎಂಬುದೇ ಅದರ ಸಂತೋಷ.
ಆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಜನ್ಮದ ಸಾರ್ಥಕ್ಯವೆಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಅದಿಲ್ಲದವರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕಟುವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಕೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಏತಾವಜ್ಜನ್ಮಸಾಫಲ್ಯಂ ಯದನಾಯತ್ತವೃತ್ತಿತಾ
ಯೇ ಪರಾಧೀನತಾಂ ಯಾತಾಸ್ತೇ ವೈ ಜೀವಂತಿ ಕೇ ಮೃತಾಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
एतावज्जन्मसाफल्यं यदनायत्तवृत्तिता
ये पराधीनतां यातास्ते वै जीवन्ति के मृताः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
etāvajjanmasāphalyaṃ yadanāyattavṛttitā
ye parādhīnatāṃ yātāste vai jīvanti ke mṛtāḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಏತಾವಜ್ಜನ್ಮಸಾಫಲ್ಯಂ (एतावज्जन्मसाफल्यं, etāvajjanmasāphalyaṃ) = ಇಷ್ಟೇ ಜನ್ಮದ ಸಾರ್ಥಕ್ಯ (ಏತಾವತ್ + ಜನ್ಮ + ಸಾಫಲ್ಯಂ) (this much is the success of a birth (etavat + janma + saphalyam))
- ಯದನಾಯತ್ತವೃತ್ತಿತಾ (यदनायत्तवृत्तिता, yadanāyattavṛttitā) = ಯಾವುದು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಅಧೀನವಲ್ಲದ ಜೀವನೋಪಾಯ (ಯತ್ + ಅನಾಯತ್ತ + ವೃತ್ತಿತಾ) (namely a livelihood that depends on no one (yat + anayatta + vrittita))
- ಯೇ (ये, ye) = ಯಾರು (those who)
- ಪರಾಧೀನತಾಂ (पराधीनतां, parādhīnatāṃ) = ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಅಧೀನತೆಯನ್ನು (dependence on another)
- ಯಾತಾಸ್ತೇ (यातास्ते, yātāste) = ಹೊಂದಿದವರು, ಅವರು (ಯಾತಾಃ + ತೇ) (have gone into, they (yatah + te))
- ವೈ (वै, vai) = ನಿಜವಾಗಿಯೂ (indeed)
- ಜೀವಂತಿ (जीवन्ति, jīvanti) = ಬದುಕಿದ್ದಾರೆ (are alive)
- ಕೇ (के, ke) = ಯಾರು (who)
- ಮೃತಾಃ (मृताः, mṛtāḥ) = ಸತ್ತವರು (are the dead)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಅಧೀನವಲ್ಲದ ಜೀವನೋಪಾಯ ಇರುವುದೇ ಜನ್ಮದ ಸಾರ್ಥಕ್ಯ. ಪರಾಧೀನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಬದುಕಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂದರೆ, ಹಾಗಾದರೆ ಸತ್ತವರು ಯಾರು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The whole worth of a birth is a livelihood that depends on nobody. Those who have fallen into dependence on another, are they truly alive? Then who are the dead?
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಕೊನೆಯ ಭಾಗ ಕುಟುಕುವ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಅವರು ಬದುಕಿದ್ದರೆ ಸತ್ತವರು ಯಾರು ಎಂದು ಕೇಳುವುದರಿಂದ, ಪರಾಧೀನನ ಬದುಕು ಸತ್ತಂತೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಶ್ಲೋಕ ಉತ್ತರ ಹೇಳದೆಯೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ, ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲ.
The last part stings as a question. By asking who the dead are if these are alive, the verse says without answering that a dependent life is like death. It is exaggeration, not a literal statement.
ಅನಾಯತ್ತವೃತ್ತಿತಾ ಎಂದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಜೀವನೋಪಾಯ. ಪರಾಧೀನತೆ ಎಂದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮರ್ಜಿಯ ಮೇಲೆ ಬದುಕುವುದು ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರಿ. ಉದ್ಯೋಗವೇ ದಾಸ್ಯ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ.
Anayattavrittita means a livelihood not held in another’s hands. It is fair to take dependence here as living at another’s whim. We need not suppose the verse calls every job servitude.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 163. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 163. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಇಂದು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಎಂದರೆ ಯಾರ ಮರ್ಜಿಗೂ ಒಳಗಾಗದೆ ಸ್ವಂತ ಶ್ರಮದಿಂದ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿ. ಕಲಿತ ಕೌಶಲ್ಯ ಇದರ ಅಡಿಪಾಯ. ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಅದು ಬರುವುದು ಸ್ವತಃ ಕಲಿತ ಕೈಚಳಕದಿಂದಲೇ.
Today self-reliance means a standing where one can live by one’s own effort without being at anyone’s whim. A learned skill is its base. For a medical student it comes from a hand-skill truly learned.
ಆದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇತರರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತಾರೆ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ತಂಡದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ ಕೆಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ. ಶ್ಲೋಕದ ಕಾಠಿಣ್ಯವನ್ನು ಕಠಿಣ ತೀರ್ಪಾಗಿ ಬಳಸದೆ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.
Yet everyone depends on others in some way, and relying on family or a team is no fault. It is better to take the sternness of the verse as a caution than as a harsh judgement.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ