ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಬಹಿರಂತಶ್ಚ ಭೂತಾನಾಮಚರಂ ಚರಮೇವ ಚ।
ಸೂಕ್ಷ್ಮತ್ವಾತ್ತದವಿಜ್ಞೇಯಂ ದೂರಸ್ಥಂ ಚಾಂತಿಕೇ ಚ ತತ್ ॥ 15 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
बहिरन्तश्च भूतानामचरं चरमेव च।
सूक्ष्मत्वात्तदविज्ञेयं दूरस्थं चान्तिके च तत् ॥ 15 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
bahirantaśca bhūtānāmacaraṃ carameva ca|
sūkṣmatvāttadavijñeyaṃ dūrasthaṃ cāntike ca tat || 15 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಭೂತಾನಾಂ ಬಹಿಃ ಅಂತಃ ಚ (भूतानां बहिः अन्तः च, bhūtānāṃ bahiḥ antaḥ ca) = ಜೀವಿಗಳ ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ (outside and inside beings)
- ಅಚರಂ ಚರಮ್ ಏವ ಚ (अचरं चरम् एव च, acaraṃ caram eva ca) = ಚಲಿಸದ್ದೂ ಚಲಿಸುವುದೂ (unmoving and moving)
- ಸೂಕ್ಷ್ಮತ್ವಾತ್ ತತ್ ಅವಿಜ್ಞೇಯಮ್ (सूक्ष्मत्वात् तत् अविज्ञेयम्, sūkṣmatvāt tat avijñeyam) = ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಅರಿಯಲು ಕಷ್ಟ (being subtle, it is hard to know)
- ದೂರಸ್ಥಂ ಚ ಅಂತಿಕೇ ಚ ತತ್ (दूरस्थं च अन्तिके च तत्, dūrasthaṃ ca antike ca tat) = ಅದು ದೂರದಲ್ಲೂ ಇದೆ, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೂ ಇದೆ (it is far away and it is near)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅದು ಜೀವಿಗಳ ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಇದೆ. ಚಲಿಸದ್ದೂ ಅದೇ, ಚಲಿಸುವುದೂ ಅದೇ. ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಅದು ದೂರದಲ್ಲೂ ಇದೆ, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೂ ಇದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
It is outside and inside beings. It is the unmoving and the moving. Being subtle, it is hard to know. It is far away, and it is near.
ಶ್ಲೋಕ 13.15ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 13.15
‘ದೂರದಲ್ಲೂ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೂ’ ಎಂಬ ಮಾತು ಈಶಾವಾಸ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ‘ತದ್ದೂರೇ ತದ್ವಂತಿಕೇ’ ಮಾತನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಜ್ಞಾನಿಗೆ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೂ ಸಿಗದಷ್ಟು ದೂರ, ಜ್ಞಾನಿಗೆ ತನ್ನ ಆತ್ಮವೇ ಆದ್ದರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರ ಎಂದು ಹಲವರು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಹೊರಗೆ’ ಮತ್ತು ‘ಒಳಗೆ’ ಎಂಬುದನ್ನು ದೇಹವನ್ನೇ ಗಡಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾದರೆ ನಡುವೆ ಇಲ್ಲವೇ? ಅದಕ್ಕೇ ‘ಚರ ಅಚರವೂ ಅದೇ’, ಹಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಹಾವಿನಂತೆ ದೇಹರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದೂ ಅದೇ.
‘Far and near’ recalls the Isha Upanishad’s ‘tad dure tad v antike’. Many read it as: so far from the ignorant that it is not reached in millions of years, and nearest of all to the wise, being their own Self. Shankara says ‘outside’ and ‘inside’ are said taking the body as the boundary. Is it then absent in between? That is why ‘it is the moving and the unmoving’: what appears in the form of the body is also it, like the snake seen in a rope.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಉಪಮೆಗಳು ಸರಳ: ಬಳೆ, ಕುಂಡಲಗಳ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಚಿನ್ನ, ಅಲೆಗಳ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ನೀರು. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆತ್ಮದ ಸ್ವಚ್ಛಂದ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಗೂ ಇರುತ್ತದೆ, ಒಳಗೂ ಇರುತ್ತದೆ, ಸ್ವಭಾವತಃ ಚಲಿಸದ್ದು, ದೇಹಧಾರಿಯಾದಾಗ ಚಲಿಸುವಂಥದ್ದು. ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲೇ ದೇಹದೊಳಗಿದ್ದರೂ ಸಾಧನೆಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ದೂರ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Sridhara Swami’s images are simple: gold inside and outside bangles and earrings, water inside and outside the waves. Ramanuja relates it to the free movement of the released self: it is outside, leaving the body, and inside too, by nature unmoving, and moving when embodied. Being subtle, it is far from those without practice even though it is right here within the body. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹತ್ತಿರದ್ದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೂರವಾಗಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿವೆ, ದೂರದ ಊರಿನಲ್ಲಿದ್ದೂ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವ ಸಂಬಂಧಗಳಿವೆ.
What is near is often not seen. There are families who live in the same house and are far apart in mind, and relationships that stay near across distant towns.
ಹತ್ತಿರದವರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಪೂರ್ಣ ಗಮನ ಕೊಡುವುದು, ಫೋನನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಮಾತನಾಡುವುದು, ಆ ದೂರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Giving those near us a few minutes of full attention each day, talking with the phone put aside, shortens that distance.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ