ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯೋಗಸ್ಥಃ ಕುರು ಕರ್ಮಾಣಿ ಸಂಗಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಧನಂಜಯ।
ಸಿದ್ಧ್ಯಸಿದ್ಧ್ಯೋಃ ಸಮೋ ಭೂತ್ವಾ ಸಮತ್ವಂ ಯೋಗ ಉಚ್ಯತೇ ॥ 48 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय।
सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते ॥ 48 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
yogasthaḥ kuru karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā dhanañjaya|
siddhyasiddhyoḥ samo bhūtvā samatvaṃ yoga ucyate || 48 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯೋಗಸ್ಥಃ (योगस्थः, yogasthaḥ) = ಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತವನಾಗಿ (established in yoga)
- ಕುರು (कुरु, kuru) = ಮಾಡು (perform)
- ಕರ್ಮಾಣಿ (कर्माणि, karmāṇi) = ಕರ್ಮಗಳನ್ನು (actions)
- ಸಂಗಮ್ (सङ्गम्, saṅgam) = ಅಂಟನ್ನು (attachment)
- ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ (त्यक्त्वा, tyaktvā) = ಬಿಟ್ಟು (having given up)
- ಧನಂಜಯ (धनञ्जय, dhanañjaya) = ಓ ಧನಂಜಯ (O Dhananjaya)
- ಸಿದ್ಧ್ಯಸಿದ್ಧ್ಯೋಃ (सिद्ध्यसिद्ध्योः, siddhyasiddhyoḥ) = ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಸಿದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ (in success and failure)
- ಸಮಃ ಭೂತ್ವಾ (समः भूत्वा, samaḥ bhūtvā) = ಸಮನಾಗಿ (becoming the same)
- ಸಮತ್ವಮ್ (समत्वम्, samatvam) = ಆ ಸಮತೆಯನ್ನೇ (this evenness)
- ಯೋಗಃ ಉಚ್ಯತೇ (योगः उच्यते, yogaḥ ucyate) = ಯೋಗ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ (is called yoga)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಧನಂಜಯ, ಅಂಟನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಸಿದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ, ಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡು. ಆ ಸಮತೆಯನ್ನೇ ಯೋಗ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Dhananjaya, give up attachment, be the same in success and failure, and perform actions established in yoga. This evenness is what is called yoga.
ಚಿಂತನ (Reflection)
ಫಲಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲವಾದರೆ ಕರ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು? ಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಶ್ಲೋಕ. ಶಂಕರರು ಅದನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ: ಈಶ್ವರನಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಆಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ. ‘ಈಶ್ವರ ನನ್ನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಲಿ’ ಎಂಬ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಬಿಡು. ದಾಹವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧ ಮಾಡಿದಾಗ ಹುಟ್ಟುವ ಜ್ಞಾನಪ್ರಾಪ್ತಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ. ಅದರ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು ಅಸಿದ್ಧಿ. ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸಮನಾಗಿರು. ಆ ಸಮತ್ವವೇ ಯೋಗ.
If not for its fruit, how is action to be done? Established in yoga, says the verse, and Shankara fills it in: for Ishwara alone. Then one more step. Give up even the attachment that says ‘may Ishwara be pleased with me’. Success here is the gaining of knowledge, born when action done without thirst has made the mind pure. Failure is the opposite. Be the same in both. That evenness is the yoga.
ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಭಗವದ್ಗೀತಾ ಭಾಷ್ಯ
Sri Shankara Bhagavatpada, Bhagavad Gita Bhashya
ಶ್ಲೋಕ 2.48ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 2.48
‘ಯೋಗ’ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ತಾನೇ ಕೊಡುವ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಇದು. ಆಸನವೂ ಅಲ್ಲ, ಉಸಿರಿನ ಕ್ರಮವೂ ಅಲ್ಲ, ಸಮತೆ.
This is the Bhagavad Gita’s own definition of the word yoga. Not a posture, not a way of breathing, but evenness.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿನ ‘ಸಂಗ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ. ‘ಈಶ್ವರ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷಪಡಲಿ’ ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಪೇಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ಬಿಡು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ‘ಸಿದ್ಧಿ’ ಎಂದರೆ ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಜ್ಞಾನಪ್ರಾಪ್ತಿ, ‘ಅಸಿದ್ಧಿ’ ಎಂದರೆ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ.
Shankaracharya reads the word sanga here sharply. Give up even the fine wish ‘may the Lord be pleased with me’, he says. Siddhi here means the arrival of knowledge born of a purified mind, and asiddhi its opposite.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುತ್ತಾರೆ: ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಂಟನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಗೆಲುವು ಸೋಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು. ‘ಯೋಗ’ ಎಂದರೆ ಆ ಸಮತೆಯ ರೂಪದ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಾನ ಎಂದು ಅವರು ಸೂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಯೋಗಸ್ಥ’ ಎಂದರೆ ಉಪಾಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತವನು.
Ramanujacharya brings it down to the situation: give up attachment to kingdom and kinsmen, and fight, the same in victory and defeat. Yoga, he sums up, is the composure of mind that consists in that evenness. For Madhvacharya, yogastha means ‘established in the means’.
‘ಸಂಗ’, ಅಂದರೆ ‘ಅಂಟು’, ಬಿಡಲು ‘ಭಜಗೋವಿಂದ’ದ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ ಏಣಿಯನ್ನೇ ಕೊಡುತ್ತದೆ: ‘ಸತ್ಸಂಗ’ದಿಂದ, ಅಂದರೆ ‘ಸಜ್ಜನರ ಸಹವಾಸ’ದಿಂದ, ನಿಸ್ಸಂಗತ್ವ; ನಿಸ್ಸಂಗತ್ವದಿಂದ ನಿರ್ಮೋಹತ್ವ; ನಿರ್ಮೋಹತ್ವದಿಂದ ನಿಶ್ಚಲ ತತ್ತ್ವ; ನಿಶ್ಚಲ ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿ.
A verse of the Bhaja Govindam gives a ladder for leaving sanga, ‘attachment’: from satsanga, the company of the good, comes nihsangatva, freedom from attachment; from that, nirmohatva, freedom from delusion; from that, nishchala tattva, the unmoving truth; and from that, jivanmukti, freedom while living.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸಮತೆಯನ್ನು ಉದಾಸೀನ ಎಂದು ಓದುವುದು ಸುಲಭದ ತಪ್ಪು. ಉದಾಸೀನ ಎಂದರೆ ಏನೂ ಬೇಡ ಎಂಬ ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆ. ಸಮತೆ ಎಂದರೆ ಪೂರ್ಣ ತೊಡಗಿಕೊಂಡೂ ಫಲಿತಾಂಶದಿಂದ ಕುಸಿಯದಿರುವುದು.
Reading evenness as indifference is an easy mistake. Indifference is not caring how it goes. Evenness is caring fully and not collapsing at the result.
ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ನೋಡಿ. ಫಲಿತಾಂಶದ ಭಯದಿಂದ ಓದುವವನಿಗಿಂತ, ವಿಷಯದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಓದುವವನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾನೆ. ಎರಡನೆಯವನ ಓದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವನ ರಾತ್ರಿಗಳು ಸುಖವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
Watch a student preparing for an examination. The one who studies from interest in the subject works more steadily than the one who studies from fear of the result. The first does not study less, but his nights are easier.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ