ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ದ್ವಾವಿಮೌ ಪುರುಷೌ ಲೋಕೇ ಕ್ಷರಶ್ಚಾಕ್ಷರ ಏವ ಚ।
ಕ್ಷರಃ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಕೂಟಸ್ಥೋಽಕ್ಷರ ಉಚ್ಯತೇ ॥ 16 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च।
क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥ 16 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
dvāvimau puruṣau loke kṣaraścākṣara eva ca|
kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni kūṭastho’kṣara ucyate || 16 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಲೋಕೇ ಇಮೌ ದ್ವೌ ಪುರುಷೌ (लोके इमौ द्वौ पुरुषौ, loke imau dvau puruṣau) = ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಈ ಇಬ್ಬರು ಪುರುಷರು (in the world there are these two persons)
- ಕ್ಷರಃ ಚ ಅಕ್ಷರಃ ಏವ ಚ (क्षरः च अक्षरः एव च, kṣaraḥ ca akṣaraḥ eva ca) = ಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರ (the perishable and the imperishable)
- ಕ್ಷರಃ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ (क्षरः सर्वाणि भूतानि, kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni) = ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಕ್ಷರ (the perishable is all beings)
- ಕೂಟಸ್ಥಃ ಅಕ್ಷರಃ ಉಚ್ಯತೇ (कूटस्थः अक्षरः उच्यते, kūṭasthaḥ akṣaraḥ ucyate) = ಕೂಟಸ್ಥನನ್ನು ಅಕ್ಷರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ (the unchanging is called the imperishable)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುರುಷರಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಕ್ಷರ, ಕೂಟಸ್ಥನನ್ನು ಅಕ್ಷರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
In the world there are two persons, the perishable and the imperishable. The perishable is all beings, and the unchanging one is called the imperishable.
ಶ್ಲೋಕ 15.16ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 15.16
ಇಲ್ಲಿಂದ ಮೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅಧ್ಯಾಯದ ಹೆಸರನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ: ಕ್ಷರ, ಅಕ್ಷರ, ಅವೆರಡನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಪುರುಷೋತ್ತಮ. ‘ಕ್ಷರ’ ಮತ್ತು ‘ಅಕ್ಷರ’ ಯಾರು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಕ್ಷರ’ ನಾಶವಾಗುವ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳ ರಾಶಿ, ‘ಅಕ್ಷರ’ ಅದರ ಹುಟ್ಟಿನ ಬೀಜವಾದ ಭಗವಂತನ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿ, ಅನೇಕ ಸಂಸಾರಿಗಳ ಕಾಮ ಕರ್ಮಗಳ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ.
From here three verses explain the chapter’s name: the perishable, the imperishable, and the Purushottama beyond both. On who the ‘perishable’ and the ‘imperishable’ are, the acharyas clearly part. For Shankara the ‘perishable’ is the whole mass of perishing effects, and the ‘imperishable’ is the Lord’s power of maya, the seed from which it arises, the resting place of the impressions of desire and action of countless beings in samsara.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಕ್ಷರ’ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿಯವರೆಗೆ ನಾಶವಾಗುವ ಜಡದೊಡನೆ ಸೇರಿದ ಬದ್ಧ ಜೀವರು, ‘ಅಕ್ಷರ’ ಜಡದ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮುಕ್ತ ಜೀವರು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಕ್ಷರ’ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಜೀವರು, ‘ಕೂಟಸ್ಥ ಅಕ್ಷರ’ ಪ್ರಕೃತಿ, ಅಂದರೆ ಶ್ರೀತತ್ತ್ವ, ಇದಕ್ಕೆ ಅವರು ಶಾರ್ಕರಾಕ್ಷ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ (12.3) ‘ಅಕ್ಷರ’ದ ಚರ್ಚೆ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಭೇದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಪು ಕೊಡುವುದು ಈ ಪುಟದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ.
For Ramanuja the ‘perishable’ are the bound selves joined with perishing matter, from Brahma down to a blade of grass, and the ‘imperishable’ are the released selves, free of the bond with matter. For Madhva the ‘perishable’ are the beings from Brahma downward and the ‘unchanging imperishable’ is prakriti, that is, the principle of Shri, for which he quotes the Sharkarakshya shruti. The discussion of the ‘akshara’ from the twelfth chapter (12.3) returns here. It is not the work of this page to judge between these differences.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ ‘ಕ್ಷರ’, ಬದಲಾಗುವಂಥದ್ದು: ದೇಹ, ಮನೆ, ಹಣ, ಹುದ್ದೆ. ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ ನಷ್ಟದ ಆಘಾತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
Everything around us is ‘kshara’, changing: body, house, money, position. When we accept this, the shock of loss grows a little less.
ಬದಲಾಗುವುದರ ನಡುವೆ ಬದಲಾಗದ್ದನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ದಿಕ್ಕು. ಆ ಹುಡುಕಾಟ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
Seeking the unchanging amid the changing is the direction of this chapter. That search also gives the courage to face change.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ