ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಸತ್ಕಾರಮಾನಪೂಜಾರ್ಥಂ ತಪೋ ದಂಭೇನ ಚೈವ ಯತ್।
ಕ್ರಿಯತೇ ತದಿಹ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ರಾಜಸಂ ಚಲಮಧ್ರುವಮ್ ॥ 18 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत्।
क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम् ॥ 18 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
satkāramānapūjārthaṃ tapo dambhena caiva yat|
kriyate tadiha proktaṃ rājasaṃ calamadhruvam || 18 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸತ್ಕಾರಮಾನಪೂಜಾರ್ಥಮ್ (सत्कारमानपूजार्थम्, satkāramānapūjārtham) = ಹೊಗಳಿಕೆ, ಗೌರವ, ಪೂಜೆಗಳಿಗಾಗಿ (for the sake of praise, honour and worship)
- ದಂಭೇನ ಚ ಏವ ಯತ್ ತಪಃ ಕ್ರಿಯತೇ (दम्भेन च एव यत् तपः क्रियते, dambhena ca eva yat tapaḥ kriyate) = ಡಂಭದಿಂದಲೂ ಮಾಡುವ ತಪಸ್ಸು (austerity performed with hypocrisy)
- ತತ್ ಇಹ ರಾಜಸಂ ಪ್ರೋಕ್ತಮ್ (तत् इह राजसं प्रोक्तम्, tat iha rājasaṃ proktam) = ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ರಾಜಸ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ (is here declared rajasic)
- ಚಲಮ್ ಅಧ್ರುವಮ್ (चलम् अध्रुवम्, calam adhruvam) = ಅಸ್ಥಿರ, ಕ್ಷಣಿಕ (unsteady and impermanent)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹೊಗಳಿಕೆ, ಗೌರವ, ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಡಂಭದಿಂದ ಮಾಡುವ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ರಾಜಸ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಅದು ಅಸ್ಥಿರ, ಕ್ಷಣಿಕ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Austerity performed with hypocrisy for the sake of praise, honour and worship is here declared rajasic. It is unsteady and impermanent.
ಶ್ಲೋಕ 17.18ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 17.18
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಮೂರು ಪದಗಳ ಚಿತ್ರ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ‘ಸತ್ಕಾರ’ ಎಂದರೆ ‘ಈ ತಪಸ್ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಾಧು’ ಎಂದು ಜನ ಹೇಳುವುದು, ‘ಮಾನ’ ಎದ್ದು ನಿಂತು ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದು, ‘ಪೂಜೆ’ ಕಾಲು ತೊಳೆಯುವುದು, ಅರ್ಚಿಸುವುದು. ಅದರ ಫಲ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಅದು ‘ಚಲ’, ‘ಅಧ್ರುವ’.
Shankara gives a picture of the three words: ‘satkara’ is people saying ‘this ascetic Brahmin is a saint’, ‘mana’ is rising to one’s feet and bowing, and ‘puja’ is washing the feet and offering worship. Since its fruit comes only occasionally, it is ‘unsteady’ and ‘impermanent’.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಮೂರನ್ನು ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು, ದೇಹದ ಗೌರವಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಮನಸ್ಸಿನ ಆದರ ಸತ್ಕಾರ, ಮಾತಿನ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮಾನ, ದೇಹದ ನಮಸ್ಕಾರ ಪೂಜೆ. ‘ಚಲ’ ಎಂದರೆ ಬೀಳುವ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುವಂಥದ್ದು, ‘ಅಧ್ರುವ’ ಕ್ಷಯಿಸುವಂಥದ್ದು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ‘ಚಲ’ವನ್ನು ಅನಿಯತ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja sorts the three into honours of mind, speech and body: regard in the mind is satkara, praise in speech is mana, and bodily obeisance is puja. ‘Chala’ is what trembles with the fear of falling, and ‘adhruva’ what wanes. Sridhara Swami calls ‘chala’ irregular. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ನಿಂತ ದಿನ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ‘ಚಲಮಧ್ರುವಂ’, ಅಸ್ಥಿರ, ಕ್ಷಣಿಕ, ಎಂಬ ಮಾತು ಅದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Good work done for praise stops on the day the praise stops. ‘Chalam adhruvam’, unsteady and fleeting, says exactly that.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ‘ಲೈಕ್’ಗಳಿಗೆ ಅವಲಂಬಿತ ಮನಸ್ಸು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಒಳಗಿನ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರ.
A mind that depends on ‘likes’ on social media is easily deflated. Work done for inner satisfaction is steadier.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ