ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯದಾ ಸತ್ತ್ವೇ ಪ್ರವೃದ್ಧೇ ತು ಪ್ರಲಯಂ ಯಾತಿ ದೇಹಭೃತ್।
ತದೋತ್ತಮವಿದಾಂ ಲೋಕಾನಮಲಾನ್ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ॥ 14 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
यदा सत्त्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभृत्।
तदोत्तमविदां लोकानमलान्प्रतिपद्यते ॥ 14 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
yadā sattve pravṛddhe tu pralayaṃ yāti dehabhṛt|
tadottamavidāṃ lokānamalānpratipadyate || 14 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯದಾ ತು ಸತ್ತ್ವೇ ಪ್ರವೃದ್ಧೇ (यदा तु सत्त्वे प्रवृद्धे, yadā tu sattve pravṛddhe) = ಸತ್ತ್ವ ಬೆಳೆದಿರುವಾಗ (when sattva is predominant)
- ದೇಹಭೃತ್ ಪ್ರಲಯಂ ಯಾತಿ (देहभृत् प्रलयं याति, dehabhṛt pralayaṃ yāti) = ದೇಹಧಾರಿ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದರೆ (if the embodied one meets death)
- ತದಾ ಉತ್ತಮವಿದಾಂ (तदा उत्तमविदां, tadā uttamavidāṃ) = ಆಗ ಉತ್ತಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬಲ್ಲವರ (then, of those who know the highest)
- ಅಮಲಾನ್ ಲೋಕಾನ್ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ (अमलान् लोकान् प्रतिपद्यते, amalān lokān pratipadyate) = ನಿರ್ಮಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ (he reaches the stainless worlds)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಸತ್ತ್ವ ಬೆಳೆದಿರುವಾಗ ದೇಹಧಾರಿ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದರೆ, ಉತ್ತಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬಲ್ಲವರ ನಿರ್ಮಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
If the embodied one meets death when sattva is predominant, he reaches the stainless worlds of those who know the highest.
ಶ್ಲೋಕ 14.14ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 14.14
ಇಲ್ಲಿಂದ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಮರಣದ ಹೊತ್ತಿನ ಗುಣದ ಫಲವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ, ಎಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ‘ಯಂ ಯಂ ವಾಪಿ ಸ್ಮರನ್ ಭಾವಂ’ (8.6) ಮಾತಿನ ನೆನಪು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ‘ಉತ್ತಮವಿದ್’ ಎಂದರೆ ಮಹತ್ ಮೊದಲಾದ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರು, ಅವರ ಲೋಕಗಳು ‘ಅಮಲ’, ಮಲರಹಿತ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಮೊದಲಾದ ಉತ್ತಮ ದೇವತೆಗಳ ಉಪಾಸಕರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
From here two verses give the fruit of the guna at the time of death, an echo of ‘yam yam vapi smaran bhavam’ (8.6) in the eighth chapter. According to Shankara ‘uttamavid’ means those who know principles such as mahat, and their worlds are ‘amala’, free of taint. Sridhara Swami calls them worshippers of the higher deities such as Hiranyagarbha.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಅರ್ಥ ವಿಶಿಷ್ಟ: ‘ಉತ್ತಮವಿದ್’ ಎಂದರೆ ಆತ್ಮದ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಲ್ಲವರು, ‘ಲೋಕಗಳು’ ಎಂದರೆ ಅವರ ಸಮೂಹಗಳು, ‘ಅಮಲ’ ಎಂದರೆ ಅಜ್ಞಾನರಹಿತ. ಸತ್ತ್ವ ಬೆಳೆದಿರುವಾಗ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವನು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja’s sense is distinctive: ‘uttamavid’ are those who know the true nature of the self, ‘worlds’ are their communities, and ‘amala’ means free of ignorance. One who dies when sattva is predominant is born in a family of knowers of the self and becomes fit for meritorious action. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪರಿಸರ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ: ನೋವಿನ ಸರಿಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಆಪ್ತರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ, ಇಷ್ಟದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ. ಉಪಶಮನ ಆರೈಕೆ ಇದನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
In the last days of life the surroundings help a calm mind: proper control of pain, the presence of loved ones, a favourite prayer or music. Palliative care aims at just this.
ಆದರೆ ಮರಣದ ಹೊತ್ತಿನ ಮನಸ್ಸು ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಬೆಳೆಸಿದ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಸತ್ತ್ವವೇ ನಾಳೆಯ ಆಸರೆ.
Yet the mind at the time of death is shaped by habits built over a lifetime. Today’s sattva is tomorrow’s support.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ