ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಶ್ರೋತ್ರಂ ಚಕ್ಷುಃ ಸ್ಪರ್ಶನಂ ಚ ರಸನಂ ಘ್ರಾಣಮೇವ ಚ।
ಅಧಿಷ್ಠಾಯ ಮನಶ್ಚಾಯಂ ವಿಷಯಾನುಪಸೇವತೇ ॥ 9 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च।
अधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते ॥ 9 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca|
adhiṣṭhāya manaścāyaṃ viṣayānupasevate || 9 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಶ್ರೋತ್ರಂ ಚಕ್ಷುಃ ಸ್ಪರ್ಶನಂ ಚ (श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च, śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca) = ಕಿವಿ, ಕಣ್ಣು, ಚರ್ಮ (the ear, the eye, the skin)
- ರಸನಂ ಘ್ರಾಣಮ್ ಏವ ಚ (रसनं घ्राणम् एव च, rasanaṃ ghrāṇam eva ca) = ನಾಲಿಗೆ, ಮೂಗು (the tongue and the nose)
- ಮನಃ ಚ ಅಧಿಷ್ಠಾಯ (मनः च अधिष्ठाय, manaḥ ca adhiṣṭhāya) = ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಆಶ್ರಯಿಸಿ (and presiding over the mind)
- ಅಯಂ ವಿಷಯಾನ್ ಉಪಸೇವತೇ (अयं विषयान् उपसेवते, ayaṃ viṣayān upasevate) = ಇವನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ (he enjoys the objects of the senses)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕಿವಿ, ಕಣ್ಣು, ಚರ್ಮ, ನಾಲಿಗೆ, ಮೂಗು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಇವನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Presiding over the ear, the eye, the skin, the tongue and the nose, and the mind, he enjoys the objects of the senses.
ಶ್ಲೋಕ 15.9ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 15.9
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಪ್ರತಿ ಇಂದ್ರಿಯದೊಡನೆ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ದೇಹದಲ್ಲಿದ್ದು, ಶಬ್ದ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಅಧಿಷ್ಠಾಯ’ಕ್ಕೆ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಕಿವಿ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಬಾಹ್ಯೇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಂತಃಕರಣ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
Shankara unfolds this simply: presiding over the mind along with each sense, dwelling in the body, he enjoys objects such as sound. Ramanuja gives the sense of ‘adhishthaya’: making the senses work towards their objects. Sridhara Swami calls the ear and the rest the outer senses, and the mind the inner organ.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲೂ ಭಗವಂತನ ಬಗ್ಗೆ ಓದುತ್ತಾರೆ: ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ, ‘ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವವರು ಅವನನ್ನೇ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ’ ಎಂಬ ಶ್ರುತಿಯಂತೆ. ಆದರೆ ಅವನು ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ, ‘ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪಾಪ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕದ (1.5.20) ಮಾತಿನಂತೆ. ಈ ಭೇದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಪು ಕೊಡುವುದು ಈ ಪುಟದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ.
Madhva reads this too as about the Lord: he too enjoys through the senses, as the shruti says, ‘those who sing on the vina sing of him’. But he enjoys only the good, as in the Brihadaranyaka’s (1.5.20) ‘no evil reaches the gods’. It is not the work of this page to judge between these differences.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು, ಇವು ಜಗತ್ತಿನೊಡನೆ ನಮ್ಮ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಾಗಿಲುಗಳು. ಅವು ಕೊಡುವ ಸಂತೋಷವೂ ಭಗವಂತನ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದು ಕಾಣುವುದು ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.
The five senses and the mind are the doors of our contact with the world. Seeing the joy they give as a gift of the Lord grows gratitude.
ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ರುಚಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಳೆದುಹೋದರೆ ಅದು ಸೋಂಕಿನ ಅಥವಾ ನರಗಳ ತೊಂದರೆಯ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
A sudden loss of smell or taste may be a sign of an infection or a nerve problem. It is good not to ignore changes in the senses and to tell a doctor.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ