ನೈವಾತ್ಮನೋ ವಿನಾಶಂ: ಕಬಂಧನಂತೆ ನರ್ತಿಸುವ ಚಾಡಿಕೋರ

ಚಹಾದಂಗಡಿಯ ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ನಷ್ಟದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಕೆಲವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೃಪ್ತಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ನಷ್ಟದ ಕಡೆ ಅವರ ಗಮನವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಗೀತಿ ಎಂಬ ಉದ್ದ ಸಾಲುಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದು ಆ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಭಯಾನಕ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 115 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 115

ವಿಷಯ: ಇತರರ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ · Delight in others’ misfortune

ಛಂದಸ್ಸು: ಗೀತಿ · Giti

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ನೈವಾತ್ಮನೋ ವಿನಾಶಂ ಗಣಯತಿ ಪಿಶುನಃ ಪರವ್ಯಸನಹೃಷ್ಟಃ
ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸಹಸ್ರವಿನಾಶಂ ಸಮರೇ ನೃತ್ಯತಿ ಮುದಾ ಕಬಂಧ ಇವ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

नैवात्मनो विनाशं गणयति पिशुनः परव्यसनहृष्टः
प्राप्य सहस्रविनाशं समरे नृत्यति मुदा कबन्ध इव

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

naivātmano vināśaṃ gaṇayati piśunaḥ paravyasanahṛṣṭaḥ
prāpya sahasravināśaṃ samare nṛtyati mudā kabandha iva

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
ಏವ (एव, eva) = ಖಂಡಿತ (at all)
ಆತ್ಮನಃ (आत्मनः, ātmanaḥ) = ತನ್ನ (his own)
ವಿನಾಶಮ್ (विनाशम्, vināśam) = ನಾಶವನ್ನು (ruin)
ಗಣಯತಿ (गणयति, gaṇayati) = ಲೆಕ್ಕಿಸುತ್ತಾನೆ (counts)
ಪಿಶುನಃ (पिशुनः, piśunaḥ) = ಚಾಡಿಕೋರ (the tale-bearer)
ಪರವ್ಯಸನಹೃಷ್ಟಃ (परव्यसनहृष्टः, paravyasanahṛṣṭaḥ) = ಇತರರ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡುವವನು (one who is delighted at others’ misfortune)
ಪ್ರಾಪ್ಯ (प्राप्य, prāpya) = ಪಡೆದು (having met with)
ಸಹಸ್ರವಿನಾಶಮ್ (सहस्रविनाशम्, sahasravināśam) = ಸಾವಿರ ಜನರ ನಾಶವನ್ನು (the destruction of thousands)
ಸಮರೇ (समरे, samare) = ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (in battle)
ನೃತ್ಯತಿ (नृत्यति, nṛtyati) = ನರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ (dances)
ಮುದಾ (मुदा, mudā) = ಸಂತೋಷದಿಂದ (with joy)
ಕಬಂಧಃ (कबन्धः, kabandhaḥ) = ತಲೆ ಇಲ್ಲದ ಮುಂಡ (a headless trunk)
ಇವ (इव, iva) = ಹಾಗೆ (like)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಇತರರ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡುವ ಚಾಡಿಕೋರ ತನ್ನದೇ ನಾಶವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಜನರ ನಾಶ ನಡೆದಾಗಲೂ ತಲೆ ಇಲ್ಲದ ಮುಂಡ ನರ್ತಿಸುವಂತೆ ಅವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕುಣಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The tale-bearer, glad at other people’s misfortune, does not count his own ruin. Like a headless trunk that dances with joy in a battle where thousands have been destroyed, he leaps about in delight.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಕಬಂಧ ಎಂದರೆ ತಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದೇಹ. ಹಳೆಯ ಯುದ್ಧ ವರ್ಣನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಮುಂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಕುಣಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅದು ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆ.

Kabandha is a body that has lost its head. Old battle descriptions are said to imagine such a trunk moving about for a while. Here it stands for celebration without understanding.

ಪರವ್ಯಸನ ಎಂದರೆ ಇತರರ ಕಷ್ಟ ಅಥವಾ ದುರ್ವ್ಯಸನ. ಅದನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡವನಿಗೆ ಸ್ವಂತ ನಾಶ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಅರ್ಥ.

Paravyasana means the misfortune or trouble of others. The verse’s core thought is that one who feeds on it cannot see his own ruin.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 56. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 56. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಸೋಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡುವ ಸ್ವಭಾವ ಬೆಳೆದಂತೆ ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಹೋಲಿಕೆಯ ಕಣ್ಣು ನಮ್ಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಮರೆಸುತ್ತದೆ.

As the habit of gladness at another’s failure grows, our own growth falls behind. The eye that compares makes us forget our own road.

ಸುದ್ದಿ ಹೇಳುವ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಮಾತಿನ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ನೋಡಬಹುದು. ನಾವು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಅಥವಾ ರುಚಿಗಾಗಿಯೇ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

We can hold the pleasure of telling news up for a look. We may ask once whether we speak for the sake of help or for the relish of it.