ಸೌಜನ್ಯಧನ್ಯಜನುಷಃ: ದೋಷ ಬಿಟ್ಟು ಗುಣ ಹುಡುಕುವವರು

ಮದುವೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದವರು ಊಟದ ಬಗ್ಗೆ, ಅಲಂಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ತಪ್ಪುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಯಾರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಎರಡನೇ ಬಗೆಯ ಜನರನ್ನು ಸೌಜನ್ಯದಿಂದ ಧನ್ಯರಾದವರು ಎಂದು ಹೊಗಳುತ್ತದೆ. ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 204 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 204

ವಿಷಯ: ಗುಣವನ್ನೇ ಹುಡುಕುವ ದೃಷ್ಟಿ · The habit of looking for virtue

ಛಂದಸ್ಸು: ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ವೃತ್ತ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 28 ಅಕ್ಷರ · A four-pada metre, about 28 syllables a line (exact name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಸೌಜನ್ಯಧನ್ಯಜನುಷಃ ಪುರುಷಾಃ ಪರೇಷಾಂ ದೋಷಾನಪಾಸ್ಯ ಗುಣಮೇವ ಗವೇಷಯಂತಿ
ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಭುಜಂಗಮವಿಷಾಣಿ ಪಟೀರಗರ್ಭಾತ್ಸೌರಭ್ಯಮೇವ ಪವನಾಃ ಪರಿಶೀಲಯಂತಿ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

सौजन्यधन्यजनुषः पुरुषाः परेषां दोषानपास्य गुणमेव गवेषयन्ति
त्यक्त्वा भुजंगमविषाणि पटीरगर्भात्सौरभ्यमेव पवनाः परिशीलयन्ति

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

saujanyadhanyajanuṣaḥ puruṣāḥ pareṣāṃ doṣānapāsya guṇameva gaveṣayanti
tyaktvā bhujaṃgamaviṣāṇi paṭīragarbhātsaurabhyameva pavanāḥ pariśīlayanti

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಸೌಜನ್ಯಧನ್ಯಜನುಷಃ (सौजन्यधन्यजनुषः, saujanyadhanyajanuṣaḥ) = ಸೌಜನ್ಯದಿಂದ ಜನ್ಮ ಧನ್ಯವಾದವರು (whose lives are blessed by goodness)
ಪುರುಷಾಃ (पुरुषाः, puruṣāḥ) = ಪುರುಷರು (men)
ಪರೇಷಾಂ (परेषां, pareṣāṃ) = ಇತರರ (of others)
ದೋಷಾನಪಾಸ್ಯ (दोषानपास्य, doṣānapāsya) = ದೋಷಗಳನ್ನು ತೊರೆದು (setting aside the faults)
ಗುಣಮೇವ (गुणमेव, guṇameva) = ಗುಣವನ್ನೇ (virtue alone)
ಗವೇಷಯಂತಿ (गवेषयन्ति, gaveṣayanti) = ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ (seek out)
ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ (त्यक्त्वा, tyaktvā) = ಬಿಟ್ಟು (leaving)
ಭುಜಂಗಮವಿಷಾಣಿ (भुजंगमविषाणि, bhujaṃgamaviṣāṇi) = ಹಾವುಗಳ ವಿಷಗಳನ್ನು (the venoms of snakes)
ಪಟೀರಗರ್ಭಾತ್ಸೌರಭ್ಯಮೇವ (पटीरगर्भात्सौरभ्यमेव, paṭīragarbhātsaurabhyameva) = ಶ್ರೀಗಂಧದ ಒಳಗಿನಿಂದ ಪರಿಮಳವನ್ನೇ (only the fragrance from the sandal’s heart)
ಪವನಾಃ (पवनाः, pavanāḥ) = ಗಾಳಿಗಳು (the winds)
ಪರಿಶೀಲಯಂತಿ (परिशीलयन्ति, pariśīlayanti) = ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ (take up)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸೌಜನ್ಯದಿಂದ ಜನ್ಮ ಧನ್ಯವಾದ ಪುರುಷರು ಇತರರ ದೋಷಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಗುಣವನ್ನೇ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ. ಗಾಳಿ ಹಾವುಗಳ ವಿಷವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಶ್ರೀಗಂಧದ ಒಳಗಿನಿಂದ ಪರಿಮಳವನ್ನೇ ಒಯ್ಯುವಂತೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Men whose lives are blessed by goodness set aside the faults of others and seek out only virtue. So the winds leave the snakes’ venom and take up only the fragrance from the heart of the sandal tree.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಹಳೆಯ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರಕ್ಕೆ ಹಾವುಗಳು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಆ ಹಾವುಗಳ ವಿಷವನ್ನು ಗಾಳಿ ಮುಟ್ಟದೆ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಪನೆ.

Old poetry often pictures snakes coiled round the sandal tree. The idea here is that the wind carries only the fragrance and not the venom.

ಅಪಾಸ್ಯ ಎಂದರೆ ದೂರ ಸರಿಸಿ ಎಂದರ್ಥ. ದೋಷ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ದೋಷ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದೂ ಅದರ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಾತ್ರ.

Apasya means setting aside. The verse does not say there are no faults. It says only that one knows of them and does not fix the gaze there.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 50. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 50. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಇತರರ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೊಡುವಾಗ ಮೊದಲು ಏನು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಇದರ ಒಂದು ರೂಪ. ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಇದು ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.

Naming first what is good when giving feedback is one form of this habit. At home it also keeps relationships whole.

ದೋಷವನ್ನು ಕಂಡೂ ಕಾಣದವರಂತೆ ಇರುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ರೋಗಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದ್ದಾಗ ದೋಷವನ್ನು ಹೇಳಲೇಬೇಕು.

Pretending not to see a fault is not always right. Where a patient’s safety is at stake, the fault must be spoken of.