ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಸರ್ವದ್ವಾರೇಷು ದೇಹೇಽಸ್ಮಿನ್ಪ್ರಕಾಶ ಉಪಜಾಯತೇ।
ಜ್ಞಾನಂ ಯದಾ ತದಾ ವಿದ್ಯಾದ್ವಿವೃದ್ಧಂ ಸತ್ತ್ವಮಿತ್ಯುತ ॥ 11 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
सर्वद्वारेषु देहेऽस्मिन्प्रकाश उपजायते।
ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्त्वमित्युत ॥ 11 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
sarvadvāreṣu dehe’sminprakāśa upajāyate|
jñānaṃ yadā tadā vidyādvivṛddhaṃ sattvamityuta || 11 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಸ್ಮಿನ್ ದೇಹೇ ಸರ್ವದ್ವಾರೇಷು (अस्मिन् देहे सर्वद्वारेषु, asmin dehe sarvadvāreṣu) = ಈ ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಬಾಗಿಲುಗಳಲ್ಲಿ (in all the gates of this body)
- ಯದಾ ಜ್ಞಾನಂ ಪ್ರಕಾಶಃ ಉಪಜಾಯತೇ (यदा ज्ञानं प्रकाशः उपजायते, yadā jñānaṃ prakāśaḥ upajāyate) = ಯಾವಾಗ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕು ಮೂಡುತ್ತದೆಯೋ (when the light of knowledge arises)
- ತದಾ ಸತ್ತ್ವಂ ವಿವೃದ್ಧಮ್ (तदा सत्त्वं विवृद्धम्, tadā sattvaṃ vivṛddham) = ಆಗ ಸತ್ತ್ವ ಬೆಳೆದಿದೆ (then sattva has increased)
- ಇತಿ ಉತ ವಿದ್ಯಾತ್ (इति उत विद्यात्, iti uta vidyāt) = ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು (so one should know)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಈ ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಬಾಗಿಲುಗಳಲ್ಲೂ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕು ಮೂಡಿದಾಗ ಸತ್ತ್ವ ಬೆಳೆದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
When the light of knowledge shines through all the gates of this body, then one should know that sattva has increased.
ಶ್ಲೋಕ 14.11ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 14.11
ಇಲ್ಲಿಂದ ಮೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಗುಣಗಳು ಬೆಳೆದಾಗ ಕಾಣುವ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ದೇಹದ ‘ಬಾಗಿಲುಗಳು’ ಕಿವಿ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಆತ್ಮ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅರಿಯುವ ದ್ವಾರಗಳು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಃಕರಣದ ಬೆಳಕು, ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರಿವು, ಮೂಡಿದಾಗ ಅದೇ ಸತ್ತ್ವದ ಗುರುತು.
From here three verses give the signs seen when the gunas increase. According to Shankara the ‘gates’ of the body are all the senses such as the ear, the doors through which the Self knows the world. When the light of the inner organ, clear awareness, arises in them, that is the sign of sattva.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಕಣ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಜ್ಞಾನದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅದು ಇರುವಂತೆಯೇ ತೋರಿಸುವ ಜ್ಞಾನ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಸತ್ತ್ವ ಬೆಳೆದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ದೇಹವನ್ನು ‘ಭೋಗಾಯತನ’, ಆತ್ಮನ ಅನುಭವದ ಮನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja says briefly: when, in the gates of knowing such as the eye, knowledge arises that shows a thing as it is, know that sattva has increased. Sridhara Swami calls the body ‘bhogayatana’, the house of the self’s experience. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳುವುದು, ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡುವುದು, ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು, ಇವೇ ಸತ್ತ್ವದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಗುರುತುಗಳು.
Hearing clearly, seeing rightly, not misunderstanding: these are the everyday signs of sattva.
ಅಂಥ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಗೆ ದೇಹದ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಬೇಕು: ಕಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ, ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದದಿಂದ ಕಿವಿಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಪರದೆಯಿಂದ ಕಣ್ಣಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ.
For such clarity the gates of the body must be looked after too: eye tests, protecting the ears from loud noise, and resting the eyes from screens before sleep.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ