ರಾತ್ರಿ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರೋಗಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಅಚಾನಕ್ ಕೆಟ್ಟರೆ, ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದೆಲ್ಲ ನೆನಪಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಆ ಕ್ಷಣ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ.
ಅದನ್ನೇ ನಿಜವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ನೀತಿಶ್ಲೋಕ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಹಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯಂ ಯದಾಪನ್ನಾ ವಿಪತ್ತಯಃ
ಅಪರಿಚ್ಛೇದಕರ್ತೃಣಾಂ ವಿಪದಃ ಸ್ಯುಃ ಪದೇ ಪದೇ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
परिच्छेदो हि पाण्डित्यं यदापन्ना विपत्तयः
अपरिच्छेदकर्तृणां विपदः स्युः पदे पदे
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
paricchedo hi pāṇḍityaṃ yadāpannā vipattayaḥ
aparicchedakartṛṇāṃ vipadaḥ syuḥ pade pade
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪರಿಚ್ಛೇದೋ (परिच्छेदो, paricchedo) = ವಿವೇಚನೆ, ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರ (discernment, a clear decision)
- ಹಿ (हि, hi) = ಎಂದರೆ (indeed)
- ಪಾಂಡಿತ್ಯಂ (पाण्डित्यं, pāṇḍityaṃ) = ಪಾಂಡಿತ್ಯ (learning)
- ಯದಾಪನ್ನಾ (यदापन्ना, yadāpannā) = ಯಾವಾಗ ಬಂದಿವೆಯೋ (ಯದಾ ಮತ್ತು ಆಪನ್ನಾ ಎಂದು ಬಿಡಿಸಬಹುದು) (when they have befallen (yada and apanna))
- ವಿಪತ್ತಯಃ (विपत्तयः, vipattayaḥ) = ವಿಪತ್ತುಗಳು (calamities)
- ಅಪರಿಚ್ಛೇದಕರ್ತೃಣಾಂ (अपरिच्छेदकर्तृणां, aparicchedakartṛṇāṃ) = ವಿವೇಚನೆ ಮಾಡದವರಿಗೆ (for those who do not discern)
- ವಿಪದಃ (विपदः, vipadaḥ) = ವಿಪತ್ತುಗಳು (calamities)
- ಸ್ಯುಃ (स्युः, syuḥ) = ಆಗುತ್ತವೆ (will be)
- ಪದೇ ಪದೇ (पदे पदे, pade pade) = ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ (at every step)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ವಿಪತ್ತುಗಳು ಬಂದಾಗ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯ. ವಿವೇಚಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸದವರಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ವಿಪತ್ತುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
When calamities have come, sound discernment is itself true learning. For those who do not discern, calamities will meet them at every step.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಪರಿಚ್ಛೇದ ಎಂದರೆ ಕತ್ತರಿಸಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು, ಅಂದರೆ ಯಾವುದು ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಅಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸುವುದು. ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ವಿವೇಚನೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬಂದಿದೆ.
Parichheda means cutting apart, that is, sorting what matters from what does not. The sense of discernment comes from there.
ಎರಡನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪದವನ್ನು ಅಪರಿಚ್ಛೇದ ಎಂದು ತಿರುಗಿಸಿ ಹೇಳಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಎದುರಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.
In the second line the same word is turned round as aparichheda, which gives the verse its balanced frame. This sets the two lines against each other.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 163. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 163. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ತುರ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೂಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಯಾವುದು ಮೊದಲು ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಪಾಠವೇ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವ ಪಾಂಡಿತ್ಯ.
In an emergency everything seems to shout at once. Learning to say what comes first is the learning this verse speaks of.
ವಿವೇಚನೆ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯರು ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸಿದರು ಎಂದು ಕೇಳಿ ತಿಳಿಯುವುದು ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾರ್ಗ.
Discernment grows with practice. Asking seniors how they handled a hard situation is a good way for juniors to learn.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ