ಭಗವದ್ಗೀತೆ 14.1 ಅರ್ಥ: ಪರಂ ಭೂಯಃ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ

ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಹಿಂದಿನದರ ಮುಂದುವರಿಕೆ. ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯ ‘ಗುಣಸಂಗವೇ ಹುಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ’ (13.21) ಎಂದಿತ್ತು. ಆ ಗುಣಗಳು ಯಾವುವು, ಹೇಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ಈ ಅಧ್ಯಾಯ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆರಂಭದ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಪ್ರಕೃತಿ ಪುರುಷರು ಸ್ವತಂತ್ರರಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಿ, ಗುಣಸಂಗದಿಂದ ಬರುವ ಸಂಸಾರದ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಾಧನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ.

The fourteenth chapter continues the previous one. That chapter had said ‘attachment to the gunas is the cause of births’ (13.21). What the gunas are, how they bind, and how one is freed from them: that is this chapter. Sridhara Swami says just this in his opening verse: showing that prakriti and purusha are not independent, the chapter expands on the variety of worldly existence that comes from attachment to the gunas. According to Madhva the chapters from here on mainly teach the means of practice.

‘ಜ್ಞಾನಾನಾಂ ಉತ್ತಮಂ’, ಯಾವ ಜ್ಞಾನಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ? ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಹಿಂದೆ ‘ಜ್ಞಾನ’ ಎಂದು ಕರೆದ ಅಮಾನಿತ್ವ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳಿಗಿಂತ ಅಲ್ಲ, ಯಜ್ಞ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಜ್ಞಾನಗಳಿಗಿಂತ. ಅದು ಉತ್ತಮ ಫಲ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಉತ್ತಮ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಪರಂ’ ಎಂದರೆ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆಯಾದ, ಪ್ರಕೃತಿ ಪುರುಷರೊಳಗೆಯೇ ಇರುವ ಸತ್ತ್ವಾದಿ ಗುಣಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಜ್ಞಾನ, ಅದನ್ನು ಮನನ ಮಾಡಿದ ಮುನಿಗಳು ಈ ಸಂಸಾರಮಂಡಲದಿಂದ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಸೇರಿದರು.

‘The best of all knowledge’: better than which knowledge? Shankara makes it clear: not better than the qualities from humility onward that were earlier called ‘knowledge’, but better than kinds of knowledge concerned with sacrifice and the like. It is best because its fruit is the best. For Ramanuja ‘param’ means a knowledge other than what was said before, concerning the gunas such as sattva that lie within prakriti and purusha, and the sages who reflected on it went from this round of worldly existence to the supreme perfection.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

‘ಭೂಯಃ’, ಮತ್ತೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಕ ಮುಖ್ಯ ಪಾಠವನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಹೇಳಿ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕೋನಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

‘Bhuyah’, again. A good teacher does not say the key lesson once and leave it, but says it again and again from different angles.

ರೋಗಿಗೆ ಔಷಧದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನೂ ಹೀಗೆಯೇ ಹೇಳಬೇಕು: ಒಮ್ಮೆ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ, ಒಮ್ಮೆ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಕೊನೆಗೆ ‘ನೀವು ಹೇಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ ಹೇಳಿ’ ಎಂದು ಕೇಳಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

Instructions about medicines should be given to a patient the same way: once in speech, once in writing, and finally by asking, ‘Tell me how you will take them’, to be sure.