ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ತತಃ ಪದಂ ತತ್ಪರಿಮಾರ್ಗಿತವ್ಯಂ ಯಸ್ಮಿನ್ಗತಾ ನ ನಿವರ್ತಂತಿ ಭೂಯಃ।
ತಮೇವ ಚಾದ್ಯಂ ಪುರುಷಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ಯತಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿಃ ಪ್ರಸೃತಾ ಪುರಾಣೀ ॥ 4 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
ततः पदं तत्परिमार्गितव्यं यस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयः।
तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी ॥ 4 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
tataḥ padaṃ tatparimārgitavyaṃ yasmingatā na nivartanti bhūyaḥ|
tameva cādyaṃ puruṣaṃ prapadye yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī || 4 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತತಃ ತತ್ ಪದಂ ಪರಿಮಾರ್ಗಿತವ್ಯಮ್ (ततः तत् पदं परिमार्गितव्यम्, tataḥ tat padaṃ parimārgitavyam) = ಆಮೇಲೆ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು (then that state is to be sought)
- ಯಸ್ಮಿನ್ ಗತಾಃ ಭೂಯಃ ನ ನಿವರ್ತಂತಿ (यस्मिन् गताः भूयः न निवर्तन्ति, yasmin gatāḥ bhūyaḥ na nivartanti) = ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದವರು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ (going to which they do not return again)
- ತಮ್ ಏವ ಚ ಆದ್ಯಂ ಪುರುಷಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ (तम् एव च आद्यं पुरुषं प्रपद्ये, tam eva ca ādyaṃ puruṣaṃ prapadye) = ಆ ಆದಿಪುರುಷನನ್ನೇ ಶರಣು ಹೊಂದುತ್ತೇನೆ (I take refuge in that primal Person alone)
- ಯತಃ ಪುರಾಣೀ ಪ್ರವೃತ್ತಿಃ ಪ್ರಸೃತಾ (यतः पुराणी प्रवृत्तिः प्रसृता, yataḥ purāṇī pravṛttiḥ prasṛtā) = ಯಾರಿಂದ ಈ ಪುರಾತನ ಹರಿವು ಹರಡಿದೆಯೋ (from whom this ancient stream has flowed)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಆಮೇಲೆ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದವರು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. ‘ಯಾರಿಂದ ಈ ಪುರಾತನ ಹರಿವು ಹರಡಿದೆಯೋ ಆ ಆದಿಪುರುಷನನ್ನೇ ಶರಣು ಹೊಂದುತ್ತೇನೆ’ ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ ಹುಡುಕಬೇಕು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Then that state is to be sought, going to which none return again, with the thought: ‘I take refuge in that primal Person alone, from whom this ancient stream has flowed.’
ಶ್ಲೋಕ 15.4ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 15.4
ಕಡಿದ ಮೇಲೆ ಏನು? ಹುಡುಕುವುದು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಪದ’ವನ್ನು ‘ವೈಷ್ಣವ ಪದ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ‘ಪರಿಮಾರ್ಗಣ’ ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿ ಅರಿಯುವುದು. ಹೇಗೆ ಹುಡುಕಬೇಕು? ‘ತಮೇವ ಚಾದ್ಯಂ ಪುರುಷಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ’ ಎಂದು ಅವನನ್ನೇ ಶರಣು ಹೊಂದುವ ಭಾವದಿಂದ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಈ ‘ಪುರಾಣೀ ಪ್ರವೃತ್ತಿ’ಯನ್ನು ಸಂಸಾರವೃಕ್ಷದ ಚಿರಂತನ ಹರಿವು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದೇ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ದಾರಿ.
After cutting, what? Seeking. Shankara calls the state ‘the state of Vishnu’, and ‘parimargana’ means searching it out and knowing it. How is it to be sought? With the sense of taking refuge in him alone, ‘tam eva chadyam purusham prapadye’. Sridhara Swami calls this ‘ancient stream’ the timeless flow of the tree of samsara, and seeking its source is the way of the search.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಶರಣಾಗತಿಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಇಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಡಿಯುವ ಉಪಾಯ. ಭಗವಂತನಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ಶರಣು ಇಲ್ಲ. ‘ಯಾರನ್ನು ಶರಣು ಹೊಂದಿದರೆ ಶೋಕವೂ ಹರ್ಷವೂ ಹುಟ್ಟು ಸಾವೂ ಇಲ್ಲವೋ ಅವನನ್ನು ಶರಣು ಹೊಂದಬೇಕು’ ಎಂಬ ಶ್ರುತಿಯನ್ನೂ ‘ನಾರಾಯಣನ ದೃಷ್ಟಿ ಬಿದ್ದವನು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ’ ಎಂಬ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮದ ಮಾತನ್ನೂ ಅವರು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಸಂಗದ ಆಯುಧ ಹರಿತವಾಗುವುದೂ ಭಗವಂತನ ಶರಣಾಗತಿಯಿಂದಲೇ ಎಂಬುದು ಅವರ ಒತ್ತು.
Madhva stresses surrender: what is needed here is a means of cutting, and there is no refuge other than the Lord. He quotes a shruti, ‘one should take refuge in him, having taken refuge in whom one neither grieves nor exults, is neither born nor dies’, and the Mokshadharma’s ‘one on whom Narayana’s glance falls awakens’. Ramanuja explains this and the previous verse together, and his stress is that even the axe of non-attachment grows sharp only through surrender to the Lord.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹಳೆಯದನ್ನು ಕಡಿಯುವುದು ಅರ್ಧ ಕೆಲಸ. ಅದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದೇ ಉಳಿದರ್ಧ. ಖಾಲಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಬೇರು ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರುತ್ತದೆ.
Cutting the old is half the work. What we grow in its place is the other half. In an empty space the old root sprouts again.
ಚಟ ಬಿಟ್ಟವರಿಗೆ ಹೊಸ ಹವ್ಯಾಸ, ಸೇವೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಸ್ನೇಹಿತರ ಗುಂಪು, ಇಂಥ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು ಸಿಕ್ಕಾಗ ಮತ್ತೆ ಜಾರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ.
For those who have given up an addiction, finding a new direction, such as a new hobby, service, prayer or a circle of friends, makes slipping back less likely.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ