ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯಗುಣಾಭಾಸಂ ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯವಿವರ್ಜಿತಮ್।
ಅಸಕ್ತಂ ಸರ್ವಭೃಚ್ಚೈವ ನಿರ್ಗುಣಂ ಗುಣಭೋಕ್ತೃ ಚ ॥ 14 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
सर्वेन्द्रियगुणाभासं सर्वेन्द्रियविवर्जितम्।
असक्तं सर्वभृच्चैव निर्गुणं गुणभोक्तृ च ॥ 14 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
sarvendriyaguṇābhāsaṃ sarvendriyavivarjitam|
asaktaṃ sarvabhṛccaiva nirguṇaṃ guṇabhoktṛ ca || 14 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯಗುಣಾಭಾಸಮ್ (सर्वेन्द्रियगुणाभासम्, sarvendriyaguṇābhāsam) = ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುವ (shining through the functions of all the senses)
- ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯವಿವರ್ಜಿತಮ್ (सर्वेन्द्रियविवर्जितम्, sarvendriyavivarjitam) = ಆದರೂ ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ರಹಿತವಾದ (yet devoid of all the senses)
- ಅಸಕ್ತಂ ಸರ್ವಭೃತ್ ಚ ಏವ (असक्तं सर्वभृत् च एव, asaktaṃ sarvabhṛt ca eva) = ಅಂಟಿಲ್ಲದ, ಆದರೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸುವ (unattached, yet supporting all)
- ನಿರ್ಗುಣಂ ಗುಣಭೋಕ್ತೃ ಚ (निर्गुणं गुणभोक्तृ च, nirguṇaṃ guṇabhoktṛ ca) = ಗುಣರಹಿತ, ಆದರೂ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ (free of the gunas, yet the experiencer of the gunas)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅದು ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ರಹಿತ. ಅಂಟಿಲ್ಲದ್ದು, ಆದರೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಗುಣರಹಿತ, ಆದರೂ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
It shines through the functions of all the senses, yet is devoid of all the senses. It is unattached, yet supports all. It is free of the gunas, yet experiences the gunas.
ಶ್ಲೋಕ 13.14ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 13.14
ಇಡೀ ಶ್ಲೋಕ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳ ಜೋಡಿ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಉಪಾಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪದ ಭೇದದಿಂದ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಅದೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ‘ಧ್ಯಾಯತೀವ ಲೇಲಾಯತೀವ’, ಧ್ಯಾನಿಸುವಂತೆ, ಚಲಿಸುವಂತೆ ಎಂಬ ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕದ ಮಾತಿನಂತೆ. ಆದರೆ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಎರಡು ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವೃತ್ತಿಗಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುವುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಬೆಳಗಿಸುವುದು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಎರಡನೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
The whole verse is a set of paired paradoxes. Shankara resolves them through the difference between adjunct and true nature: when the senses work it appears to be working too, as in the Brihadaranyaka’s words ‘dhyayativa lelayativa’, as if meditating, as if moving. But in its true nature it has no senses. Sridhara Swami gives two senses: shining in the forms of the senses’ functions, or illumining the senses and their objects. Madhva takes the second sense.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆತ್ಮದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕವೂ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರಿಯಬಲ್ಲದ್ದು, ಸ್ವಭಾವತಃ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿಯುವುದು. ದೇವ ಮನುಷ್ಯ ಮೊದಲಾದ ದೇಹಗಳಿಗೆ ಅಂಟದೆ ಇದ್ದೂ ಅವನ್ನು ಧರಿಸುವುದು. ಸತ್ತ್ವಾದಿ ಗುಣಗಳು ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಅವುಗಳ ಅನುಭವ ಅದಕ್ಕಿದೆ. ಈ ಭೇದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಪು ಕೊಡುವುದು ಈ ಪುಟದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ.
Ramanuja relates it to the state of the self: it can know objects through the senses, and by nature knows all things without senses. Unattached to bodies of gods, humans and the rest, it yet bears them. The gunas such as sattva are not in its nature, yet it experiences them. It is not the work of this page to judge between these differences.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕಣ್ಣು ನೋಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ‘ನೋಡಿದೆ’ ಎಂದು ಅರಿಯುವುದು ಕಣ್ಣಲ್ಲ. ಕಣ್ಣಿನ ಪೊರೆ ತೆಗೆದಾಗ, ಶ್ರವಣಯಂತ್ರ ಹಾಕಿದಾಗ ಇಂದ್ರಿಯ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅರಿಯುವವನು ಅದೇ.
The eye sees, but what knows ‘I have seen’ is not the eye. When a cataract is removed or a hearing aid is fitted, the sense changes, and the knower remains the same.
ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮಂದವಾಗುತ್ತವೆ. ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡದೆ ಕಣ್ಣು ಕಿವಿಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಕೇಳುವಿಕೆ ಕುಗ್ಗಿದ ಹಿರಿಯರು ಸಂಭಾಷಣೆಯಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಒಂಟಿಯಾಗುವ ಅಪಾಯವೂ ಇದೆ.
As we age the senses grow dull. Rather than hiding it, it is good to have the eyes and ears tested. Elders whose hearing has declined are also at risk of drifting out of conversation into loneliness.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ