ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ತತ್ರ ಸತ್ತ್ವಂ ನಿರ್ಮಲತ್ವಾತ್ಪ್ರಕಾಶಕಮನಾಮಯಮ್।
ಸುಖಸಂಗೇನ ಬಧ್ನಾತಿ ಜ್ಞಾನಸಂಗೇನ ಚಾನಘ ॥ 6 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम्।
सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ ॥ 6 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
tatra sattvaṃ nirmalatvātprakāśakamanāmayam|
sukhasaṅgena badhnāti jñānasaṅgena cānagha || 6 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತತ್ರ ಸತ್ತ್ವಂ ನಿರ್ಮಲತ್ವಾತ್ (तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्, tatra sattvaṃ nirmalatvāt) = ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ತ್ವ ನಿರ್ಮಲವಾದ್ದರಿಂದ (among them sattva, being stainless)
- ಪ್ರಕಾಶಕಮ್ ಅನಾಮಯಮ್ (प्रकाशकम् अनामयम्, prakāśakam anāmayam) = ಬೆಳಕು ಕೊಡುವಂಥದ್ದು, ರೋಗವಿಲ್ಲದ್ದು (is illuminating and free of ill)
- ಅನಘ ಸುಖಸಂಗೇನ (अनघ सुखसङ्गेन, anagha sukhasaṅgena) = ಪಾಪರಹಿತನೇ, ಸುಖದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ (O sinless one, by attachment to happiness)
- ಜ್ಞಾನಸಂಗೇನ ಚ ಬಧ್ನಾತಿ (ज्ञानसङ्गेन च बध्नाति, jñānasaṅgena ca badhnāti) = ಜ್ಞಾನದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ (and by attachment to knowledge, it binds)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ತ್ವ ನಿರ್ಮಲವಾದ್ದರಿಂದ ಬೆಳಕು ಕೊಡುವಂಥದ್ದು, ರೋಗವಿಲ್ಲದ್ದು. ಅನಘ, ಅದು ಸುಖದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಜ್ಞಾನದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Among them sattva, being stainless, is illuminating and free of ill. It binds, O sinless one, by attachment to happiness and by attachment to knowledge.
ಶ್ಲೋಕ 14.6ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 14.6
ಸತ್ತ್ವವೂ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಸ್ಫಟಿಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ: ನಿರ್ಮಲ, ಬೆಳಗುವಂಥದ್ದು, ‘ಅನಾಮಯ’, ಉಪದ್ರವವಿಲ್ಲದ್ದು. ಅದು ಹೇಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ? ‘ನಾನು ಸುಖಿ’ ಎಂದು ವಿಷಯದ ಧರ್ಮವಾದ ಸುಖವನ್ನು ವಿಷಯಿಯಾದ ಆತ್ಮನ ಮೇಲೆ ಅಂಟಿಸುವುದರಿಂದ. ಅದು ಅವಿದ್ಯೆ, ಏಕೆಂದರೆ ವಿಷಯದ ಧರ್ಮ ವಿಷಯಿಯದಾಗಲಾರದು. ‘ನಾನು ಜ್ಞಾನಿ’ ಎಂಬ ಅಭಿಮಾನವೂ ಹೀಗೆಯೇ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ.
That sattva too binds is the subtlety of this verse. Shankara compares sattva to crystal: stainless, luminous, ‘anamaya’, free of trouble. How does it bind? By attaching happiness, a property of the object, to the Self, the subject, as ‘I am happy’. That is ignorance, for the property of the object cannot belong to the subject. The pride ‘I am a knower’ binds in the same way.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಪದಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ‘ನಿರ್ಮಲ’ ಎಂದರೆ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಸ್ವಭಾವವಿಲ್ಲದ್ದು, ‘ಪ್ರಕಾಶ’ ಎಂದರೆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅದು ಇರುವಂತೆಯೇ ಅರಿಯುವುದು, ‘ಅನಾಮಯ’ ಎಂದರೆ ರೋಗವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸದ್ದು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ‘ಶಾಂತ’ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ‘ಅನಘ’, ಪಾಪರಹಿತ, ಎಂಬ ಸಂಬೋಧನೆ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಯೋಗ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಲವರು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja unfolds the words: ‘stainless’ is having no nature that covers light and happiness, ‘illuminating’ is knowing a thing as it is, and ‘anamaya’ is not producing disease. Sridhara Swami also gives it the sense ‘peaceful’. Many read the address ‘anagha’, sinless one, as a hint that Arjuna is fit to grasp this subtlety. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕೂ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ‘ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಓದಿದವನು’, ‘ನನ್ನ ಶಾಂತಿ ಕೆಡಬಾರದು’ ಎಂಬ ಭಾವಗಳೂ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಬಹುದು.
One can cling even to the good. Feelings such as ‘I am more learned’ or ‘my peace must not be disturbed’ can also build walls.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ‘ಅನಾಮಯ’ ಅರ್ಥ ಗಮನಾರ್ಹ: ಸ್ಪಷ್ಟ ಮನಸ್ಸು, ಸಮತೋಲನದ ಆಹಾರ, ನಿಯಮಿತ ನಿದ್ರೆ, ಇವು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಂದಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯವೂ ಒಪ್ಪುತ್ತದೆ.
Ramanuja’s sense of ‘anamaya’, not producing disease, is notable: medicine today also agrees that a clear mind, balanced food and regular sleep support health.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ