ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಉತ್ಕ್ರಾಮಂತಂ ಸ್ಥಿತಂ ವಾಪಿ ಭುಂಜಾನಂ ವಾ ಗುಣಾನ್ವಿತಮ್।
ವಿಮೂಢಾ ನಾನುಪಶ್ಯಂತಿ ಪಶ್ಯಂತಿ ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುಷಃ ॥ 10 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम्।
विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः ॥ 10 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
utkrāmantaṃ sthitaṃ vāpi bhuñjānaṃ vā guṇānvitam|
vimūḍhā nānupaśyanti paśyanti jñānacakṣuṣaḥ || 10 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಉತ್ಕ್ರಾಮಂತಂ ಸ್ಥಿತಂ ವಾ ಅಪಿ (उत्क्रामन्तं स्थितं वा अपि, utkrāmantaṃ sthitaṃ vā api) = ಹೊರಡುತ್ತಿರುವಾಗಲಾಗಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವಾಗಲಾಗಲಿ (whether leaving or staying)
- ಭುಂಜಾನಂ ವಾ ಗುಣಾನ್ವಿತಮ್ (भुञ्जानं वा गुणान्वितम्, bhuñjānaṃ vā guṇānvitam) = ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲಾಗಲಿ, ಗುಣಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿದವನನ್ನು (or enjoying, joined with the gunas)
- ವಿಮೂಢಾಃ ನ ಅನುಪಶ್ಯಂತಿ (विमूढाः न अनुपश्यन्ति, vimūḍhāḥ na anupaśyanti) = ಮೂಢರು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ (the deluded do not see him)
- ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುಷಃ ಪಶ್ಯಂತಿ (ज्ञानचक्षुषः पश्यन्ति, jñānacakṣuṣaḥ paśyanti) = ಜ್ಞಾನದ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವರು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ (those with the eye of knowledge see)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಿರುವಾಗಲಾಗಲಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವಾಗಲಾಗಲಿ, ಗುಣಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲಾಗಲಿ, ಅವನನ್ನು ಮೂಢರು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನದ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವರು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Whether he is leaving the body or staying in it, or enjoying, joined with the gunas, the deluded do not see him. Those with the eye of knowledge see.
ಶ್ಲೋಕ 15.10ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 15.10
ಇಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಿದ್ದರೂ ಏಕೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ? ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷಾದವಿದೆ: ‘ಅಹೋ ಕಷ್ಟಂ’, ಅಯ್ಯೋ, ಇಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದಾದವನನ್ನು ಮೂಢರು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ, ಕಾಣುವ ಮತ್ತು ಕಾಣದ ಭೋಗಗಳ ಬಲ ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅನೇಕ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಜ್ಞಾನದ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವರು ಮಾತ್ರ ಅವನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ‘ಎಲ್ಲರೂ ಏಕೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
Why is he not seen though he is so near? There is a lament in Shankara’s words: ‘aho kashtam’, alas, the deluded do not see one who can be seen so clearly. The reason is that the pull of pleasures, seen and unseen, drags their minds in many directions. Only those with the eye of knowledge born of scripture see him. Sridhara Swami calls this the answer to the question ‘why does not everyone see?’
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಕಾಣಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ನಿಖರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ: ಮನುಷ್ಯತ್ವ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಮಯ ದೇಹಪಿಂಡಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ, ಜ್ಞಾನದ ಒಂದೇ ಆಕಾರದ ಆತ್ಮ. ದೇಹವನ್ನೇ ಆತ್ಮ ಎಂದು ತಿಳಿದ ಮೂಢರು ಅದನ್ನು ಕಾಣರು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ‘ಹಾಗಾದರೆ ಏಕೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ.
Ramanuja makes precise what is to be seen: the self, joined with bodily forms made of the gunas such as the human form, yet distinct from them, of the single form of knowledge. The deluded, who take the body to be the self, do not see it. Madhva introduces this as the answer to the question ‘then why is he not seen?’
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕನ್ನಡಕವನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಅನುಭವ ಅನೇಕರಿಗಿದೆ. ಅತಿ ಹತ್ತಿರವಿರುವುದೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
Many have searched for their spectacles while they sat on top of their head. Sometimes it is what is nearest that goes unseen.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಹೇಳುವ ‘ಅನೇಕ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಎಳೆತ’ ಇಂದು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು. ದಿನಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಒಂದೇ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬರೊಡನೆ ಪೂರ್ಣ ಗಮನದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಆ ಕಣ್ಣನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ.
The ‘pull in many directions’ Shankara speaks of is still greater today. Staying for a while each day with one task, or with one person in full attention, is a practice that opens that eye.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ