ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಪಣಂ: ಊಟದ ಮುನ್ನ ಹೇಳುವ ಸಾಲು

ಊಟದ ತಟ್ಟೆ ಮುಂದೆ ಬಂದಾಗ ಕೈ ತಕ್ಷಣ ಅನ್ನದ ಕಡೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮಠಗಳ ಪಂಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಶಾಲೆಗಳ ಬಿಸಿಯೂಟದಲ್ಲಿ ಆ ಕೈಯನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ತಡೆಯುವುದು ಈ ಸಾಲು.

ಇವು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳು. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ಹದಿನೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಶ್ಲೋಕ. ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಇವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಊಟದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪರಂಪರೆ ಇವನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿದೆ.

ಯಾವಾಗ: ಊಟಕ್ಕೆ ಕುಳಿತು ಮೊದಲ ತುತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು · Seated for a meal, before the first mouthful

ಪಠಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಮಯ: ಎರಡೂ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ಸೆಕೆಂಡು · About thirty seconds for both verses

ಮೂಲ: ಭಗವದ್ಗೀತೆ 4.24 ಮತ್ತು 15.14 · Bhagavad Gita 4.24 and 15.14

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಪಣಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಹವಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಾಗ್ನೌ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಹುತಮ್ ।
ಬ್ರಹ್ಮೈವ ತೇನ ಗಂತವ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಕರ್ಮಸಮಾಧಿನಾ ॥

ಅಹಂ ವೈಶ್ವಾನರೋ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ದೇಹಮಾಶ್ರಿತಃ ।
ಪ್ರಾಣಾಪಾನಸಮಾಯುಕ್ತಃ ಪಚಾಮ್ಯನ್ನಂ ಚತುರ್ವಿಧಮ್ ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् ।
ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना ॥

अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।
प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥

ಶ್ಲೋಕ (IAST)

brahmārpaṇaṃ brahma havirbrahmāgnau brahmaṇā hutam |
brahmaiva tena gantavyaṃ brahmakarmasamādhinā ||

ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ |
prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ caturvidham ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಪಣಂ (ब्रह्मार्पणं, brahmārpaṇaṃ) = ಅರ್ಪಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಸಾಧನ ಬ್ರಹ್ಮ (the act or instrument of offering is Brahman)
ಬ್ರಹ್ಮ ಹವಿಃ (ब्रह्म हविः, brahma haviḥ) = ಅರ್ಪಿಸುವ ವಸ್ತುವೂ ಬ್ರಹ್ಮ (the offering itself is Brahman)
ಬ್ರಹ್ಮಾಗ್ನೌ (ब्रह्माग्नौ, brahmāgnau) = ಬ್ರಹ್ಮವೆಂಬ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ (into the fire that is Brahman)
ಬ್ರಹ್ಮಣಾ (ब्रह्मणा, brahmaṇā) = ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದಲೇ (by Brahman)
ಹುತಮ್ (हुतम्, hutam) = ಹೋಮ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು (is offered)
ಬ್ರಹ್ಮ ಏವ (ब्रह्म एव, brahma eva) = ಬ್ರಹ್ಮವೇ (Brahman alone)
ತೇನ (तेन, tena) = ಅವನಿಂದ (by him)
ಗಂತವ್ಯಂ (गन्तव्यं, gantavyaṃ) = ಸೇರಬೇಕಾದದ್ದು (is to be reached)
ಬ್ರಹ್ಮಕರ್ಮಸಮಾಧಿನಾ (ब्रह्मकर्मसमाधिना, brahmakarmasamādhinā) = ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮದಲ್ಲೂ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನೇ ಕಾಣುವ ಏಕಾಗ್ರತೆಯುಳ್ಳವನು (one absorbed in Brahman in every action)
ಅಹಂ (अहं, ahaṃ) = ನಾನು (I)
ವೈಶ್ವಾನರಃ (वैश्वानरः, vaiśvānaraḥ) = ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಅಗ್ನಿ (Vaishvanara, the digestive fire)
ಭೂತ್ವಾ (भूत्वा, bhūtvā) = ಆಗಿ (having become)
ಪ್ರಾಣಿನಾಂ (प्राणिनां, prāṇināṃ) = ಜೀವಿಗಳ (of living beings)
ದೇಹಮಾಶ್ರಿತಃ (देहमाश्रितः, dehamāśritaḥ) = ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ (dwelling in the body)
ಪ್ರಾಣಾಪಾನಸಮಾಯುಕ್ತಃ (प्राणापानसमायुक्तः, prāṇāpānasamāyuktaḥ) = ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಾನಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿ (joined with the inward and outward breaths)
ಪಚಾಮಿ (पचामि, pacāmi) = ಪಚನಮಾಡುತ್ತೇನೆ (I digest)
ಅನ್ನಂ (अन्नं, annaṃ) = ಆಹಾರವನ್ನು (food)
ಚತುರ್ವಿಧಮ್ (चतुर्विधम्, caturvidham) = ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ (of four kinds)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಅರ್ಪಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಬ್ರಹ್ಮ, ಅರ್ಪಿಸುವ ವಸ್ತುವೂ ಬ್ರಹ್ಮ. ಬ್ರಹ್ಮವೆಂಬ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಅದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮದಲ್ಲೂ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನೇ ಕಾಣುವವನು ಸೇರುವುದು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನೇ.

ನಾನೇ ವೈಶ್ವಾನರನೆಂಬ ಜೀರ್ಣಾಗ್ನಿಯಾಗಿ ಜೀವಿಗಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಾನಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಚನಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The act of offering is Brahman, the offering is Brahman, offered by Brahman into the fire that is Brahman. One who sees Brahman in every action reaches Brahman alone.

Becoming Vaishvanara, the fire of digestion, I dwell in the bodies of living beings. Joined with the inward and outward breaths, I digest food of four kinds.

ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಬಗ್ಗೆAbout these verses

ಗೀತೆಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದರ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಇದು. ಹೋಮ ಮಾಡುವವನು, ಹೋಮದ ವಸ್ತು, ಅಗ್ನಿ, ಫಲ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸತ್ಯದ ರೂಪಗಳು ಎಂದು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

In the fourth chapter of the Gita, Krishna describes many kinds of sacrifice, and this is the first of those verses. Shankaracharya explains that the one who offers, the offering, the fire and the result are all forms of one reality.

ಹದಿನೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಊಟ ಪಚನವಾಗುವುದನ್ನೇ ಭಗವಂತನ ಕೆಲಸವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಆಹಾರ ಎಂದರೆ ಅಗಿದು ತಿನ್ನುವುದು, ನುಂಗುವುದು, ನೆಕ್ಕುವುದು ಮತ್ತು ಹೀರುವುದು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

The verse from the fifteenth chapter sees digestion itself as the Lord’s work. Commentators explain the four kinds of food as what is chewed, swallowed, licked and sucked.

ಊಟದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇವೆರಡನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಹೇಳುವುದು ಗೀತೆಯ ಆದೇಶವಲ್ಲ, ಪರಂಪರೆಯ ಜೋಡಣೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ನಂತರ ಓಂ ಸಹ ನಾವವತು ಎಂಬ ಶಾಂತಿಮಂತ್ರವನ್ನೂ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Saying the two together at meals is not a command of the Gita but a pairing made by tradition. Some say only the first verse. Others add the peace chant om saha navavatu after it.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ವೈದ್ಯಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಗತಿ ಇದೆ. ಆತುರದಲ್ಲಿ, ಫೋನ್ ನೋಡುತ್ತ, ಗಮನವಿಲ್ಲದೆ ತಿನ್ನುವಾಗ ನಾವು ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಿನ್ನುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಮೂವತ್ತು ಸೆಕೆಂಡಿನ ಈ ನಿಲುಗಡೆ ಊಟವನ್ನು ಗಮನದ ಕಡೆಗೆ ತರುತ್ತದೆ.

Seen with a physician’s eye too, there is something subtle here. Studies suggest we are more likely to eat more than we need when we eat in a hurry, looking at a phone, without attention. This thirty-second pause brings the meal back to attention.

ಅನ್ನ ತಟ್ಟೆಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಹೊಲದಲ್ಲಿ ದುಡಿದವರು, ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿದವರು, ಬಡಿಸಿದವರು ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಪಣದ ಭಾಗ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದಾಗ ಊಟ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

Before the food reaches the plate, those who worked the field, who cooked and who served are all part of that offering. Seen that way, a meal does not stay an ordinary act.