ಭಗವದ್ಗೀತೆ 14.2 ಅರ್ಥ: ಇದಂ ಜ್ಞಾನಮುಪಾಶ್ರಿತ್ಯ

‘ಸಾಧರ್ಮ್ಯ’ ಪದದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರ ನಿಲುವುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಮಮ ಸಾಧರ್ಮ್ಯ’ ಎಂದರೆ ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ಹೊಂದುವುದು, ಸಮಾನ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಗೀತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರರ ನಡುವೆ ಭೇದವನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಫಲದ ಮಾತು ಜ್ಞಾನದ ಸ್ತುತಿಗಾಗಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳೂ ‘ಮದ್ರೂಪತ್ವ’, ನನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ: ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೂ ಅವರು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

On the sense of the word ‘sadharmya’ the positions of the acharyas clearly diverge. For Shankara ‘mama sadharmya’ means attaining my very nature, not having similar attributes, since the teaching of the Gita does not accept a difference between the knower of the field and the Lord. This statement of the fruit, he says, is for the praise of knowledge. Sridhara Swami too says ‘madrupatva’, attaining my form: even when Brahma and the others are born, they are not born.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಸಾಧರ್ಮ್ಯ’ ಎಂದರೆ ‘ಮತ್ಸಾಮ್ಯ’, ನನ್ನೊಡನೆ ಸಮಾನತೆ: ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆತ್ಮ ಭಗವಂತನಂತೆ ಪಾಪರಹಿತ, ಅಪರಿಮಿತ ಜ್ಞಾನದ್ದು, ಆದರೂ ಅವನಿಂದ ಬೇರೆ. ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದರೆ ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಷಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ‘ನೋಯುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದರೆ ಸಂಹಾರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಷಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ (12.4) ಅವರು ಇದೇ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ತೋರಿಸಿದ್ದರು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ. ಈ ಭೇದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಪು ಕೊಡುವುದು ಈ ಪುಟದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ.

For Ramanuja ‘sadharmya’ is ‘matsamya’, likeness with me: the released self is, like the Lord, free of sin and of boundless knowledge, yet distinct from him. ‘Not born at creation’ means not becoming an object of the act of creation, and ‘not troubled at dissolution’ not becoming an object of the act of withdrawal. In the twelfth chapter (12.4) he had pointed to this very verse in support. Madhva’s comment on this verse is not in our source text. It is not the work of this page to judge between these differences.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

‘ಪ್ರಳಯೇ ನ ವ್ಯಥಂತಿ’, ಪ್ರಳಯದಲ್ಲೂ ನೋಯುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಳಯಗಳು ಬರುತ್ತವೆ: ಕೆಲಸ ಹೋಗುವುದು, ಕಾಯಿಲೆ, ಪ್ರಿಯರ ಅಗಲಿಕೆ.

‘Pralaye na vyathanti’, not troubled even at dissolution. Small dissolutions come in our lives too: losing a job, illness, parting from loved ones.

ಅಂಥ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯದಿರಲು ಆಸರೆ ಬೇಕು. ‘ಉಪಾಶ್ರಿತ್ಯ’, ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಎಂಬ ಪದ ಹೇಳುವಂತೆ ಆ ಆಸರೆಯನ್ನು ಕಷ್ಟ ಬರುವ ಮೊದಲೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು: ನಂಬಿಕೆ, ಚಿಂತನೆ, ಆಪ್ತರ ಸಂಬಂಧ.

At such times we need a support so as not to collapse. As the word ‘upashritya’, taking refuge, suggests, that support must be built before hardship comes: faith, reflection, and ties with those close to us.