ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ರಜಸಿ ಪ್ರಲಯಂ ಗತ್ವಾ ಕರ್ಮಸಂಗಿಷು ಜಾಯತೇ।
ತಥಾ ಪ್ರಲೀನಸ್ತಮಸಿ ಮೂಢಯೋನಿಷು ಜಾಯತೇ ॥ 15 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते।
तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते ॥ 15 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
rajasi pralayaṃ gatvā karmasaṅgiṣu jāyate|
tathā pralīnastamasi mūḍhayoniṣu jāyate || 15 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ರಜಸಿ ಪ್ರಲಯಂ ಗತ್ವಾ (रजसि प्रलयं गत्वा, rajasi pralayaṃ gatvā) = ರಜಸ್ ಬೆಳೆದಿರುವಾಗ ಮರಣ ಹೊಂದಿ (meeting death in rajas)
- ಕರ್ಮಸಂಗಿಷು ಜಾಯತೇ (कर्मसङ्गिषु जायते, karmasaṅgiṣu jāyate) = ಕರ್ಮಾಸಕ್ತರ ನಡುವೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ (he is born among those attached to action)
- ತಥಾ ತಮಸಿ ಪ್ರಲೀನಃ (तथा तमसि प्रलीनः, tathā tamasi pralīnaḥ) = ಹಾಗೆಯೇ ತಮಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವನು (likewise, one who dies in tamas)
- ಮೂಢಯೋನಿಷು ಜಾಯತೇ (मूढयोनिषु जायते, mūḍhayoniṣu jāyate) = ಮೂಢ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ (is born in wombs of dullness)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ರಜಸ್ ಬೆಳೆದಿರುವಾಗ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವನು ಕರ್ಮಾಸಕ್ತರ ನಡುವೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ತಮಸ್ ಬೆಳೆದಿರುವಾಗ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವನು ಮೂಢ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Meeting death when rajas prevails, one is born among those attached to action. Likewise, dying when tamas prevails, one is born in wombs of dullness.
ಶ್ಲೋಕ 14.15ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 14.15
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ: ರಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವನು ಕರ್ಮಾಸಕ್ತ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ, ತಮಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವನು ಪಶು ಮೊದಲಾದ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿವರ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ: ರಜಸ್ಸಿನವನು ಫಲಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವರ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವರ್ಗಾದಿ ಫಲದ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ತಮಸ್ಸಿನವನು ಯಾವ ಪುರುಷಾರ್ಥವನ್ನೂ ಆರಂಭಿಸಲಾಗದ ಜನ್ಮ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
Shankara and Sridhara Swami read this plainly: one who dies in rajas is born among humans attached to action, one who dies in tamas in wombs such as those of cattle. Ramanuja adds a detail: the one of rajas is born in a family of those who act for fruits and becomes fit for actions whose fruit is heaven and the like, and the one of tamas gets a birth in which no human aim can be taken up.
ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಗುಣಗಳ ಫಲವನ್ನು ಜನ್ಮಾಂತರದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇಂದಿನ ಓದುಗರು ಅವುಗಳ ತಿರುಳನ್ನು ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಕಾಣಬಹುದು ಎಂದು ಹಲವರು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ: ನಾವು ಬೆಳೆಸುವ ಸ್ವಭಾವವೇ ನಾವು ಸೇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
These verses speak of the fruit of the gunas in the language of rebirth. Many note that today’s reader can see their core within this very life: the nature we cultivate decides where we arrive. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯ ಅಥವಾ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯದೊಡನೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಪಾಗಿ ಬಳಸಬಾರದು. ಅವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಆ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೂ ಬೇಕಾದದ್ದು ಬೆಂಬಲ, ದೂಷಣೆಯಲ್ಲ.
This verse should not be used as a judgement on children born with intellectual disability or physical disability. These are conditions with medical causes, and what those children and their families need is support, not blame.
ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರಿಯಾದ ಓದು: ನಾನು ಯಾವ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ನೀರೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ?
The right reading applies it to ourselves alone: which nature am I watering?
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ