ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅಹಂ ವೈಶ್ವಾನರೋ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ದೇಹಮಾಶ್ರಿತಃ।
ಪ್ರಾಣಾಪಾನಸಮಾಯುಕ್ತಃ ಪಚಾಮ್ಯನ್ನಂ ಚತುರ್ವಿಧಮ್ ॥ 14 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः।
प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥ 14 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ|
prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ caturvidham || 14 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಹಂ ವೈಶ್ವಾನರಃ ಭೂತ್ವಾ (अहं वैश्वानरः भूत्वा, ahaṃ vaiśvānaraḥ bhūtvā) = ನಾನು ವೈಶ್ವಾನರನಾಗಿ, ಜಠರಾಗ್ನಿಯಾಗಿ (becoming Vaishvanara, the fire of digestion)
- ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ದೇಹಮ್ ಆಶ್ರಿತಃ (प्राणिनां देहम् आश्रितः, prāṇināṃ deham āśritaḥ) = ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದೇಹವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ (dwelling in the bodies of living beings)
- ಪ್ರಾಣಾಪಾನಸಮಾಯುಕ್ತಃ (प्राणापानसमायुक्तः, prāṇāpānasamāyuktaḥ) = ಪ್ರಾಣ ಅಪಾನಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿ (joined with prana and apana)
- ಚತುರ್ವಿಧಮ್ ಅನ್ನಂ ಪಚಾಮಿ (चतुर्विधम् अन्नं पचामि, caturvidham annaṃ pacāmi) = ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಅನ್ನವನ್ನು ಅರಗಿಸುತ್ತೇನೆ (I digest the four kinds of food)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ನಾನು ವೈಶ್ವಾನರನಾಗಿ, ಜಠರಾಗ್ನಿಯಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದೇಹವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಪ್ರಾಣ ಅಪಾನಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಅನ್ನವನ್ನು ಅರಗಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Becoming Vaishvanara, the fire of digestion, dwelling in the bodies of living beings and joined with prana and apana, I digest the four kinds of food.
ಶ್ಲೋಕ 15.14ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 15.14
ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಹೇಳುವ ಶ್ಲೋಕ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇದಕ್ಕೆ ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕದ (5.9.1) ಆಧಾರ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ‘ಪುರುಷನೊಳಗಿರುವ ಈ ಅಗ್ನಿಯೇ ವೈಶ್ವಾನರ, ಇದರಿಂದಲೇ ತಿಂದ ಅನ್ನ ಪಚನವಾಗುತ್ತದೆ.’ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಅನ್ನವನ್ನು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ಅಗಿಯುವ ಭಕ್ಷ್ಯ, ನುಂಗುವ ಭೋಜ್ಯ, ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ನೆಕ್ಕುವ ಲೇಹ್ಯ, ಹೀರುವ ಚೋಷ್ಯ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಖಾದ್ಯ, ಚೋಷ್ಯ, ಲೇಹ್ಯ, ಪೇಯ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.
A verse recited before meals in many homes. Shankara gives it the support of the Brihadaranyaka (5.9.1): ‘this fire within a person is Vaishvanara, by which the food that is eaten is digested.’ Sridhara Swami unfolds the four kinds of food: what is chewed with the teeth, what is swallowed, what is licked with the tongue, and what is sucked. Ramanuja names them as what is eaten, sucked, licked and drunk.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ: ‘ನಾನು ಸೋಮನಾಗಿ’, ‘ನಾನು ವೈಶ್ವಾನರನಾಗಿ’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಅವರು ಪರಮಪುರುಷನ ವಿಭೂತಿಗಳು, ಅವನು ಅವರ ಅಂತರಾತ್ಮ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ತಿನ್ನುವವನು ಅಗ್ನಿ, ತಿನ್ನಲಾಗುವುದು ಸೋಮ, ಈ ಎರಡೂ ಭಗವಂತನೇ ಎಂದು ಕಂಡು ಉಣ್ಣುವವನಿಗೆ ಅನ್ನದ ದೋಷ ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
Ramanuja notes a principle here: ‘I, becoming Soma’, ‘I, becoming Vaishvanara’, are said because these are glories of the supreme Person and he is their inner Self. According to Shankara, the eater is fire and the eaten is soma, and one who eats seeing both as the Lord is not touched by any flaw in the food. Madhva takes this together with the two previous verses.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಶಾಂತ ದೇಹ ಬೇಕು ಎಂದು ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅವಸರದಲ್ಲಿ, ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ, ಪರದೆಯ ಮುಂದೆ ಉಣ್ಣುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕುಳಿತು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಗಿದು ಉಣ್ಣುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
Physiology also tells us that digestion needs a calm body. It is better to sit and eat, chewing well, than to eat in a hurry, under stress or in front of a screen.
ಊಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವ ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ವಿರಾಮವೇ ಅಂಥ ಶಾಂತಿಯ ಆರಂಭ. ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಉರಿ, ನುಂಗಲು ಕಷ್ಟ, ತೂಕ ಇಳಿಕೆ ಇದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು.
The moment’s pause of saying this verse before a meal is the beginning of such calm. If there is persistent burning in the stomach, difficulty swallowing or weight loss, see a doctor.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ