ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಕಟ್ವಮ್ಲಲವಣಾತ್ಯುಷ್ಣತೀಕ್ಷ್ಣರೂಕ್ಷವಿದಾಹಿನಃ।
ಆಹಾರಾ ರಾಜಸಸ್ಯೇಷ್ಟಾ ದುಃಖಶೋಕಾಮಯಪ್ರದಾಃ ॥ 9 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः।
आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकामयप्रदाः ॥ 9 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
kaṭvamlalavaṇātyuṣṇatīkṣṇarūkṣavidāhinaḥ|
āhārā rājasasyeṣṭā duḥkhaśokāmayapradāḥ || 9 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕಟ್ವಮ್ಲಲವಣಾತ್ಯುಷ್ಣತೀಕ್ಷ್ಣರೂಕ್ಷವಿದಾಹಿನಃ (कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः, kaṭvamlalavaṇātyuṣṇatīkṣṇarūkṣavidāhinaḥ) = ಅತಿ ಕಹಿ, ಹುಳಿ, ಉಪ್ಪು, ಬಿಸಿ, ಖಾರ, ಒಣ, ಉರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ (excessively bitter, sour, salty, hot, pungent, dry and burning)
- ಆಹಾರಾಃ ರಾಜಸಸ್ಯ ಇಷ್ಟಾಃ (आहाराः राजसस्य इष्टाः, āhārāḥ rājasasya iṣṭāḥ) = ಆಹಾರಗಳು ರಾಜಸನಿಗೆ ಇಷ್ಟ (such foods are liked by the rajasic)
- ದುಃಖಶೋಕಾಮಯಪ್ರದಾಃ (दुःखशोकामयप्रदाः, duḥkhaśokāmayapradāḥ) = ನೋವು, ದುಃಖ, ರೋಗಗಳನ್ನು ಕೊಡುವಂಥವು (they bring pain, grief and disease)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅತಿ ಕಹಿ, ಅತಿ ಹುಳಿ, ಅತಿ ಉಪ್ಪು, ಅತಿ ಬಿಸಿ, ಅತಿ ಖಾರ, ಅತಿ ಒಣ, ಉರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಆಹಾರಗಳು ರಾಜಸನಿಗೆ ಇಷ್ಟ. ಅವು ನೋವು, ದುಃಖ, ರೋಗಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Foods that are excessively bitter, sour, salty, hot, pungent, dry and burning are liked by the rajasic. They bring pain, grief and disease.
ಶ್ಲೋಕ 17.9ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 17.9
ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಪದ ‘ಅತಿ’. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ‘ಅತಿ’ ಪದ ಏಳೂ ರುಚಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ: ಅತಿ ಕಹಿ, ಅತಿ ಖಾರ ಇತ್ಯಾದಿ. ಅಂದರೆ ಈ ರುಚಿಗಳು ತಾವೇ ದೋಷವಲ್ಲ, ಅವುಗಳ ಅತಿರೇಕ ದೋಷ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಅತಿ ಕಹಿಗೆ ಬೇವು, ಅತಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಕ್ಕೆ ಮೆಣಸು, ಅತಿ ಒಣಕ್ಕೆ ಕಂಗು, ಕೋದ್ರವದಂಥ ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳು, ಉರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಸಿವೆ.
The key word here is ‘ati’, excessive. According to Shankara ‘ati’ applies to all seven tastes: excessively bitter, excessively pungent and so on. That is, these tastes are not faults in themselves, their excess is. Sridhara Swami gives examples: neem for excessive bitterness, pepper for sharpness, millets such as kangu and kodrava for dryness, and mustard for what causes burning.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ತೀಕ್ಷ್ಣ’ವನ್ನು ಅತಿ ಶೀತ ಅಥವಾ ಅತಿ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ತಿನ್ನಲು ಕಷ್ಟವಾದದ್ದು, ‘ರೂಕ್ಷ’ವನ್ನು ಒಣಗಿಸುವಂಥದ್ದು, ‘ವಿದಾಹಿ’ಯನ್ನು ತಾಪ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂಥದ್ದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅವು ರಜೋಮಯವಾದ್ದರಿಂದ ನೋವು, ದುಃಖ, ರೋಗಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja calls ‘tikshna’ what is hard to eat because of extreme cold or sharpness, ‘ruksha’ what dries, and ‘vidahi’ what produces heat. Being full of rajas, they increase pain, grief and disease. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಅತಿಯಾದ ಉಪ್ಪು ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ಏರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ವೈದ್ಯಕೀಯದ ಸ್ಪಷ್ಟ ತಿಳಿವಳಿಕೆ. ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಹಪ್ಪಳ, ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ತಿಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಬಹಳ ಇರುತ್ತದೆ.
That excess salt raises blood pressure is a clear finding of medicine. Pickles, papads and packaged snacks contain a great deal of salt.
ತುಂಬಾ ಬಿಸಿಯಾದ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಕುಡಿಯುವುದು ಅನ್ನನಾಳಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕರ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಆರಿದ ಮೇಲೆ ಕುಡಿಯುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ. ಅತಿ ಖಾರ, ಹುಳಿ ಎದೆಯುರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
Studies suggest that repeatedly drinking very hot beverages is harmful to the food pipe. Drinking after it has cooled a little is safer. Excessively spicy and sour food can worsen heartburn.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ