ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಹೃಷೀಕೇಶಂ ತದಾ ವಾಕ್ಯಮಿದಮಾಹ ಮಹೀಪತೇ ।
ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ
ಸೇನಯೋರುಭಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ರಥಂ ಸ್ಥಾಪಯ ಮೇಽಚ್ಯುತ ॥ 21 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।
अर्जुन उवाच
सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥ 21 ॥
ಶ್ಲೋಕ (IAST)
hṛṣīkeśaṃ tadā vākyamidamāha mahīpate |
arjuna uvāca
senayorubhayormadhye rathaṃ sthāpaya me’cyuta || 21 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಹೃಷೀಕೇಶಮ್ (हृषीकेशम्, hṛṣīkeśam) = ಹೃಷೀಕೇಶನಿಗೆ (to Hrishikesha)
- ತದಾ (तदा, tadā) = ಆಗ (then)
- ವಾಕ್ಯಮ್ (वाक्यम्, vākyam) = ಮಾತನ್ನು (words)
- ಇದಮ್ (इदम्, idam) = ಈ (these)
- ಆಹ (आह, āha) = ಹೇಳಿದನು (spoke)
- ಮಹೀಪತೇ (महीपते, mahīpate) = ಓ ರಾಜನೇ (O king)
- ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ (अर्जुन उवाच, arjuna uvāca) = ಅರ್ಜುನ ಹೇಳಿದನು (Arjuna said)
- ಸೇನಯೋಃ (सेनयोः, senayoḥ) = ಸೈನ್ಯಗಳ (of the armies)
- ಉಭಯೋಃ (उभयोः, ubhayoḥ) = ಎರಡೂ (both)
- ಮಧ್ಯೇ (मध्ये, madhye) = ನಡುವೆ (between)
- ರಥಮ್ (रथम्, ratham) = ರಥವನ್ನು (the chariot)
- ಸ್ಥಾಪಯ (स्थापय, sthāpaya) = ನಿಲ್ಲಿಸು (place, halt)
- ಮೇ (मे, me) = ನನ್ನ (my)
- ಅಚ್ಯುತ (अच्युत, acyuta) = ಓ ಅಚ್ಯುತ (O Achyuta)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ಅವನು ಹೃಷೀಕೇಶನಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದನು. ಅರ್ಜುನ ಹೇಳಿದನು: ಅಚ್ಯುತ, ನನ್ನ ರಥವನ್ನು ಎರಡೂ ಸೈನ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲಿಸು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
he then spoke these words to Hrishikesha, O king. Arjuna said: Achyuta, halt my chariot between the two armies.
ಶ್ಲೋಕ 1.21ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 1.21
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ನಡುವೆ ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ ಎಂಬ ಸಾಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲರ್ಧ ಸಂಜಯನ ಮಾತು, ಎರಡನೆಯರ್ಧ ಅರ್ಜುನನದು. ಸ್ಥಾಪಯ, ಅಂದರೆ ನಿಲ್ಲಿಸು ಎಂಬುದು ಆಜ್ಞಾರ್ಥದ ಕ್ರಿಯಾಪದ. ಸಾರಥಿಗೆ ಯೋಧ ಹೇಳುವ ಸಹಜ ಮಾತು ಇದು. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ದುರ್ಯೋಧನ ಕೃಷ್ಣನ ನಾರಾಯಣೀ ಸೇನೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅರ್ಜುನ ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿಯದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನೇ ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು ಎಂದು ಉದ್ಯೋಗ ಪರ್ವ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಸಾರಥಿಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ.
The line arjuna uvacha comes in the middle of this verse. The first half is Sanjaya’s, the second is Arjuna’s. Sthapaya, halt, is an imperative, the natural word of a warrior to his charioteer. The Udyoga Parva tells that before the war Duryodhana chose Krishna’s Narayani army, while Arjuna chose Krishna himself, who would bear no weapon. That is why Krishna sits here in the charioteer’s place.
ಅರ್ಜುನ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಅಚ್ಯುತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಚ್ಯುತ ಎಂದರೆ ಜಾರಿದ, ಸ್ಥಾನ ತಪ್ಪಿದ. ಅಚ್ಯುತ ಎಂದರೆ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಎಂದೂ ಜಾರದವನು. ಅದಲ್ಲದೆ ಗಮನಿಸಿ: ಇನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಅರ್ಜುನನೇ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಜಾರಲಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ಬರುವ ಹೆಸರು ಇದು.
Arjuna calls Krishna Achyuta. Chyuta means slipped, fallen from one’s place. Achyuta is the one who never slips from his own state. Besides, notice: in a little while Arjuna himself is about to slip from his. This is the name on his lips just before that moment.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಅರ್ಜುನನ ಮುಂದೆ ಎರಡು ಆಯ್ಕೆಗಳಿದ್ದವು: ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯ, ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿಯದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವನು ಆ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡ.
Before the war Arjuna had two choices: a great army, or one man who would not take up arms. He chose that one man.
ಬದುಕಿನ ಕಷ್ಟದ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಎಷ್ಟು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಲಗಾಮು ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತವರು ಯಾರು ಎಂಬುದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ: ನಮ್ಮ ರಥದಲ್ಲಿ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾರಿದ್ದಾರೆ?
In the hard moments of life, who sits beside us holding the reins matters more than how many resources we have. Think about it: who holds that place in our chariot?
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ