ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಮಮ ಯೋನಿರ್ಮಹದ್ಬ್ರಹ್ಮ ತಸ್ಮಿನ್ಗರ್ಭಂ ದಧಾಮ್ಯಹಮ್।
ಸಂಭವಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ತತೋ ಭವತಿ ಭಾರತ ॥ 3 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
मम योनिर्महद्ब्रह्म तस्मिन्गर्भं दधाम्यहम्।
सम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत ॥ 3 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
mama yonirmahadbrahma tasmingarbhaṃ dadhāmyaham|
sambhavaḥ sarvabhūtānāṃ tato bhavati bhārata || 3 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಮಮ ಯೋನಿಃ ಮಹತ್ ಬ್ರಹ್ಮ (मम योनिः महत् ब्रह्म, mama yoniḥ mahat brahma) = ನನ್ನ ಯೋನಿ ಮಹತ್ ಬ್ರಹ್ಮ (my womb is the great Brahman)
- ತಸ್ಮಿನ್ ಅಹಂ ಗರ್ಭಂ ದಧಾಮಿ (तस्मिन् अहं गर्भं दधामि, tasmin ahaṃ garbhaṃ dadhāmi) = ಅದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಗರ್ಭವನ್ನು ಇಡುತ್ತೇನೆ (in it I place the seed)
- ಭಾರತ ತತಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಮ್ (भारत ततः सर्वभूतानाम्, bhārata tataḥ sarvabhūtānām) = ಭಾರತ, ಅದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ (from that, O Bharata, of all beings)
- ಸಂಭವಃ ಭವತಿ (सम्भवः भवति, sambhavaḥ bhavati) = ಹುಟ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ (the birth comes about)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಮಹತ್ ಬ್ರಹ್ಮ ನನ್ನ ಯೋನಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಗರ್ಭವನ್ನು ಇಡುತ್ತೇನೆ. ಭಾರತ, ಅದರಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹುಟ್ಟು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The great Brahman is my womb. In it I place the seed. From that, O Bharata, comes the birth of all beings.
ಶ್ಲೋಕ 14.3ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 14.3
ಇಲ್ಲಿನ ‘ಮಹದ್ಬ್ರಹ್ಮ’ ಪರಬ್ರಹ್ಮವಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅದು ನನ್ನದೇ ಆದ ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕ ಮಾಯೆ, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ್ದರಿಂದ, ತನ್ನ ವಿಕಾರಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ‘ಮಹತ್ ಬ್ರಹ್ಮ’. ಅದರಲ್ಲಿ ಇಡುವ ‘ಗರ್ಭ’ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನ ಹುಟ್ಟಿನ ಬೀಜ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅದು ಏಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ (7.4) ಎಂಟು ಬಗೆಯ ಅಚೇತನ ಪ್ರಕೃತಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಗರ್ಭ ಚೇತನ ಜೀವರಾಶಿ.
The acharyas agree that the ‘great Brahman’ here is not the supreme Brahman but prakriti. For Shankara it is my own maya of the three gunas, called ‘great Brahman’ because it is greater than all its effects and because it bears its own modifications. The ‘seed’ placed in it is the seed of Hiranyagarbha’s birth, the resolve that joins the field with its knower. For Ramanuja it is the eightfold non-conscious prakriti of the seventh chapter (7.4), and the seed placed in it is the host of conscious beings.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಅರ್ಥ ವಿಶಿಷ್ಟ: ‘ಮಹದ್ಬ್ರಹ್ಮ’ ಪ್ರಕೃತಿ, ಅದು ಶ್ರೀ, ಭೂ, ದುರ್ಗಾ ಎಂದು ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ. ಉಮಾ, ಸರಸ್ವತಿ ಮೊದಲಾದವರು ಅವಳ ಅಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೇರೆ ಜೀವರು ಎಂದು ಅವರು ಕಾಷಾಯಣ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಶ್ಲೋಕದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಪರಮೇಶ್ವರನ ಅಧೀನರಾಗಿ ಜೀವಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣರು.
Madhva’s sense is distinctive: the ‘great Brahman’ is prakriti, which is in three forms, Shri, Bhu and Durga. Uma, Sarasvati and others, he says, quoting the Kashayana shruti, are other beings endowed with a portion of her. Sridhara Swami states the purpose of the verse: prakriti and purusha are the cause of the birth of beings not independently but as subject to the supreme Lord.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಗೀತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತಾಯಿ ತಂದೆಯರ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತು ಒಂದು ಯಂತ್ರವಲ್ಲ, ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯುವ ಜೀವಂತ ಕುಟುಂಬ ಎಂಬ ನೋಟ ಇದರಲ್ಲಿದೆ.
The Gita speaks of creation in the image of mother and father. In this is the view that the world is not a machine but a living family that is born and grows.
ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಾಯಿ ಎಂದು ಕಾಣುವ ಈ ನೋಟ ಪರಿಸರದ ಕಾಳಜಿಗೂ ನೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ: ತಾಯಿಯನ್ನು ಬರಿದು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಕಾಪಾಡುತ್ತೇವೆ.
This view of the earth as mother also grounds care for the environment: we do not drain a mother, we protect her.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ