ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯ ಏವಂ ವೇತ್ತಿ ಪುರುಷಂ ಪ್ರಕೃತಿಂ ಚ ಗುಣೈಃ ಸಹ।
ಸರ್ವಥಾ ವರ್ತಮಾನೋಽಪಿ ನ ಸ ಭೂಯೋಽಭಿಜಾಯತೇ ॥ 23 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
य एवं वेत्ति पुरुषं प्रकृतिं च गुणैः सह।
सर्वथा वर्तमानोऽपि न स भूयोऽभिजायते ॥ 23 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
ya evaṃ vetti puruṣaṃ prakṛtiṃ ca guṇaiḥ saha|
sarvathā vartamāno’pi na sa bhūyo’bhijāyate || 23 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯಃ ಏವಂ ಪುರುಷಂ ವೇತ್ತಿ (यः एवं पुरुषं वेत्ति, yaḥ evaṃ puruṣaṃ vetti) = ಯಾರು ಹೀಗೆ ಪುರುಷನನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೋ (one who knows purusha thus)
- ಪ್ರಕೃತಿಂ ಚ ಗುಣೈಃ ಸಹ (प्रकृतिं च गुणैः सह, prakṛtiṃ ca guṇaiḥ saha) = ಗುಣಗಳೊಡನೆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೂ (and prakriti together with the gunas)
- ಸರ್ವಥಾ ವರ್ತಮಾನಃ ಅಪಿ (सर्वथा वर्तमानः अपि, sarvathā vartamānaḥ api) = ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೂ (in whatever way he lives)
- ಸಃ ಭೂಯಃ ನ ಅಭಿಜಾಯತೇ (सः भूयः न अभिजायते, saḥ bhūyaḥ na abhijāyate) = ಅವನು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ (he is not born again)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾರು ಪುರುಷನನ್ನೂ ಗುಣಗಳೊಡನೆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೂ ಹೀಗೆ ಅರಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
One who knows purusha, and prakriti together with the gunas, in this way, is not born again, in whatever way he lives.
ಶ್ಲೋಕ 13.23ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 13.23
‘ಸರ್ವಥಾ ವರ್ತಮಾನೋಽಪಿ’, ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಆಚಾರ್ಯರು ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಅಪಿ’ ಪದಕ್ಕೆ ಗಮನ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಹೇಗೆ ಬದುಕಿದರೂ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ, ತನ್ನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದೇನಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲ ಏನಾಯಿತು ಎಂಬ ಆಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಅವರು ‘ಜ್ಞಾನಾಗ್ನಿಃ ಸರ್ವಕರ್ಮಾಣಿ ಭಸ್ಮಸಾತ್ಕುರುತೇ’ (4.37) ಮಾತನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ನಡೆದರೂ ಮುಕ್ತನೇ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
The acharyas read ‘sarvatha vartamano ‘pi’, in whatever way he lives, with care. Shankara attends to the word ‘api’, even: if even one who lives in any way is not born again, what need is there to speak of one established in his own duty? To the objection about what becomes of the fruit of past actions, he recalls ‘jnanagnih sarvakarmani bhasmasat kurute’ (4.37), the fire of knowledge burns all actions to ashes. Sridhara Swami goes further and says he is free even if he acts beyond the injunctions.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ: ದೇವ ಮನುಷ್ಯ ಮೊದಲಾದ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಈ ದೇಹ ಮುಗಿದಾಗ ಅಪರಿಮಿತ ಜ್ಞಾನದ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಾತನ್ನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಯಾಗಿ ಓದಬಾರದು ಎಂದು ಹಲವರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜ್ಞಾನಿ ಲೋಕದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಗೀತೆಯೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ (3.25). ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja applies it to outward circumstance: even if he lives in bodies of gods, humans and the rest in extreme hardship, when this body ends he attains the self’s own nature, of boundless knowledge and free of sin. Many caution that this word is not to be read as a licence for wrongdoing, since the Gita itself says the wise should act for the good of the world (3.25). Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಅರ್ಥ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ: ಬಡತನ, ಕಾಯಿಲೆ, ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ, ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಆತ್ಮದ ದಾರಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ.
Ramanuja’s sense is a comfort to those in hardship: poverty, illness, disability, no condition closes the way of the self.
ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಬಂದಾಗ ಅದು ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬೇಕು. ಗೀತೆಯ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಅಮಾನಿತ್ವ, ಅಹಿಂಸೆಗಳೇ ಆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಗುರುತು ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು.
When understanding comes, it should show in conduct. We should not forget that humility and non-violence, named earlier in this very chapter, are the marks of that understanding.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ